RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 23 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)

Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) powstał w 1999 r., by rozszerzyć zakres i zwiększyć skuteczność działań na rzecz zwalczania nadużyć i wszelkiej innej nielegalnej działalności na szkodę interesów Wspólnoty.

AKTY

Decyzja Komisji 1999/352/WE, EWWiS, Euratom z dnia 28 kwietnia 1999 r. ustanawiająca Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

Tryby działania:

Rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

Rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 25 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Wspólnot Europejskich dotyczące dochodzeń wewnętrznych prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

STRESZCZENIE

Decyzja ta ustanawia Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), który jest częścią struktury Komisji Europejskiej , ale posiada niezależny status w zakresie wykonywania funkcji dochodzeniowej. Zasady jego funkcjonowania określają dwa rozporządzenia i porozumienie międzyinstytucjonalne.

Kompetencje OLAF-u

Decyzja Komisji ustanawia OLAF i określa jego uprawnienia, które obejmują:

  • prowadzenie dochodzeń zewnętrznych w trybie administracyjnym do celów zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i innej nielegalnej działalności mającej negatywny wpływ na interesy finansowe Wspólnoty, jak również w celu zwalczania nadużyć finansowych związanych z innymi działaniami lub działalnością prowadzonymi z naruszeniem prawa wspólnotowego,
  • prowadzenie dochodzeń wewnętrznych w trybie administracyjnym mających na celu:
    1. zwalczanie nadużyć finansowych, korupcji i innego rodzaju nielegalnej działalności mającej negatywny wpływ na interesy finansowe Wspólnoty,
    2. badanie poważnych zdarzeń mających związek z wykonywaniem działalności zawodowej, które mogą stanowić naruszenie obowiązków przez urzędników oraz pracowników Wspólnot i prowadzić do postępowania dyscyplinarnego lub — w uzasadnionych przypadkach — karnego lub analogiczne naruszenie obowiązków przez członków instytucji, organów, urzędów i agencji lub ich pracowników niepodlegających regulaminowi pracowniczemu urzędników Wspólnot Europejskich oraz warunkom zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich,
  • prowadzenie dochodzeń w innych obszarach na wniosek instytucji lub organów Wspólnoty,
  • wzmacnianie współpracy z państwami członkowskimi w dziedzinie zwalczania nadużyć finansowych,
  • opracowywanie strategii walki z nadużyciami finansowymi (przygotowywanie ustawodawczych i wykonawczych inicjatyw w obszarach działalności Urzędu),
  • uruchamianie innych działań operacyjnych związanych ze zwalczaniem nadużyć finansowych (rozwijanie infrastruktury, zbieranie i analiza informacji, udzielanie wsparcia technicznego),
  • utrzymywanie stałego kontaktu z krajowymi organami ścigania i organami sądowymi,
  • reprezentowanie Komisji w dziedzinie zapobiegania nadużyciom finansowym.

Uprawnienia OLAF-u w zakresie prowadzenia dochodzeń zewnętrznych obejmują przede wszystkim uprawnienia nadane Komisji na mocy rozporządzeń (WE, Euratom) nr 2988/95 (w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich) i nr 2185/96 (w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich). Ponadto OLAF działa na podstawie rozporządzenia (WE) 515/97 w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi.

Metody prowadzenia dochodzeń przez OLAF

Te dwa rozporządzenia w sprawie prowadzenia dochodzeń przez OLAF, jedno odnoszące się do WE, a drugie do Euratomu, ponownie określają główne funkcje Urzędu i definiują praktyczne zasady prowadzenia dochodzeń w trybie administracyjnym znajdujących się w zakresie obowiązków Urzędu.

Prowadzone przez OLAF kontrole i weryfikacje zewnętrzne (w państwach członkowskich i w niektórych państwach niebędących państwami członkowskimi, z którymi Wspólnota zawarła umowy o współpracy) oraz wewnętrzne (w instytucjach i organach ustanowionych Traktatami lub na ich podstawie) nie wywierają wpływu na uprawnienia państw członkowskich w obszarze postępowania karnego.

Dyrektor OLAF-u wszczyna i prowadzi dochodzenia z własnej inicjatywy lub na wniosek państwa członkowskiego zainteresowanego daną sprawą (w przypadku dochodzeń zewnętrznych) lub instytucji bądź organu, którego sprawa dotyczy (w przypadku dochodzeń wewnętrznych).

W ramach prowadzonych dochodzeń zewnętrznych OLAF przeprowadza kontrole na miejscu, za które odpowiedzialna jest Komisja na mocy rozporządzeń (WE, Euratom) nr 2988/95 i nr 2185/96.

W przypadku prowadzenia dochodzeń wewnętrznych OLAF posiada prawo do natychmiastowego i niezapowiedzianego dostępu do każdej informacji będącej w posiadaniu instytucji, organów, urzędów i agencji Wspólnoty. Urząd może zażądać od każdej osoby związanej z prowadzonym dochodzeniem udzielenia informacji ustnych i przeprowadzić kontrole na miejscu u przedsiębiorców.

Jeżeli w toku prowadzenia dochodzenia wewnętrznego Urząd uzna, że członek, osoba kierująca, urzędnik lub inny pracownik może być osobiście zamieszany, informuje o tym fakcie jego instytucję, organ, urząd lub agencję, chyba że ujawnienie takiej informacji koliduje z potrzebą zachowania bezwzględnej tajności do celów dochodzeniowych lub ewentualnego zastosowania krajowych środków dochodzeniowych.

Państwa członkowskie, instytucje, organy, urzędy i agencje mają obowiązek na żądanie OLAF-u lub z własnej inicjatywy dostarczać Urzędowi wszelkie posiadane dokumenty lub informacje dotyczące prowadzonego dochodzenia.

Wszelkie informacje przekazane do Urzędu będą właściwie chronione.

Po zakończeniu dochodzenia OLAF opracowuje raport zawierający zalecenia na temat działań, jakie należy podjąć. W przypadku dochodzeń zewnętrznych raporty przesyłane są danym państwom członkowskim, natomiast raporty sporządzone w następstwie dochodzeń wewnętrznych wysyła się do określonych instytucji, organów, urzędów i agencji.

Informacje mogą być również przesyłane właściwym organom w państwach członkowskich oraz danym instytucjom, organom, urzędom i agencjom w trakcie dochodzenia (Urząd utrzymuje bezpośredni kontakt z krajowymi organami ścigania i organami sądowymi).

Niezależność działań OLAF-u zapewnia Komitet Nadzoru składający się z pięciu niezależnych osób spoza instytucji mianowanych za wspólnym porozumieniem Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. Ponadto jeżeli dyrektor uzna, że środek przyjęty przez Komisję narusza jego niezależność, uprawniony jest do wniesienia sprawy przeciw Komisji przed Trybunał Sprawiedliwości.

Każdy pracownik wspólnotowej instytucji, organu, urzędu lub agencji może złożyć zażalenie na zarzuty kierowane przeciw niemu w toku dochodzenia wewnętrznego u dyrektora OLAF-u lub wnieść sprawę przed Trybunał Sprawiedliwości.

Porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem, Radą i Komisją

Celem porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem Europejskim , Radą i Komisją jest zagwarantowanie prowadzenia dochodzeń wewnętrznych na równoważnych warunkach w tych trzech instytucjach oraz we wszystkich innych wspólnotowych organach, urzędach i agencjach, w tym w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI) i Europejskim Banku Centralnym (EBC).

Aby zrealizować ten cel, trzy instytucje uzgodniły przyjęcie wewnętrznych decyzji zgodnie ze standardowym wzorem załączonym do porozumienia oraz wezwały inne instytucje, organy, urzędy i agencje do przystąpienia do tego porozumienia.

Na mocy decyzji wzorcowej sekretarz generalny, departamenty oraz wszyscy pracownicy instytucji, organu, urzędu lub agencji są zobowiązani w pełni współpracować z agentami OLAF-u i udzielać wszelkich użytecznych informacji.

Jeżeli pojawi się przypuszczenie istnienia przypadków nadużyć finansowych, korupcji lub innego nielegalnego działania szkodzącego interesom Wspólnot:

  • każdy członek, który dowiedział się o takich faktach, zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić szefa swojej służby lub dyrektora generalnego lub, jeżeli uzna to za użyteczne, bezpośrednio swego sekretarza generalnego lub OLAF,
  • sekretarz generalny, dyrektorzy generalni i szefowie służby lub kierownicy zobowiązani są przekazywać Urzędowi bezzwłocznie wszelkie dowody nasuwające przypuszczenie istnienia nieprawidłowości,
  • członkowie instytucji, organów, urzędów lub agencji zobowiązani są powiadomić przewodniczącego lub, jeżeli uznają to za właściwe, bezpośrednio OLAF.

Jeżeli w toku dochodzenia wewnętrznego staje się jasne, że członek, kierownik, urzędnik lub inny pracownik jest uwikłany w daną sprawę, zainteresowana strona zostaje szybko powiadomiona. Dana osoba zostanie wezwana do wyrażenia swoich poglądów w odniesieniu do dotyczących jej faktów. Możliwość przedstawienia swoich poglądów w danej sprawie może zostać odroczona, jeżeli będzie tego wymagać dobro dochodzenia lub w przypadkach wymagających zastosowania następnie procedur dochodzeniowych należących do właściwości krajowego organu sądowego.

OLAF opiniuje każdy wniosek policji lub organu sądowego o uchylenie immunitetu w państwie członkowskim, jeżeli wniosek dotyczy kierownika, urzędnika lub innego pracownika instytucji, organu, urzędu lub agencji. Jeżeli wniosek dotyczy członka instytucji lub organu, Urząd jest powiadamiany.

Kontekst

Traktat WE zapewnia wyraźne podstawy prawne dla działań Wspólnoty i państw członkowskich związanych ze zwalczaniem nadużyć finansowych i innej nielegalnej działalności na szkodę interesów finansowych Wspólnoty (art. 280). Wejście w życie traktatu z Amsterdamu umożliwiło Wspólnocie wykorzystanie o wiele bardziej znaczących środków do zwalczania nadużyć finansowych oraz przestępstw gospodarczych i finansowych.

Zatem działająca w Komisji Grupa Robocza ds. Koordynacji w zakresie Nadużyć Finansowych została zastąpiona przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), który poza prowadzeniem dochodzeń odpowiada również za opracowywanie i przygotowywanie ustawodawstwa dotyczącego ochrony interesów finansowych Wspólnoty i zwalczania nadużyć finansowych. OLAF posiada większą niż działająca przed nim instytucja niezależność w zakresie prowadzenia dochodzeń.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja 1999/352/WE, EWWiS, Euratom

28.4.1999

Dz.U. L 136 z 31.5.1999

Rozporządzenie (WE) nr 1073/1999

1.6.1999

Dz.U. L 136 z 31.5.1999

Rozporządzenie (Euratom) nr 1074/1999

1.6.1999

Dz.U. 136 z 31.5.1999

Porozumienie międzyinstytucjonalne

1.6.1999

Dz.U. L 136 z 31.5.1999

AKTY POWIĄZANE

Wniosek o rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) [COM(2006) 244 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]
Do najważniejszych elementów wniosku należą zasadniczo:

  • zarząd polityczny, współpraca z instytucjami i Komitetem Nadzoru. Komisja dostrzega potrzebę wprowadzenia nadzoru politycznego w odniesieniu do priorytetów związanych z działalnością dochodzeniową. Proponuje, by w ramach zorganizowanego dialogu Komitet Nadzoru spotykał się regularnie z przedstawicielami innych instytucji, nie ingerując przy tym w przebieg toczących się dochodzeń,
  • gwarancja praw osób, których dotyczy dochodzenie. Komisja proponuje, by w tekście rozporządzenia zawrzeć szczegółowe przepisy określające gwarancje proceduralne, których należy przestrzegać w trakcie dochodzeń wewnętrznych i zewnętrznych,
  • wzmocnienie kontroli działalności dochodzeniowej. Należy zapewnić przestrzeganie określonych procedur poprzez wzmocnienie kontroli i stworzenie możliwości składania wniosków o opinie. Rolę tę pełni doradca ds. weryfikacji,
  • lepszy przepływ informacji. Zgodnie z wnioskiem Komisja zamierza ulepszyć przepływ informacji między OLAF-em a organami i instytucjami europejskimi oraz między OLAF-em a państwami członkowskimi, jak również między OLAF-em a osobami składającymi doniesienia,
  • poprawa skuteczności operacyjnej OLAF-u. Komisja proponuje wprowadzenie przepisów, które pozwolą OLAF-owi skoncentrować się na działaniach priorytetowych. Na przykład należy wyraźnie określić procedury wszczynania i zamykania dochodzeń,
  • poprawa skuteczności dochodzeń OLAF-u. Komisja proponuje wyraźniej określić uprawnienia OLAF-u w dziedzinie dochodzeń zewnętrznych dotyczących podmiotów gospodarczych otrzymujących fundusze europejskie na podstawie zamówień, umów lub decyzji o przyznaniu dotacji (wydatki bezpośrednie),
  • uprawnienia dyrektora generalnego. Ustalono, że aby zwiększyć poziom niezależności dyrektora generalnego OLAF, jego kadencja nie będzie mogła być przedłużana.

Procedura współdecyzji COD/2006/0084)

Sprawozdania z działalności:

Sprawozdanie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych — Ósme sprawozdanie z działalności (DE ) (EN ) (FR ) 1 stycznia 2007 r. – 31 grudnia 2007 r. [nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Ósme sprawozdanie z działalności ugruntowuje podstawowe trendy z poprzednich lat. W ciągu ostatnich lat stale wzrasta ilość i jakość informacji otrzymywanych przez OLAF, co potwierdza publiczne zaufanie do Urzędu. W 2007 r. liczba spraw wszczynanych przez OLAF zwiększyła się w stosunku do 2006 r. Ponadto wzrosła liczba zakończonych spraw, która w ostatnich latach wykazywała tendencję spadkową. Poza tym liczba własnych dochodzeń OLAF przewyższa liczbę dochodzeń, w których Urząd udziela jedynie pomocy organom krajowym. Średni okres trwania spraw wzrósł nieznacznie w 2007 r., co miało związek ze złożonym charakterem spraw prowadzonych obecnie przez Urząd oraz koniecznością włączania w dochodzenia państw członkowskich lub partnerów zewnętrznych. OLAF aktywnie kontynuuje współpracę z państwami członkowskimi, organami UE odpowiedzialnymi za współpracę policyjną i sądową oraz międzynarodowymi partnerami w walce z nadużyciami finansowymi.

Sprawozdanie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych — Siódme sprawozdanie z działalności (EN ) 1 stycznia 2006 r. – 31 grudnia 2006 r. [nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
To sprawozdanie jest kontynuacją szóstego sprawozdania z działalności. Komisja ocenia w nim stwierdzone nieprawidłowości i prezentuje najważniejsze środki podejmowane w 2006 r. przez państwa członkowskie i Urząd w celu efektywniejszego zapobiegania nadużyciom finansowym oraz ich zwalczania. Ponadto w sprawozdaniu opisano szczegółowo sposób podejmowania przez OLAF decyzji o wszczęciu dochodzenia w sprawie nadużyć finansowych i wyjaśniono procedurę prowadzenia spraw.

Sprawozdanie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych — Szóste sprawozdanie z działalności (DE ) (EN ) (FR ) 1 lipca 2004 r. – 31 grudnia 2005 r. [nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

Sprawozdanie z oceny: Sprawozdanie Komisji (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV) z dnia 2 kwietnia 2003 r. – ocena działalności Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) [COM(2003) 154 wersja ostateczna – Dz.U. C 76 z 25.3.2004].

Decyzje instytucji:

Decyzja Rady 1999/394/WE z dnia 25 maja 1999 r. dotycząca zasad i warunków dochodzeń wewnętrznych w odniesieniu do przeciwdziałania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim nielegalnym działaniom godzącym w interesy Wspólnoty [Dz.U. L 149 z 16.6.1999].

Zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym decyzja przewiduje, że Rada ma obowiązek współdziałania z Urzędem i udzielania jego pracownikom informacji; ponadto nakłada na Urząd ds. Bezpieczeństwa obowiązek świadczenia pomocy pracownikom OLAF-u. Z kolei OLAF ma obowiązek powiadamiania osób, których dotyczą prowadzone przez OLAF dochodzenia.

Decyzja Komisji 1999/396/WE z dnia 2 czerwca 1999 r. dotycząca zasad i warunków dochodzeń wewnętrznych w odniesieniu do przeciwdziałania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim nielegalnym działaniom godzącym w interesy Wspólnoty [Dz.U. L 149 z 16.6.199].
Zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym decyzja przewiduje, że Komisja ma obowiązek współdziałania z Urzędem i udzielania jego pracownikom informacji; ponadto nakłada na Urząd ds. Bezpieczeństwa obowiązek świadczenia pomocy pracownikom OLAF-u. Z kolei OLAF ma obowiązek powiadamiania osób, których dotyczą prowadzone przez OLAF dochodzenia.

Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 listopada 1999 r. dotycząca warunków oraz trybu prowadzenia dochodzeń wewnętrznych w zakresie walki z przestępstwami finansowymi, korupcją oraz wszelką nielegalną działalnością szkodliwą dla interesów Wspólnot Regulamin Parlamentu Europejskiego, Załącznik XI – Dz.U. L 44 z 15.2.2005].
Zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym decyzja przewiduje, że Parlament Europejski ma obowiązek współdziałania z Urzędem i udzielania jego pracownikom informacji. Decyzja nakłada na biuro ochrony Parlamentu Europejskiego obowiązek udzielania pomocy pracownikom OLAF-u. Ponadto OLAF ma obowiązek powiadamiania osób, których dotyczą prowadzone przez OLAF dochodzenia.

Decyzja Europejskiego Banku Centralnego 1999/726/WE z dnia 7 października 1999 r. w sprawie zapobiegania nadużyciom finansowym – [Dz.U. L 291 z 12.11.1999].
Celem decyzji jest zapewnienie odpowiedniej ochrony przed nadużyciami finansowymi i innymi nielegalnymi działaniami w Europejskim Banku Centralnym (EBC), przy utrzymywaniu rozdziału i równowagi obowiązków między EBC a instytucjami europejskimi.
W związku z tym decyzja ustanawia Komitet ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, który odpowiada za monitorowanie niezależności i działań Dyrekcji Audytu Wewnętrznego EBC. Komitet ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych EBC jest odpowiedzialny za stosunki z Komitetem Nadzorującym OLAF. Stosunki te oparte są na zasadach ustanowionych w decyzji EBC.

Decyzja Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 października 1999 r. dotycząca warunków oraz trybu prowadzenia dochodzeń wewnętrznych w zakresie walki z przestępstwami finansowymi, korupcją oraz wszelką nielegalną działalnością szkodliwą dla interesów Wspólnot [nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym].
Zgodnie z postanowieniami rozporządzeń ustanawiających OLAF decyzja ta zobowiązuje Trybunał do współdziałania z Urzędem i udzielania jego pracownikom informacji. Określa ponadto procedury, których zobowiązani są przestrzegać pracownicy OLAF podczas prowadzenia dochodzeń wewnętrznych. Zgodnie z zasadą zachowania poufności odmawia pracownikom OLAF-u dostępu do przechowywanych dokumentów dotyczących toczących się lub zakończonych postępowań prawnych.

Wyrok Trybunału z dnia 10 lipca 2003 r. unieważniający decyzję 1999/726/WE Europejskiego Banku Centralnego w sprawie zapobiegania nadużyciom finansowym Sprawa C-11/00).

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2008
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony