RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Θέματα σχετικά με το εμπόριο των εμπορευμάτων

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναλαμβάνει την απελευθέρωση του εμπορίου των βιομηχανικών και γεωργικών προϊόντων σε συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού και την μείωση των δασμολογικών και μη δασμολογικών εμποδίων στις συναλλαγές εμπορευμάτων.

ΠΡΑΞΗ

Απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994 σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών που προέκυψαν από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986-1994), καθόσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της [Επίσημη Εφημερίδα L 336, 23.12.1994].

ΣΥΝΟΨΗ

ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ

Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT 1994)

Πρόκειται για το βασικό κείμενο που περιέχει τους γενικούς κανόνες οι οποίοι πρέπει να διέπουν το εμπόριο των εμπορευμάτων, δεδομένου ότι οι ειδικοί κανόνες έχουν καθοριστεί στο πλαίσιο των τομεακών συμφωνιών που θεσπίστηκαν με την τελική πράξη. Η GATT του 1994 συμπεριέλαβε την GATT του 1947 και όλα τα νομικά μέσα που είχαν θεσπιστεί πριν από τη συμφωνία για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ).

Η γενική συμφωνία ορίζει μια σειρά θεμελιωδών αρχών που προέκυψαν από τη συμφωνία GATT του 1947, όπως:

  • η αρχή της γενικής μεταχείρισης του πλέον ευνοουμένου κράτους, σύμφωνα με την οποία κάθε μέλος του ΠΟΕ εξασφαλίζει στα προϊόντα ενός άλλου μέλους μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από τη μεταχείριση που παρέχει στα ομοειδή προϊόντα οποιασδήποτε άλλης χώρας (έννοια της μη διακριτικής μεταχείρισης)
  • η αρχή της εθνικής μεταχείρισης όσον αφορά τη φορολόγηση και τις εσωτερικές ρυθμίσεις, σύμφωνα με την οποία κάθε μέλος του ΠΟΕ παρέχει στα προϊόντα ενός άλλου μέλους κανονιστική και φορολογική μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από τη μεταχείριση που παρέχει στα εθνικά του προϊόντα.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης τη μείωση και παγιοποίηση των δασμών, την απαγόρευση των ποσοτικών περιορισμών στις εισαγωγές και τις εξαγωγές και την υποχρέωση κοινοποίησης των κρατικών εμπορικών επιχειρήσεων. Η συμφωνία προβλέπει κανονιστικές ρυθμίσεις για τους δασμούς αντιντάμπινγκ και τις επιδοτήσεις καθώς και για τα μέτρα διασφάλισης. Οι διατάξεις σχετικά με τις διαβουλεύσεις και τη διευθέτηση των διαφορών επεξηγούνται στο πλαίσιο των κανόνων του ΠΟΕ για τη διευθέτηση των διαφορών.

Εξάλλου, η συμφωνία ορίζει μια σειρά κριτηρίων σχετικά με τις ζώνες ελευθέρων συναλλαγών και τις τελωνειακές ενώσεις, καθώς και τις υποχρεώσεις που έχουν τα μέλη των ζωνών και ενώσεων αυτών. Οι διατάξεις που προστέθηκαν το 1965 προβλέπουν ειδικούς κανόνες και προνόμια για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Πρωτόκολλο του Μαράκες

Το πρωτόκολλο του Μαράκες, το οποίο επισυνάπτεται στη συμφωνία GATT του 1994, αποτελεί το νομικό μέσο που ενσωματώνει στην εν λόγω συμφωνία τους καταλόγους των παραχωρήσεων και δεσμεύσεων για τα εμπορεύματα που υπήρξαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων στο Γύρο της Ουρουγουάης. Επίσης, το πρωτόκολλο αναγνωρίζει τη νομιμότητα των καταλόγων αυτών και καθορίζει τις σχετικές λεπτομέρειες εφαρμογής. Συγκεκριμένα, κάθε μέλος του ΠΟΕ καταρτίζει έναν κατάλογο παραχωρήσεων σχετικά με τα εμπορεύματα, ο οποίος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της GATT του 1994. Κάθε κατάλογος περιλαμβάνει όλες τις παραχωρήσεις που προσέφερε το συγκεκριμένο μέλος κατά τη διάρκεια του Γύρου της Ουρουγουάης ή στο πλαίσιο προγενέστερων διαπραγματεύσεων. Δυνάμει του άρθρου ΙΙ της GATT του 1994, κάθε μέλος υποχρεούται να εξασφαλίζει στα άλλα μέλη, στον εμπορικό τομέα, μεταχείριση η οποία να μην είναι λιγότερο ευνοϊκή από τη μεταχείριση που προβλέπεται στο αντίστοιχο τμήμα του οικείου καταλόγου.

Βιομηχανικά προϊόντα

Όσον αφορά τα βιομηχανικά προϊόντα, στόχος του Γύρου της Ουρουγουάης ήταν η μείωση των δασμολογικών εμποδίων τουλάχιστον κατά το ένα τρίτο εντός πέντε ετών και η αύξηση του αριθμού των παγιοποιημένων δασμών (δηλαδή των δασμών τους οποίους οι κυβερνήσεις δεσμεύονται να μην αυξήσουν). Έτσι, οι δασμολογικές μειώσεις που πραγματοποιούνται από κάθε μέλος εφαρμόζονται σε πέντε ίσα στάδια, από 1ης Ιανουαρίου 1995, με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που ενδεχομένως περιλαμβάνονται στους καταλόγους παραχωρήσεων.

Χάρη σ' αυτές τις δεσμεύσεις, οι δασμοί που εισπράττονται από τις ανεπτυγμένες χώρες επί των βιομηχανικών προϊόντων που εισάγονται από όλες τις περιοχές του κόσμου μειώθηκαν από 6,3 % σε 3,8 %, δηλαδή κατά 40 % κατά μέσο όρο.

Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, περίπου 40 % των βιομηχανικών της εισαγωγών θα πραγματοποιηθούν με μηδενικό δασμό. Πράγματι, οι δασμοί που εφαρμόζονται από την ΕΚ στα βιομηχανικά προϊόντα συγκαταλέγονται μεταξύ των χαμηλότερων στον κόσμο και οι περισσότεροι απ΄ αυτούς θα έχουν καταργηθεί μέχρι το 2004, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Κοινότητα στο πλαίσιο του Γύρου της Ουρουγουάης.

Γεωργικά προϊόντα

Βάσει της συμφωνίας για τη γεωργία, η πρόσβαση στις αγορές των γεωργικών προϊόντων υπόκειται στο εξής σε ένα καθεστώς το οποίο βασίζεται αποκλειστικά στους δασμούς. Τα μη δασμολογικά μέτρα στα σύνορα αντικαθίστανται από δασμούς οι οποίοι εξασφαλίζουν ισοδύναμη προστασία. Οι νέοι δασμοί που απορρέουν από τη διαδικασία "τιμολόγησης", καθώς και οι άλλοι δασμοί που επιβάλλονται στα γεωργικά προϊόντα, θα πρέπει να μειωθούν κατά 36 % κατά μέσο όρο εντός έξι ετών για τις ανεπτυγμένες χώρες και κατά 24 % εντός δέκα ετών για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες δεν υποχρεούνται να προβούν σε μειώσεις.

Τα μέλη του ΠΟΕ υποχρεούνται να μειώσουν τόσο τις δαπάνες λόγω εξαγωγικών επιδοτήσεων όσο και τις ποσότητες των επιδοτούμενων εξαγωγών για συγκεκριμένα προϊόντα. Για τα προϊόντα που δεν αποτελούν αντικείμενο δεσμεύσεων μείωσης όσον αφορά τις εξαγωγικές επιδοτήσεις, η συμφωνία για τη γεωργία διευκρινίζει ότι στο μέλλον δεν θα μπορεί να γίνει χρήση καμίας επιδότησης τέτοιου είδους. Οι ανεπτυγμένες χώρες υποχρεούνται να μειώσουν την αξία των άμεσων εξαγωγικών επιδοτήσεων κατά 36 % σε σχέση με το επίπεδο της περιόδου βάσης 1986-1990 εντός μιας εξαετούς περιόδου εφαρμογής και να μειώσουν την ποσότητα των επιδοτούμενων εξαγωγών κατά 21 % εντός της ίδιας περιόδου. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να προβούν σε μειώσεις που ισοδυναμούν με τα δύο τρίτα των μειώσεων που πραγματοποιούν οι ανεπτυγμένες χώρες, εντός μιας δεκαετούς περιόδου (μηδενική μείωση για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες).

Τα εσωτερικά μέτρα στήριξης των αγροτών (στήριξη των τιμών), ρυθμίζονται με τη μείωση του συνολικού ΜGS (συνολικό μέτρο στήριξης). Οι ανεπτυγμένες χώρες δεσμεύτηκαν να μειώσουν το συνολικό MGS τους κατά 20 % εντός έξι ετών (η περίοδος 1986-1988 αποτελεί την περίοδο βάσης για τον υπολογισμό των μειώσεων). Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να μειώσουν το συνολικό MGS τους κατά 13 % εντός δέκα ετών. Οι δεσμεύσεις αυτές δεν ισχύουν για τα μέτρα που συνεπάγονται μηδενική ή ελάχιστη στρέβλωση του εμπορίου (τα λεγόμενα μέτρα "της πράσινης κατηγορίας", όπως η γεωργική έρευνα ή κατάρτιση στο πλαίσιο δημοσίων προγραμμάτων).

Τα μέτρα αυτά θεωρείται ότι συνιστούν μια διαρκή διαδικασία μακροπρόθεσμος στόχος της οποίας είναι οι σταδιακές σημαντικές μειώσεις της στήριξης και της προστασίας στο γεωργικό τομέα.

Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και είδη ένδυσης

Η συμφωνία πολυινών του 1973, η οποία καλύπτει τις φυσικές και συνθετικές ίνες καθώς και τα συναφή προϊόντα, είχε αποκλείσει το εμπόριο των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων από το κοινό καθεστώς της GATT. Πράγματι, η εν λόγω συμφωνία προβλέπει ένα καθεστώς παρέκκλισης νομιμοποιώντας τις διμερείς συμφωνίες αυτοπεριορισμού μεταξύ κρατών, δηλαδή τους ποσοτικούς περιορισμούς, οι οποίοι απαγορεύονται από την GATT.

Οι διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης είχαν ως στόχο να εξασφαλίσουν την ομαλή ένταξη του τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ένδυσης στο πλαίσιο της GATT του 1994. Με τον τρόπο αυτό η συμφωνία για τα κλωστοϋφαντουργικά και τα είδη ένδυσης προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση της συμφωνίας πολυινών μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2005. Πρόκειται για τη σταδιακή κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών, και ιδίως των διμερών ποσοστώσεων που υπήρξαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της συμφωνίας πολυινών. Η ένταξη σημαίνει ότι μόλις το συγκεκριμένο προϊόν ενταχθεί, το εμπόριο του εν λόγω προϊόντος διέπεται από τους γενικούς κανόνες της GATT του 1994. Το πρόγραμμα ένταξης περιλαμβάνει τέσσερα στάδια ενώ όλα τα προϊόντα θα πρέπει να έχουν ενταχθεί το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2005. Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι όλοι οι περιορισμοί στις εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ένδυσης, οι οποίοι δεν υπάγονται στη συμφωνία πολυινών πρέπει να κοινοποιηθούν και να συμμορφωθούν με την GATT εντός προθεσμίας ενός έτους από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ένδυσης ή να καταργηθούν σταδιακά εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τη διάρκεια της συμφωνίας (μέχρι το 2005).

Μπορούν να ληφθούν μέτρα διασφάλισης για τις χώρες των οποίων οι τοπικές βιομηχανίες πρόκειται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες προσαρμογής. Τα μέτρα αυτά, διάρκειας το πολύ τριών ετών, θα αποτελέσουν αντικείμενο αυστηρής επιτήρησης εκ μέρους της Επιτροπής Επιτήρησης Κλωστοϋφαντουργίας.

ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΗ ΔΑΣΜΟΛΟΓΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Τεχνικά εμπόδια του εμπορίου

Η συμφωνία για τα τεχνικά εμπόδια του εμπορίου (συμφωνία OTC) αποσκοπεί στο να εξασφαλίσει ότι οι τεχνικοί κανονισμοί και τα πρότυπα, καθώς και οι διαδικασίες διαπίστωσης της συμμόρφωσης, δεν δημιουργούν άσκοπα εμπόδια στο διεθνές εμπόριο. Η συμφωνία αναγνωρίζει το δικαίωμα των χωρών να θεσπίζουν τέτοια μέτρα, από τη στιγμή που τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην επίτευξη ενός θεμιτού στόχου, όπως η προστασία της υγείας ή της ασφάλειας των προσώπων ή η προστασία του περιβάλλοντος. Οι τεχνικοί κανονισμοί και τα πρότυπα δεν πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα τη διακριτική μεταχείριση των εθνικών προϊόντων έναντι ομοειδών εισαγόμενων προϊόντων. Παράλληλα, η συμφωνία ενθαρρύνει την προσφυγή σε διεθνείς κανόνες καθώς και την εναρμόνιση και αμοιβαία αναγνώριση των τεχνικών κανόνων, των προτύπων και των διαδικασιών διαπίστωσης της συμμόρφωσης.

Η συμφωνία περιλαμβάνει έναν κώδικα πρακτικής για την κατάρτιση, έγκριση και εφαρμογή προτύπων από τα όργανα της κεντρικής κυβέρνησης καθώς και διατάξεις σχετικά με την κατάρτιση και εφαρμογή τεχνικών κανονισμών για τους τοπικούς δημόσιους φορείς και τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Η συμφωνία προβλέπει ότι οι διαδικασίες διαπίστωσης της συμμόρφωσης των προϊόντων προς τα εθνικά πρότυπα δεν πρέπει να εισάγουν διακρίσεις έναντι των εισαγόμενων προϊόντων. Η συμφωνία προβλέπει επίσης τη δημιουργία εθνικών κέντρων πληροφόρησης προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με τους τεχνικούς κανονισμούς, τα πρότυπα και τις διαδικασίες διαπίστωσης της συμμόρφωσης σε κάθε κράτος μέλος.

Υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα

Η συμφωνία για την εφαρμογή των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων (μέτρα ΥΦΥ) αφορά όλα τα μέτρα ΥΦΥ τα οποία μπορούν, άμεσα ή έμμεσα, να επηρεάσουν το διεθνές εμπόριο. Τα μέτρα ΥΦΥ ορίζονται ως τα μέτρα που εφαρμόζονται για την προστασία της ζωής των προσώπων και των ζώων ή για την προφύλαξη των φυτών από τους κινδύνους που προέρχονται από διάφορα πρόσθετα, μολυσματικές προσμίξεις, τοξίνες ή παθογόνους οργανισμούς, τα οποία υπάρχουν στα προϊόντα διατροφής, ή για την προστασία μιας χώρας από ζημίες που προέρχονται από την εισδοχή, εγκατάσταση ή διάδοση επιβλαβών οργανισμών.

Η συμφωνία αναγνωρίζει στα κράτη μέλη το δικαίωμα να λαμβάνουν μέτρα ΥΦΥ τα οποία να βασίζονται σε επιστημονικές αρχές, αλλά θα πρέπει τα κράτη αυτά να μεριμνούν ώστε τα εν λόγω μέτρα να μην εισάγουν διακρίσεις έναντι άλλων χωρών. Επιπλέον, τα μέτρα ΥΦΥ δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για προστατευτικούς σκοπούς. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να θεσπίζουν τα μέτρα τους βάσει διεθνών προτύπων, οδηγιών ή συστάσεων, οσάκις αυτό είναι δυνατό. Η εφαρμογή των προτύπων μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση με έναρξη της σχετικής διαδικασίας διευθέτησης των διαφορών.

ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Δασμολογητέα αξία

Όταν επιβάλλονται δασμοί ad valorem, είναι σημαντικό να εφαρμόζεται μια ξεκάθαρη διαδικασία για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Πράγματι, ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας μπορεί, όταν γίνεται σύμφωνα με μη θεμιτούς κανόνες, να έχει μη δασμολογικά προστατευτικά αποτελέσματα και πιο περιοριστικό χαρακτήρα από τον ίδιο τον δασμό.

Η συμφωνία για τη δασμολογητέα αξία αναγνωρίζει ότι η εν λόγω αξία πρέπει, κατ΄ αρχήν, να βασίζεται στη συναλλακτική αξία, δηλαδή στην πραγματική τιμή των εμπορευμάτων. Στην πολύ συγκεκριμένη περίπτωση κατά την οποία η συναλλακτική αξία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας, η συμφωνία προβλέπει πέντε άλλες μεθόδους καθορισμού της δασμολογητέας αξίας, οι οποίες πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με μια ορισμένη σειρά προτεραιότητας.

Επιθεώρηση πριν την αποστολή

Ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες, για την αποτροπή της απάτης και την κάλυψη των ελλείψεων των διοικητικών τους δομών, προσφεύγουν στις υπηρεσίες ιδιωτικών εταιρειών για τον έλεγχο της ποιότητας, της ποσότητας, της τιμής και/ή της τελωνειακής κατάταξης των εισαγόμενων εμπορευμάτων προτού αυτά εξαχθούν από τη χώρα προμηθευτή. Η συμφωνία για την επιθεώρηση πριν την αποστολή ορίζει τις υποχρεώσεις που έχουν οι χώρες χρήστες κυρίως όσον αφορά τη μη διακριτική μεταχείριση, τη διαφάνεια, την προστασία των απόρρητων εμπορικών πληροφοριών και τον έλεγχο των τιμών.

Κανόνες καταγωγής

Οι κανόνες καταγωγής δεν πρέπει να συνιστούν άσκοπα εμπόδια στο διεθνές εμπόριο, δεδομένου ότι αποτελούν τα αναγκαία κριτήρια για τον καθορισμό της χώρας καταγωγής ενός προϊόντος. Η συμφωνία για τους κανόνες καταγωγής θεσπίζει περιορισμούς σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων αυτών και αφορά τους κανόνες που διέπουν τα μη προτιμησιακά μέσα εμπορικής πολιτικής. Κύριος στόχος της συμφωνίας είναι η εναρμόνιση των μη προτιμησιακών κανόνων καταγωγής κατά τρόπο ώστε να εφαρμόζονται τα ίδια κριτήρια από όλα τα μέλη του ΠΟΕ, ανεξαρτήτως του σκοπού εφαρμογής τους.

Αναμένοντας την εναρμόνιση αυτή και για μια μεταβατική περίοδο, τα μέλη του ΠΟΕ πρέπει να μεριμνούν ώστε να ορίζονται σαφώς οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τον καθορισμό της καταγωγής και ώστε οι κανόνες καταγωγής να μην συνεπάγονται περιορισμό, στρέβλωση ή αποδιοργάνωση του διεθνούς εμπορίου. Οι εν λόγω κανόνες δεν πρέπει να επιβάλουν αδικαιολόγητα αυστηρές απαιτήσεις ούτε να απαιτούν, ως προϋπόθεση για τον καθορισμό της χώρας καταγωγής, την εκπλήρωση προϋποθέσεων που δεν συνδέονται με την κατασκευή ή τη μεταποίηση.

Μετά την παρέλευση της μεταβατικής περιόδου και εντός προθεσμίας τριών ετών, τα μέλη πρέπει να θεσπίσουν εναρμονισμένους κανόνες καταγωγής, οι οποίοι θα πρέπει να εφαρμόζονται ομοιόμορφα και να είναι αντικειμενικοί, κατανοητοί και προβλέψιμοι. Το έργο αυτό της εναρμόνισης διεξάγεται στο πλαίσιο της επιτροπής κανόνων καταγωγής του ΠΟΕ και της τεχνικής επιτροπής που λειτουργεί υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων.

Το παράρτημα 2 της συμφωνίας περιλαμβάνει κοινή δήλωση σχετικά με τους προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής.

Διαδικασίες σχετικά με τις άδειες εισαγωγής

Η χορήγηση αδειών εισαγωγής μπορεί να χαρακτηριστεί ως διοικητική διαδικασία η οποία απαιτεί, ως προϋπόθεση για την εισαγωγή στο τελωνειακό έδαφος μιας χώρας, την υποβολή σχετικής αίτησης ή άλλων εγγράφων στο αρμόδιο διοικητικό όργανο. Κύριοι στόχοι της συμφωνίας για τις διαδικασίες των αδειών εισαγωγής είναι η απλούστευση των διαδικασιών αυτών και η εξασφάλιση της διαφάνειας και προβλεψιμότητάς τους με σκοπό τη δίκαιη και ισότιμη εφαρμογή και διαχείρισή τους.

ΜΕΤΡΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

Μέτρα αντιντάμπινγκ

Το άρθρο VI της GATT του 1994 εξουσιοδοτεί τα μέλη να εφαρμόζουν μέτρα αντιντάμπινγκ. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν μπορούν να επιβληθούν παρά μόνο εφόσον πληρούνται τρεις προϋποθέσεις:

  • Το προϊόν πωλείται σε τιμή εξαγωγής χαμηλότερη από την κανονική του αξία, δηλαδή σε τιμή χαμηλότερη από τη συγκρίσιμη τιμή που εφαρμόζεται για ομοειδές προϊόν στην αγορά της χώρας εξαγωγής.
  • Οι εισαγωγές που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ πρέπει να προκαλούν ή να απειλούν ότι θα προκαλέσουν σημαντική ζημία στον εγχώριο κλάδο παραγωγής της χώρας εισαγωγής.
  • Πρέπει να αποδεικνύεται σαφώς η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ και της σημαντικής ζημίας που υφίσταται ο συγκεκριμένος κλάδος παραγωγής.

Η συμφωνία για την εφαρμογή των μέτρων αντιντάμπινγκ στηρίζεται στη συμφωνία που υπήρξε αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο του Γύρου του Τόκιο, αλλά θεσπίζει ακριβέστερους και σαφέστερους κανόνες όσον αφορά τη μέθοδο καθορισμού του ντάμπινγκ και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για τη διεξαγωγή των σχετικών ερευνών. Η συμφωνία παρέχει περισσότερη διαφάνεια προβλέποντας ότι οι αποφάσεις αντιντάμπινγκ πρέπει να κοινοποιούνται άνευ προθεσμίας στην Επιτροπή Πρακτικών Αντιντάμπινγκ, η οποία δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας. Προβλέπει επίσης μια διαδικασία για τη διευθέτηση των διαφορών.

Επιδοτήσεις και αντισταθμιστικά μέτρα

Η νέα συμφωνία για τις επιδοτήσεις και τα αντισταθμιστικά μέτρα, αντίθετα προς τη συμφωνία που προέκυψε από το Γύρο του Τόκιο, ορίζει τον όρο "επιδότηση" και διευκρινίζει ότι μόνο οι ειδικές επιδοτήσεις υπόκεινται στους περιορισμούς της. Επίσης, αναφέρει τα κριτήρια βάσει των οποίων κρίνεται αν μια επιδότηση είναι ειδική για μια συγκεκριμένη επιχείρηση ή κλάδο παραγωγής ή όμιλο επιχειρήσεων ή ομάδα κλάδων παραγωγής. Η συμφωνία κατατάσσει τις επιδοτήσεις στις τρεις ακόλουθες κατηγορίες: εκείνες που απαγορεύονται, εκείνες για τις οποίες μπορούν να ασκηθούν ένδικα μέσα και εκείνες για τις οποίες δεν μπορούν να ασκηθούν ένδικα μέσα. Η συμφωνία προβλέπει διαφορετικά διορθωτικά μέτρα για κάθε κατηγορία επιδοτήσεων.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικά με τη χρησιμοποίηση αντισταθμιστικών μέτρων, δηλαδή των δασμών που επιβάλλονται από τη χώρα εισαγωγής για να αντισταθμίσει τα αποτελέσματα της επιδότησης. Πρόκειται για κανόνες παρόμοιους με εκείνους που εφαρμόζονται στην περίπτωση των δράσεων αντιντάμπινγκ.

Μέτρα διασφάλισης

Η συμφωνία για τα μέτρα διασφάλισης θεσπίζει κανόνες για την εφαρμογή των μέτρων διασφάλισης που προβλέπονται στο άρθρο ΧΙΧ της συμφωνίας GATT του 1994. Πράγματι, το εν λόγω άρθρο επιτρέπει στα μέλη του ΠΟΕ να λαμβάνουν μέτρα διασφάλισης, στο πλαίσιο της μη διακριτικής μεταχείρισης, για τον περιορισμό των εισαγωγών, εφόσον βεβαίως πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, και για την προστασία ενός εθνικού κλάδου παραγωγής από σοβαρή ζημία ή απειλή σοβαρής ζημίας λόγω αύξησης των εισαγωγών.

Η συμφωνία απαγορεύει τα λεγόμενα "μέτρα της γκρίζας ζώνης", όπως τα μέτρα αυτοπεριορισμού των εξαγωγών ή άλλες ρυθμίσεις κατάτμησης της αγοράς. Η συμφωνία προβλέπει επίσης μια ρήτρα κατάργησης για όλα τα ισχύοντα μέτρα διασφάλισης. Επιπλέον, παρέχει διευκρινίσεις όσον αφορά τις διαδικασίες και τους κανόνες που πρέπει να ακολουθούνται για τη λήψη των μέτρων διασφάλισης.

ΑΛΛΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΜΕ ΤΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ

Επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου

Η συμφωνία για τα επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου των εμπορευμάτων (συμφωνία MIC) αναγνωρίζει ότι ορισμένα μέτρα σχετικά με τις επενδύσεις μπορούν να οδηγήσουν σε περιορισμό και στρέβλωση του εμπορίου. Τα μέλη του ΠΟΕ δεσμεύονται να μην εφαρμόζουν τέτοιου είδους μέτρα τα οποία είναι ασυμβίβαστα με την αρχή της εθνικής μεταχείρισης που προβλέπεται στην GATT ή με την απαγόρευση των ποσοτικών περιορισμών. Η συμφωνία περιλαμβάνει σε παράρτημα έναν ενδεικτικό κατάλογο των επενδυτικών μέτρων στον τομέα του εμπορίου, τα οποία είναι ασυμβίβαστα με τις διατάξεις αυτές (υποχρέωση αγοράς μιας ορισμένης ποσότητας προϊόντων εθνικής καταγωγής κ.λπ.).

Όλα τα επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου πρέπει να κοινοποιούνται και να καταργούνται εντός προθεσμίας δύο ετών για τις ανεπτυγμένες χώρες, πέντε ετών για τις αναπτυσσόμενες χώρες και επτά ετών για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Την επιτήρηση των δεσμεύσεων αυτών αναλαμβάνει η Επιτροπή Επενδυτικών Μέτρων.

Εξάλλου, τα μέλη αποφάσισαν να εξετάσουν σε ένα μεταγενέστερο στάδιο κατά πόσο θα ήταν σκόπιμο να συμπληρωθεί η συμφωνία με διατάξεις σχετικά με την πολιτική στον τομέα των επενδύσεων και του ανταγωνισμού.

Διατάξεις σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών

Η GATT του 1994 εξουσιοδοτεί τα μέλη του ΠΟΕ να επιβάλλουν περιορισμούς στο εμπόριο για λόγους ισοζυγίου πληρωμών. Το μνημόνιο της συμφωνίας για τις διατάξεις σχετικά με το ισοζύγιο πληρωμών αποσαφηνίζει τις διατάξεις της GATT του 1994 και ενισχύει τις διαδικασίες διαβουλεύσεων και κοινοποίησης των περιοριστικών μέτρων. Επίσης, επιβεβαιώνει τη δέσμευση που ανέλαβαν τα μέλη κατά τη διάρκεια του Γύρου του Τόκιο να προτιμούν τα μέτρα που βασίζονται στις τιμές, όπως οι πρόσθετοι φόροι επί των εισαγωγών και οι καταθέσεις για εισαγωγές, παρά τους ποσοτικούς περιορισμούς που επιβάλλονται για λόγους ισοζυγίου πληρωμών.

Κρατικές εμπορικές επιχειρήσεις

Το άρθρο XVII της GATT του 1994 ρυθμίζει τις δραστηριότητες των κρατικών εμπορικών επιχειρήσεων (κυβερνητικών και μη) ούτως ώστε τα κράτη να μην χρησιμοποιούν τις επιχειρήσεις τους ως μηχανισμό παράκαμψης των ουσιαστικών υποχρεώσεων που έχουν δυνάμει της GATT. Το μνημόνιο της συμφωνίας για την ερμηνεία του άρθρου XVII περιλαμβάνει τον ακριβή ορισμό των κρατικών εμπορικών επιχειρήσεων και έχει ως στόχο τη μεγαλύτερη επιτήρηση των δραστηριοτήτων τους μέσω ενισχυμένων διαδικασιών κοινοποίησης και εξέτασης.

Δημόσιες συμβάσεις

Η συμφωνία για τις δημόσιες συμβάσεις αποτελεί μία από τις τέσσερις πολυμερείς συμφωνίες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα 4 της συμφωνίας του Μαράκες (το Δεκέμβριο του 1997 έληξαν δύο απ΄ αυτές, οι οποίες αφορούσαν το βόειο κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα η εναπομένουσα συμφωνία αφορά το εμπόριο των αεροσκαφών της πολιτικής αεροπορίας). Οι εν λόγω συμφωνίες ισχύουν αποκλειστικά για τα μέλη του ΠΟΕ, τα οποία τις έχουν αποδεχτεί ρητά. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συγκαταλέγεται μεταξύ των 20 μελών του ΠΟΕ, τα οποία υπέγραψαν και υιοθέτησαν τις συμφωνίες αυτές.

Η συμφωνία για τις δημόσιες συμβάσεις, η οποία αντικαθιστά την παλαιότερη συμφωνία που προήλθε από το Γύρο του Τόκιο, αποσκοπεί στο να εντάξει στο διεθνή ανταγωνισμό ένα όσο το δυνατό μεγαλύτερο μέρος των δημοσίων συμβάσεων, μέσα σ΄ ένα πλαίσιο που να εξασφαλίζει τη διαφάνεια και τη μη διακριτική μεταχείριση εις βάρος ξένων προϊόντων και προμηθευτών. Η εν λόγω συμφωνία καλύπτει τις συμβάσεις που συνάπτονται από μη κεντρικές διοικήσεις (πολιτείες μιας ομοσπονδίας, επαρχίες, καντόνια, μεγάλους οικισμούς). Επίσης, αφορά τόσο τα εμπορεύματα όσο και τα έργα και τις υπηρεσίες. Το νομικό πλαίσιο που θεσπίζεται με τη συμφωνία αυτή αντικατοπτρίζει, σε γενικές γραμμές, τους κοινοτικούς κανόνες που ισχύουν στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων.

Η συμφωνία διέπει τις δημόσιες συμβάσεις των οποίων η αξία υπερβαίνει ένα ορισμένο ποσό: 130 000 ΕΤΔ (Ειδικά Δικαιώματα Κλήρωσης, λογιστική μονάδα του ΔΝΤ) για την απόκτηση εμπορευμάτων και υπηρεσιών εκ μέρους φορέων των κεντρικών διοικήσεων, 200 000 ΕΤΔ για τις μη κεντρικές διοικήσεις, 400 000 ΕΤΔ για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας και 5 000 000 ΕΤΔ για τις συμβάσεις δημοσίων έργων.

Η συμφωνία καλύπτει πέντε τομείς δραστηριοτήτων: λιμένες, αεροδρόμια, ύδρευση, ηλεκτρισμό και αστικές μεταφορές. Βασίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας: οι συγκεκριμένες χώρες πρέπει να ανοίγουν τις διαδικασίες δημοσίων συμβάσεών τους, στους αναφερόμενους τομείς, αποκλειστικά σε όσους έχουν υπογράψει τη συμφωνία και δραστηριοποιούνται στον ίδιο τομέα.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα
Απόφαση 94/800/ΕΚ1.1.1995-ΕΕ L 336, 23.12.1994
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 10.04.2006

βλέπε και

  • Ο δικτυακός τόπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) – Κατανοώντας τον ΠΟΕ: οι συμφωνίες (EN) (ES) (FR)
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας