RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji

Decyzja uprawnia przewodniczącego Rady do wyznaczenia osób upoważnionych do podpisania konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji w imieniu Wspólnoty Europejskiej. Celem konwencji jest zwiększenie skuteczności walki z korupcją, wspieranie właściwego zarządzania sprawami publicznymi oraz zachęcanie do międzynarodowej współpracy i pomocy technicznej.

AKT

Decyzja Rady o podpisaniu konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji w imieniu Wspólnoty Europejskiej.

STRESZCZENIE

Podczas konferencji, która odbyła się w miejscowości Merida (Meksyk) w dniach 9–11 grudnia 2003 r., konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji została otwarta do podpisu. Podczas 2658. sesji Rady 10 maja 2005 r. Rada przyjęła propozycję Komisji dotyczącą podpisania konwencji (DE) (EN) (FR).

Decyzja uprawnia przewodniczącego Rady do wyznaczenia osób upoważnionych do podpisania konwencji Narodów Zjednoczonych w imieniu Wspólnoty Europejskiej. 15 września 2005 r. konwencja została podpisana przez Komisję Europejską i prezydencję Rady w imieniu Wspólnoty Europejskiej. Konwencja, znana obecnie jako konwencja Merida, została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 31 października 2003 r. (rezolucja 58/4) i była otwarta do podpisu do 9 grudnia 2005 r.

Stworzenie skutecznego instrumentu przeciwko korupcji

W grudniu 2000 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ postanowiło ustanowić specjalny komitet, otwarty dla wszystkich państw, w celu opracowania skutecznego międzynarodowego instrumentu prawnego przeciwko korupcji (rezolucja 55/61). Komitet prowadził negocjacje dotyczące konwencji w okresie od stycznia 2002 r. do października 2003 r. Komisja reprezentowała interesy Wspólnoty Europejskiej.

Komisja uważa, że cele wyznaczone przez Radę w dyrektywach negocjacyjnych zostały osiągnięte. Konwencja zapewnia wysoki standard środków zapobiegawczych i pomocy technicznej w sprawach objętych zakresem uprawnień Komisji, zwłaszcza w odniesieniu do rynku wewnętrznego. Obejmuje to środki mające na celu zapobieganie i zwalczanie prania pieniędzy, a także standardy dotyczące rozliczeń w sektorze prywatnym oraz przejrzystości i równego dostępu wszystkich kandydatów do umów o świadczenie prac i usług publicznych.

Ponieważ państwa członkowskie oświadczyły, że podpiszą konwencję od razu po jej otwarciu do podpisu w miejscowości Merida w Meksyku (Hiszpania jako jedyne z ówczesnych piętnastu państw UE nie podpisała konwencji), Komisja zapewnia, że konwencja zostanie podpisana również przez Unię Europejską. W tym celu Komisja zaproponowała, aby prezydencja Rady wyznaczyła osoby upoważnione do podpisania konwencji w imieniu Wspólnoty Europejskiej. Rada przyjęła propozycję Komisji bez debaty.

Zwalczanie korupcji: konwencja ONZ

Do celów konwencji należy:

  • popieranie i wzmacnianie środków w celu skuteczniejszego i efektywniejszego zapobiegania i zwalczania korupcji,
  • popieranie, ułatwianie i wspieranie międzynarodowej współpracy i pomocy technicznej,
  • popieranie uczciwości, odpowiedzialności i właściwego zarządzania sprawami publicznymi i mieniem publicznym.

Konwencję stosuje się do zapobiegania, wykrywania i ścigania korupcji oraz do zakazu obrotu, zajęcia, konfiskaty i zwrotu dochodów z przestępstw.

Konwencja wylicza szczegółowo środki mające na celu zapobieganie korupcji, łącznie ze stosowaniem zasad i praktyk zapobiegawczych, ustanowieniem organów służących do tego celu, stosowaniem kodeksów postępowania dla funkcjonariuszy publicznych oraz obiektywnych kryteriów rekrutowania i awansowania urzędników publicznych, a także zamówień publicznych. Rekomenduje wspieranie przejrzystości i odpowiedzialności w zakresie zarządzania finansami publicznymi i w sektorze prywatnym, przy wprowadzeniu bardziej rygorystycznych standardów rachunkowości i kontroli. Określone są także środki mające na celu zapobieganie praniu pieniędzy, łącznie ze środkami służącymi do zabezpieczenia niezawisłości sądów. Zachęca się do stosowania sprawozdawczości publicznej i udziału społeczeństwa jako środków zapobiegawczych.

W odniesieniu do kryminalizacji, wykrywania i zwalczania, konwencja rekomenduje państwom uczestniczącym przyjęcie takich środków ustawodawczych i innych środków, jakie mogą być niezbędne do uznania całej serii przestępstw karnych. Są to:

  • przekupstwo krajowych lub zagranicznych funkcjonariuszy publicznych i funkcjonariuszy międzynarodowych organizacji publicznych,
  • malwersacja, sprzeniewierzenie lub inne nadużycie mienia publicznego lub prywatnego przez funkcjonariusza publicznego,
  • handel wpływami,
  • nadużycie funkcji i nielegalne wzbogacenie.

Pod każdym względem konwencja postrzega oferowanie lub przyjmowanie nienależnych korzyści dla siebie samego lub dla innych osób bądź podmiotów jako akt korupcji.

W sektorze prywatnym wzywa do utworzenia kategorii przestępstw dotyczących malwersacji i korupcji. Dotyczy to także przestępstw związanych z praniem wpływów pieniężnych z przestępczości, obrotem mieniem pochodzącym z kradzieży, utrudnianiem działania wymiaru sprawiedliwości oraz udziałem lub próbami udziału w sprzeniewierzaniu środków pieniężnych bądź korupcji.

Rekomenduje się państwom uczestniczącym podjęcie niezbędnych środków w celu:

  • ustalenia odpowiedzialności osób prawnych,
  • umożliwienia zakazu obrotu, zajęcia i konfiskaty,
  • zapewnienia ochrony świadków, biegłych i ofiar,
  • zapewnienia ochrony osób zgłaszających,
  • eliminowania skutków aktów korupcji,
  • zapewnienia podmiotom lub osobom, które poniosły szkody w wyniku aktu korupcji, prawa do wszczęcia postępowania w celu dochodzenia odszkodowania,
  • ustanowienia organu lub organów bądź wyznaczenia osób specjalizujących się w zwalczaniu korupcji w drodze ścigania,
  • zachęcania do współpracy z organami ścigania,
  • zachęcania do współpracy między organami krajowymi oraz z sektorem prywatnym,
  • pokonywania przeszkód, które mogą wynikać z zastosowania przepisów dotyczących tajemnicy bankowej,
  • uwzględniania wcześniejszych wyroków domniemanego przestępcy w innym państwie dla celów postępowania karnego,
  • ustanowienia ich jurysdykcji w odniesieniu do przestępstw popełnionych na ich terytorium lub przeciwko nim bądź przez ich obywatela itp.

Państwa uczestniczące są również zobowiązane do podjęcia niezbędnych środków dotyczących postępowań i kar w stosunku do funkcjonariuszy publicznych w celu znalezienia złotego środka między ich immunitetami a popełnianymi przez nich przestępstwami, w tym również wynikających z tego konsekwencji.

Oddzielny rozdział konwencji jest poświęcony współpracy międzynarodowej. Państwa uczestniczące są zobowiązane do współpracy w sprawach karnych oraz w sprawach dotyczących ekstradycji i przekazania osób skazanych, w różnych sytuacjach opisanych w konwencji. Wzajemna pomoc prawna stanowi ważną kwestię w tym rozdziale, przy czym konwencja uwzględnia różnorodne scenariusze w celu zapewnienia jak największego zakresu możliwości udzielania pomocy.

Państwa uczestniczące mogą również przekazywać postępowania karne w razie potrzeby, prowadzić wspólne postępowania i wykorzystywać specjalne techniki dochodzeniowe, takie jak inwigilacja elektroniczna. Organy ścigania są wzywane do wzajemnej współpracy poprzez bardziej efektywne kanały komunikacji i współpracy podczas prowadzenia dochodzeń.

Rozdział V dotyczy zwrotu korzyści. Zwrot korzyści zgodnie z tym rozdziałem stanowi podstawową zasadę konwencji. Zachęca się instytucje finansowe do weryfikowania tożsamości klientów oraz beneficjentów funduszy o dużej wartości zdeponowanych na rachunkach bankowych, a także do unikania banków nieposiadających fizycznej obecności na rynku i niepowiązanych z uregulowaną prawnie grupą finansową. Ponadto rozdział określa środki służące do bezpośredniego odzyskania mienia oraz mechanizmy odzyskiwania mienia na drodze współpracy międzynarodowej w zakresie konfiskaty. Mienie takie powinno zostać zwrócone zgodnie z zasadami określonymi przez konwencję. Wzywa się również do ustanowienia służby wywiadu finansowego oraz zawierania dwustronnych oraz wielostronnych porozumień lub umów w celu zwiększenia skuteczności współpracy międzynarodowej.

Państwa uczestniczące są zobowiązane do opracowania specjalnych programów szkoleniowych i wzajemnego zapewnienia jak najszerszej pomocy technicznej. Określone są kwestie dotyczące gromadzenia, wymiany i analizy informacji na temat korupcji, a także praktyczne środki wzmocnienia współpracy na różnych poziomach, a także pomoc finansowa i materialna w celu wspierania działań krajów rozwijających się i krajów w okresie transformacji gospodarczej w celu efektywnego zapobiegania i zwalczania korupcji.

Ustanawia się konferencję państw uczestniczących w konwencji w celu poprawienia ich możliwości i współpracy, osiągnięcia celów wskazanych w konwencji oraz w celu promowania i monitorowania jej realizacji.

Konwencja jest otwarta do podpisu przez regionalne organizacje integracji gospodarczej, pod warunkiem że co najmniej jedno państwo członkowskie takiej organizacji podpisało niniejszą konwencję. Konwencja wejdzie w życie dziewięćdziesiątego dnia od daty złożenia trzydziestego instrumentu ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia.

AKTY POWIĄZANE

Decyzja Rady 2008/201/WE z dnia 25 września 2008 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji [Dz.U. L 287 z 29.10.2008].
Decyzją niniejszą konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji została przyjęta w imieniu Wspólnoty Europejskiej. Decyzja uprawnia przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby lub osób upoważnionych do złożenia wspólnotowego dokumentu formalnego potwierdzenia. Dokument jest wiążący dla Wspólnoty. Zawiera on deklarację kompetencji Wspólnoty w odniesieniu do spraw podlegających konwencji (załącznik II) oraz oświadczenia dotyczącego rozstrzygania sporów w kwestii interpretacji lub stosowania konwencji (załącznik III).

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2008

Zobacz także

Dodatkowe informacje znajdują się na następujących stronach:

Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony