RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Aspekty związane z handlem usługami

Na mocy niniejszej decyzji ustanowione zostają wielostronne ramy obejmujące zasady i reguły dotyczące handlu usługami w celu wspierania rozwoju tego handlu oraz jego stopniowej liberalizacji poprzez negocjacje, przy jednoczesnym zapewnianiu przejrzystych regulacji i zwiększaniu uczestnictwa krajów rozwijających się.

AKT

Decyzja Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotycząca zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994).

STRESZCZENIE

Układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS) jest pierwszym zestawem zasad i rygorów uzgodnionych na poziomie wielostronnym, które regulują międzynarodowy handel usługami. Składa się z trzech elementów: ogólnych ram zawierających podstawowe wymogi dla wszystkich członków Światowej Organizacji Handlu (WTO), krajowych list szczegółowych zobowiązań dotyczących dostępu do rynku oraz załączników określających specjalne warunki mające zastosowanie do różnych sektorów.

Ogólne ramy

Układ wyróżnia jego uniwersalny zakres. Ma zastosowanie do wszystkich usług we wszystkich sektorach, z wyłączeniem usług zapewnianych przez organy publiczne. Ponadto ma zastosowanie do wszystkich działań odnoszących się do usług, które są podejmowane na wszystkich szczeblach rządowych (centralnym, regionalnym, lokalnym itd.). W układzie określono cztery metody świadczenia usług:

  • świadczenie usługi z terytorium jednego członka na terytorium innego członka (np. międzynarodowe rozmowy telefoniczne),
  • świadczenie usługi na terytorium jednego członka konsumentowi innego członka (np. turystyka),
  • świadczenie usługi przez usługodawcę jednego członka poprzez obecność handlową na terytorium innego członka (np. usługi bankowe),
  • świadczenie usługi przez usługodawcę jednego członka poprzez obecność osób fizycznych członka na terytorium innego członka (np. projekty budowlane, modelki i modele, konsultanci).

Układ opiera się na klauzuli największego uprzywilejowania, zgodnie z którą każdy członek musi traktować usługi i usługodawców któregokolwiek innego członka bezwarunkowo w sposób nie mniej uprzywilejowany, niż traktuje usługi i usługodawców jakiegokolwiek innego państwa. Przewidziane są jednak pewne odstępstwa od tej reguły w kontekście określonych działań usługowych w ramach listy odstępstw od wymogu przestrzegania klauzuli największego uprzywilejowania. W istocie każdy rząd umieścił w swojej liście usługi, którym gwarantuje dostęp do swojego rynku, określając ograniczenia, które chciałby utrzymać w odniesieniu do takiego dostępu.

Ponadto członkowie zawierający porozumienia obejmujące integrację ekonomiczną są uprawnieni do liberalizowania handlu usługami pomiędzy stronami bez konieczności rozszerzenia porozumienia na pozostałych członków GATS, pod warunkiem że takie porozumienie ma znaczący zakres sektorowy i przewiduje brak lub wyeliminowanie w zasadzie całej dyskryminacji.

Aby zapewnić możliwie najwyższy stopień przejrzystości, układ wymaga od rządów publikowania wszelkich stosownych przepisów i regulacji. Obowiązujące środki muszą być stosowane w sposób umiarkowany, obiektywny i bezstronny.

Porozumienia dwustronne zawierane pomiędzy rządami, dotyczące uznawania kwalifikacji, muszą być otwarte dla innych członków, którzy chcieliby negocjować przystąpienie do takich porozumień. Ponadto każdy członek zobowiązany jest do pilnowania, aby monopole i wyłączni usługodawcy nie nadużywali swojej pozycji. Poza tym członkowie muszą przystępować do konsultacji dotyczących praktyk biznesowych, które mogą utrudniać konkurencję, w celu ich wyeliminowania.

Zakazane jest stosowanie ograniczeń w stosunku do międzynarodowych transferów i płatności odnoszących się do transakcji bieżących związanych ze szczegółowymi zobowiązaniami podjętymi na mocy GATS, z wyjątkiem trudności w zakresie bilansu płatniczego i innych określonych okoliczności.

Szczegółowe zobowiązania

Przepisy dotyczące dostępu do rynku i traktowania narodowego nie są ogólnymi wymaganiami, ale szczegółowymi zobowiązaniami ujętymi w listach załączonych do GATS, które stanowią integralną część układu. Listy te określają usługi i działalność usługową, dla których gwarantowany jest dostęp do rynku oraz warunki dotyczące tego dostępu. Po ich określeniu zobowiązania te mogą być modyfikowane lub można od nich odstąpić wyłącznie po przeprowadzeniu negocjacji z danym krajem dotyczących wyrównania.

Każdy członek musi zatem udzielać usługom i usługodawcom któregokolwiek innego członka traktowania nie mniej korzystnego, niż to, którego udziela na warunkach określonych w swojej liście.

Układ opiera się również na zasadzie traktowania narodowego. W istocie w przypadku sektorów wpisanych na listę każdego członka i z zachowaniem wszelkich określonych tam warunków każdy rząd musi udzielać usługom i usługodawcom któregokolwiek innego członka traktowania nie mniej korzystnego niż to, którego udziela swoim własnym usługom i usługodawcom.

Stopniowa liberalizacja

GATS przewiduje negocjacje, które mają rozpocząć się w ciągu pięciu lat, aby osiągnąć wyższy stopień liberalizacji handlu usługami. Liberalizacja będzie ukierunkowana na wzmocnienie zobowiązań zawartych w listach i zredukowanie negatywnych skutków środków podejmowanych przez rządy.

Kwestie sektorowe

Częścią GATS są załączniki dotyczące różnych sektorów usługowych. Załączniki te zostały opracowane w celu uwzględnienia określonych specyficznych cech poszczególnych sektorów.

Załącznik w sprawie przemieszczania się osób fizycznych upoważnia rządy do negocjowania szczegółowych zobowiązań dotyczących czasowego pobytu osób na ich terytorium w celu świadczenia usług. Układu nie stosuje się do stałego zatrudnienia, środków dotyczących obywatelstwa lub stałego pobytu.

Załącznik w sprawie usług transportu lotniczego wyłącza z zakresu GATS prawa ruchu lotniczego oraz usługi związane z wykonywaniem tych praw (głównie umowy dwustronne dotyczące usług transportu lotniczego przyznające prawa do lądowania). GATS ma jednak zastosowanie do usług w dziedzinie naprawy i utrzymania sprzętu lotniczego, sprzedaży i marketingu usług transportu lotniczego oraz usług systemu rezerwacji komputerowej.

Załącznik w sprawie usług finansowych (w szczególności usług bankowych i usług ubezpieczeniowych) uznaje prawo rządu do podjęcia środków w celu ochrony inwestorów, depozytariuszy i posiadaczy polis ubezpieczeniowych. Układ wyklucza ze swojego zakresu usługi świadczone przez banki centralne.

Załącznik w sprawie usług telekomunikacyjnych przewiduje, że rządy zobowiązane są zapewniać na rozsądnych oraz niedyskryminacyjnych warunkach i zasadach, któremukolwiek usługodawcy któregokolwiek innego członka dostęp do publicznych sieci przekazu telekomunikacyjnego.

Postanowienia instytucjonalne

Postanowienia te odnoszą się w szczególności do konsultacji i rozstrzygania sporów oraz ustanowienia Rady Handlu Usługami. Zakres obowiązków tej rady określa decyzja ministerialna.

Konsultacje i negocjacje

Pod koniec Rundy Urugwajskiej rządy postanowiły kontynuować negocjacje w czterech obszarach: usługi telekomunikacji podstawowej, transport morski, przemieszczanie się osób fizycznych i usługi finansowe. Inne negocjacje mają dotyczyć subsydiów, zamówień publicznych i środków ochronnych.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja 94/800/WE

22.12.1994

-

Dz.U. L 336 z 23.12.1994

AKTY POWIĄZANE

Decyzja Rady 97/838/WE z dnia 28 listopada 1997 r. dotycząca wniosku w imieniu Wspólnoty Europejskiej, zgodnie z jej kompetencjami, dotyczącego wyników negocjacji w ramach WTO w sprawie podstawowych usług telekomunikacyjnych [Dz.U. L 347 z 18.12.1997].
Zgodnie ze zobowiązaniami przyjętymi na mocy GATS, dnia 15 kwietnia 1997 r. w Genewie podpisano protokół w sprawie podstawowych usług telekomunikacyjnych. Protokół ten liberalizuje handel tradycyjnymi usługami telefonicznymi i usługami w zakresie elektronicznego przesyłania danych, teleksu i faksu oraz ustanawia różne zasady dla przedsiębiorstw telekomunikacyjnych inwestujących poza terytorium, w którym mają swoje siedziby.

Decyzja Rady 99/61/WE z dnia 14 grudnia 1998 r. dotycząca wniosków w imieniu Wspólnoty Europejskiej, w odniesieniu do spraw wchodzących w zakres jej kompetencji, związanych z wynikami negocjacji w ramach Światowej Organizacji Handlu w sprawie usług finansowych [Dz.U. L 20 z 27.1.1999].
Pod koniec negocjacji prowadzonych po Rundzie Urugwajskiej odnoszących się do usług finansowych, które miały na celu włączenie tych usług do GATS na stałe i zgodnie z klauzulą największego uprzywilejowania, załączono do GATS Piąty protokół dotyczący usług finansowych. Przewiduje on zastąpienie części dotyczącej usług finansowych w listach szczególnych zobowiązań oraz listach wyłączeń określonych członków na mocy klauzuli największego uprzywilejowania nowymi listami opracowanymi w wyniku negocjacji, które zostały zawarte w załączniku do protokołu.

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony