RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Urzędowe kontrole żywności i pasz

Rozporządzenie to, w ramach przeglądu prawodawstwa dotyczącego higieny artykułów spożywczych („pakiet higieniczny”), reorganizujące oficjalne kontrole pasz i żywności w celu wprowadzenia kontroli na wszystkich etapach produkcji i we wszystkich sektorach. Rozporządzenie określa zadania przypadające Unii Europejskiej w dziedzinie organizacji tych kontroli oraz przepisy, których muszą przestrzegać krajowe organy odpowiedzialne za przeprowadzanie urzędowych kontroli, w tym działania wykonawcze podejmowane w przypadku nieprzestrzegania prawa wspólnotowego.

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Niniejsze rozporządzenie ma na celu wypełnienie luki w obowiązującym prawodawstwie w dziedzinie urzędowych kontroli artykułów spożywczych i pasz dzięki zharmonizowanemu podejściu wspólnotowemu dotyczącemu wprowadzenia krajowych systemów kontroli.

Rozporządzenie to ma na celu:

  • zapobieganie lub eliminowanie możliwego zagrożenia ludzi i zwierząt, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne, lub redukcję tego zagrożenia do akceptowalnego poziomu,
  • gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta, łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom.

Urzędowe kontrole są definiowane jako „każda forma kontroli, którą właściwy organ lub Wspólnota wykonuje do celów sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i ich dobrostanu”.

Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do urzędowych kontroli mających na celu sprawdzenie przestrzegania zasad dotyczących wspólnych organizacji rynku produktów rolnych.

OBOWIĄZKI DOTYCZĄCE URZĘDOWYCH KONTROLI

Podstawowe zasady w dziedzinie odpowiedzialności władz państw członkowskich określone są przez rozporządzenie (WE) nr 178/2002 ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego. Niniejsze rozporządzenie w bardziej szczegółowy sposób opisuje sposób interpretacji i wprowadzenia tych zasad.

Urzędowe kontrole przeprowadzane przez państwa członkowskie muszą pozwolić im na sprawdzenie i upewnienie się, że krajowe i wspólnotowe przepisy dotyczące pasz i pożywienia są przestrzegane. W tym celu urzędowe kontrole przeprowadzane są regularnie, z zasady bez uprzedzenia i w różnych stadiach produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz i pożywienia. Kontrole te zależą od identyfikowanego ryzyka, doświadczenia i wiedzy zdobytej podczas wcześniejszych kontroli, od niezawodności kontroli przeprowadzonych wcześniej przez przedsiębiorców zainteresowanych sektorów oraz od istnienia ewentualnych podejrzeń dotyczących istniejących braków.

Właściwe organy

Państwa członkowskie określają organy właściwe do przeprowadzania urzędowych kontroli. Muszą one spełniać kryteria operacyjne gwarantujące ich skuteczność i bezstronność. Muszą zatem posiadać odpowiedni sprzęt i dobrze wykwalifikowanych pracowników (dziedziny wymienione w załączniku II) oraz posiadać plany interwencji alarmowej. Aby upewnić się, czy właściwe organy spełniają cele ustanowione przez rozporządzenie, możliwe jest przeprowadzanie wewnętrznych lub zewnętrznych audytów.

W przypadku delegowania części kontroli jednostkom regionalnym lub lokalnym konieczna jest skuteczna współpraca między organem centralnym i poszczególnymi jednostkami.

Właściwy organ może delegować poszczególne zadania kontrolne organom pozarządowym, jeśli spełniają one dokładne wymagania wymienione w niniejszym rozporządzeniu. Przewidziano także procedurę w celu sporządzenia listy zadań, które mogą i nie mogą być delegowane. Podejmowanie działań wykonawczych nie może być delegowane. Właściwy organ może przystąpić do audytów lub inspekcji organów, które otrzymały delegację.

Przejrzystość i poufność

Właściwe organy muszą udostępniać posiadane istotne informacje, szczególnie w przypadku istnienia racjonalnych powodów, dla których można podejrzewać, że pasza lub pożywienie mogą stanowić ryzyko dla zdrowia ludzi lub zwierząt.

Pracownicy właściwych organów są zobowiązani do nieujawniania informacji uzyskanych podczas wykonywania swoich zadań kontrolnych, które, ze swej natury, są chronione tajemnicą zawodową.

Pobieranie próbek i analiza

Metody pobierania próbek oraz analiza stosowane w ramach urzędowych kontroli muszą być zatwierdzone zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym lub protokołami uznanymi w skali międzynarodowej. Podobne metody analizy muszą uwzględniać kryteria wymienione w załączniku III oraz wprowadzone w tym celu przez akredytowane laboratoria, zgodnie z normami opracowanymi przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN).

Plany interwencyjne

Opracowane są plany interwencyjne, które definiują środki wprowadzane w sytuacjach alarmowych, gdy pasza lub pożywienie przedstawiają poważne zagrożenie dla ludzi lub zwierząt, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne. Plany interwencji precyzują, jakie organy administracyjne muszą interweniować, ich umocowania oraz odpowiedzialność.

Kontrola produktów pochodzących z krajów trzecich

Niniejsze rozporządzenie uzupełnia przepisy przewidziane przez dyrektywę 97/78/WE dotyczącą kontroli stosowanych w przypadku pasz i pożywienia pochodzenia zwierzęcego. Wprowadza na przykład następujące zasady dla pasz i pożywienia, które nie są pochodzenia zwierzęcego:

  • regularna kontrola pasz i pożywienia niepochodzących od zwierząt importowanych do Unii Europejskiej (UE), dokonywana przez państwa członkowskie. Kontrole te mogą być przeprowadzane na każdym etapie dystrybucji towarów: przed dopuszczeniem do swobodnego obrotu lub po nim (na przykład w lokalach importera), w czasie ich przetwarzania lub w punkcie sprzedaży detalicznej. W każdym ze scenariuszy służby celne ściśle współpracują z właściwym organem,
  • na poziomie wspólnotowym należy tworzyć i uaktualniać listę przedstawiających zagrożenie pasz oraz żywności. Produkty te są obowiązkowo przedstawiane w specjalnie wyznaczonych i wyposażonych miejscach inspekcji, w celu poddania ich koniecznej kontroli. Kontrole te muszą być przeprowadzane w punkcie przybycia do UE przed dopuszczeniem towaru do swobodnego obrotu,
  • możliwość prowadzenia urzędowych kontroli pasz i żywności pochodzących z krajów trzecich, wwożonych do obszarów celnych, składów wolnocłowych, przewożonych tranzytem, znajdujących się w składzie celnym, przechodzących procedurę uszlachetniania czynnego lub procedurę odprawy czasowej, znajdujących się w celnej strefie produkcyjnej lub przywożonych czasowo.

Wyżej wymienione kontrole przewidują co najmniej kontrolę dokumentów, kontrolę tożsamości oraz, w razie potrzeby, kontrolę fizyczną.

W przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania przepisów, produkty mogą być zatrzymane lub skonfiskowane i są niszczone, poddane specjalnej procedurze lub wysyłane poza Wspólnotę, koszty pokrywa osoba odpowiedzialna za przesyłkę, o której mowa.

Ostatecznie szczegółowe kontrole przed eksportem przeprowadzane przez państwo trzecie mogą być homologowane z zastrzeżeniem, że muszą spełniać przepisy wspólnotowe lub co najmniej równoważne przepisy. Jeśli podobna homologacja jest przyznana, częstotliwość kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie może być wtedy dostosowana.

Finansowanie urzędowych kontroli

Państwa członkowskie muszą zapewnić dostępność odpowiednich środków finansowych dla organizacji urzędowych kontroli.

W przypadku nakładania opłat na przedsiębiorców sektora pasz lub sektora spożywczego należy stosować wspólne zasady podczas określania poziomu tych opłat, a metody i dane używane podczas obliczania są publikowane lub udostępniane publicznie.

Jeżeli podczas kontroli urzędowych wykryte zostanie naruszenie przepisów dotyczących pasz lub artykułów spożywczych, przedsiębiorcy danego sektora pasz lub sektora spożywczego ponoszą dodatkowe koszty związane z intensyfikacją kontroli.

Certyfikacja

Niniejsze rozporządzenie przewiduje procedurę pozwalającą na sprecyzowanie przypadków i warunków, w których można przyznać urzędowy certyfikat.

Referencyjne laboratoria

W ramach obowiązującego prawodawstwa wspólnotowego ustanowiono (załącznik VII) kilka wspólnotowych laboratoriów referencyjnych (WLR). Mogą one korzystać ze wsparcia finansowego UE i są zobowiązane do:

  • dostarczania krajowym laboratoriom referencyjnym szczegółowych informacji o metodach analizy,
  • organizowania prób porównawczych oraz koordynowania, w ramach swych kompetencji, działań praktycznych i naukowych koniecznych do otrzymania nowych metod analitycznych,
  • prowadzenia szkoleń,
  • wspomagania technicznego Komisji.

W przypadku każdego WLR państwa członkowskie dbają o to, aby wyznaczono jedno lub kilka krajowych laboratoriów referencyjnych. Te ostatnie stanowią punkt wymiany informacji między WLR i wszystkimi oficjalnymi laboratoriami w państwach członkowskich.

ŚRODKI ADMINISTRACYJNE

Pomoc i współpraca

Gdy kontrole oficjalne wymagają interwencji więcej niż jednego państwa członkowskiego, odpowiednie właściwe organy wspomagają się na poziomie administracyjnym. Pomoc ta może przybrać postać aktywnej współpracy obejmującej kontrole wykonywane na miejscu przez ekspertów państwa członkowskiego w innym kraju członkowskim.

Państwa członkowskie wyznaczają instytucję odpowiedzialną za kontakty, której rolą jest ułatwienie i koordynowanie komunikacji, przekazywanie i odbieranie wniosków o pomoc. Po otrzymaniu uzasadnionego wniosku (istnienie poważnego ryzyka) instytucja odpowiedzialna za kontakty nawiązuje kontakt z właściwymi władzami, które dokładają starań, aby strona wnosząca o pomoc otrzymała wszelkie konieczne informacje i dokumenty umożliwiające jej zapewnienie przestrzegania przepisów.

Gdy właściwy organ państwa członkowskiego otrzyma informacje z kraju trzeciego, przekazuje je właściwym zainteresowanym władzom państw członkowskich.

Pomoc administracyjna ma zastosowanie w przypadku wymiany wszelkiego rodzaju informacji, z wyjątkiem informacji będących przedmiotem procedury sądowej oraz mogących zaszkodzić interesom handlowym osób fizycznych lub prawnych.

Krajowe plany kontroli

Państwa członkowskie muszą opracować krajowy, zintegrowany i wieloletni plan kontrolny. Plan, którego wdrażanie musi rozpocząć się najpóźniej 1 stycznia 2007 r., opisuje w wyczerpujący sposób system kontroli krajowej oraz związane z nim działania. Musi być opracowany zgodnie z kierunkami ustalonymi przez Komisję, które konsultuje się z państwami członkowskimi, w celu promowania zharmonizowanego podejścia wspomagającego przyjęcie najlepszych praktyk.

Rok po rozpoczęciu wprowadzania planów kontrolnych oraz w każdym następnym roku państwa członkowskie przedstawiają Komisji raport uaktualniający ich początkowy plan kontroli. Komisja ustala ogólny raport dotyczący całościowego działania krajowych systemów kontroli na podstawie krajowych raportów i wyników przeprowadzonych przez nią audytów. Przekazuje ten raport Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie i publikuje go.

Kontrole wspólnotowe w państwach członkowskich

Do chwili obecnej kontrole wspólnotowe w państwach członkowskich były organizowane w ramach istniejących mandatów udzielonych Komisji przez różne dyrektywy sektorowe. Stworzenie jednolitej podstawy prawnej dzięki niniejszemu rozporządzeniu oraz ustanowienie planów kontroli powinny umożliwić służbom kontrolnym UE wykonanie ogólnego audytu systemów kontroli państw członkowskich. Jeśli jest to konieczne, inspekcje i kontrole krajowe prowadzone przez Biuro ds. Żywności i Weterynarii (OAV) Komisji mogą być uzupełnione bardziej szczegółowymi audytami i inspekcjami dla danego sektora lub analizującymi szczególny problem. Po każdej kontroli Komisja tworzy raport, który przedstawia ich wyniki i, w razie potrzeby, zawiera zalecenia, do których państwa członkowskie muszą się odpowiednio ustosunkować.

Niniejsze rozporządzenie przewiduje również, że eksperci Komisji przeprowadzają kontrole w krajach trzecich i wymaga, aby kraje te posiadały dla eksportowanych do Unii Europejskiej produktów plany kontroli porównywalne z planami przewidzianymi dla państw członkowskich. Plany te muszą być realistyczne na poziomie technicznym i ekonomicznym, biorąc pod uwagę sytuację i struktury krajów oraz rodzaj eksportowanych produktów.

Kontrole przeprowadzane w krajach trzecich

Kraje trzecie, które chcą eksportować towary do UE, muszą dostarczyć Komisji informacji dotyczących organizacji i zarządzania ogólnego ich systemem kontroli sanitarnej. Jeśli informacje te nie są satysfakcjonujące, Komisja może zastosować środki tymczasowe po konsultacji z danym krajem.

Komisja musi uwzględnić listy sporządzone zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 854/2004 ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi. W przypadku produktów innego rodzaju Komisja może ewentualnie sporządzić podobne listy lub wprowadzić inne środki (certyfikaty, szczególne warunki importu itp.).

Szkolenie pracowników zajmujących się kontrolami

Szkolenie pracowników zajmujących się kontrolami w państwach członkowskich musi wpisać się w ramy wspólnotowe, aby zagwarantować jednorodność decyzji podejmowanych przez tych pracowników. Komisja może także zorganizować szkolenia dotyczące prawodawstwa, metod i technik kontroli, produkcji, przetwarzania i sprzedaży pożywienia dla zwierząt i artykułów spożywczych.

Kontrole przeprowadzane przez kraje trzecie w państwach członkowskich

Władze krajów trzecich mogą organizować kontrole w państwach członkowskich, także z przedstawicielami Biura ds. Żywności i Weterynarii, którzy mogą wspomagać państwa członkowskie, przekazując im dostępne na poziomie wspólnotowym dane, potrzebne w kontekście kontroli przeprowadzanych przez państwa trzecie.

Krajowe działania wykonawcze

Gdy podczas kontroli wykryte zostanie naruszenie, właściwy organ podejmuje odpowiednie działania, biorąc pod uwagę naturę naruszenia i historię winnego podmiotu. Mogą być to działania administracyjne (wycofanie z rynku lub zniszczenie towaru, zamknięcie zakładu lub odebranie akredytacji zakładowi itp.) lub kary. Te ostatnie muszą być skuteczne, zniechęcające i proporcjonalne.

Wspólnotowe działania wykonawcze

Niniejsze rozporządzenie wprowadza nowy wymiar do środków ochrony przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002, pozwalając tym samym Komisji na podjęcie działań w sytuacji, gdy okazuje się, że system kontroli państwa członkowskiego przejawia duże braki. Może się to wiązać z zawieszeniem wprowadzania na rynek niektórych produktów lub przyjęciem szczególnych warunków dla ich rozprzestrzenienia. Działania takie podejmuje się, jeśli kontrole wspólnotowe potwierdziły niezgodność z prawem wspólnotowym, a zainteresowane państwa członkowskie nie poprawiły sytuacji na wniosek Komisji i w ustalonym przez nią terminie.

KONTEKST

W styczniu 2000 r. Komisja przedstawiła „pakiet higieniczny”, gruntowe przekształcenie przepisów dotyczących higieny artykułów spożywczych oraz kwestii weterynaryjnych. Reorganizacja ta składa się z pięciu aktów, które dotyczą następujących tematów:

Niniejsze rozporządzenie weszło w życie dnia 20 maja 2004 r. Ma zastosowanie począwszy od 1 stycznia 2006 r., z wyjątkiem artykułów 27 i 28 (finansowanie środków kontrolnych), które mają zastosowanie od 1 stycznia 2007 r.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004

20.5.2004

Dz.U. L 165 z 30.4.2004

ODSTĘPSTWO OD AKTU

Rozporządzenie (WE) nr 1162/2009 [Dz.U. L 314 z 1.12.2009].
Rozporządzenie (WE) nr 1162/2009 przyznaje laboratoriom wewnętrznym ubojni oraz zakładom przetwórstwa dziczyzny przeprowadzającym urzędowe badania na obecność włosienia dodatkowy czas na otrzymanie pełnej akredytacji. Przyznanie tego odstępstwa zależy od spełnienia niektórych warunków. Zainteresowane laboratoria muszą w szczególności wykazać, że podjęły kroki w celu otrzymania akredytacji i że mogą zapewnić gwarancje jakości przeprowadzanych przez siebie analiz.

Akt(-y) zmieniający(-e) Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Rozporządzenie (WE) nr 1029/2008

10.11.2008

Dz.U. L 278 z 21.10.2008

Rozporządzenie (WE) nr 596/2009

7.8.2009

Dz.U. L 188 z 18.7.2009

Kolejne zmiany i poprawki do rozporządzenia (WE) nr 882/2004 zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Decyzja Komisji 2009/821/WE z dnia 28 września 2009 r. ustalająca wykaz zatwierdzonych punktów kontroli granicznej, ustanawiająca niektóre zasady kontroli przeprowadzanych przez ekspertów weterynaryjnych Komisji oraz ustanawiająca jednostki weterynaryjne w systemie TRACES [Dz.U. L 296 z 12.11.2009].
Zob. tekst skonsolidowany .

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 669/2009 z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększonego poziomu kontroli urzędowych przywozu niektórych rodzajów pasz i żywności niepochodzących od zwierząt i zmieniające decyzję 2006/504/WE [Dz.U. L 194 z 25.7.2009].
Zob. tekst skonsolidowany .

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony