RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Θέματα σχετικά με το εμπόριο των υπηρεσιών

Η παρούσα απόφαση καθορίζει ένα πολυμερές πλαίσιο αρχών και κανόνων για το εμπόριο των υπηρεσιών με σκοπό την προώθηση της εξάπλωσης και της σταδιακής απελευθέρωσης του εμπορίου αυτού διά της οδού των διαπραγματεύσεων, εξασφαλίζοντας συγχρόνως τη διαφάνεια των νομοθετικών ρυθμίσεων και την όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών.

ΠΡΑΞΗ

Απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994 σχετικά με την εν ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών που απορρέουν από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986-1994), καθ' όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της [Επίσημη Εφημερίδα L 336 της, 23.12.1994].

ΣΥΝΟΨΗ

Η γενική συμφωνία σχετικά με το εμπόριο των υπηρεσιών (στα αγγλικά GATS) αποτελεί το πρώτο σύνολο κανόνων και μέτρων που συμφωνήθηκαν σε πολυμερές επίπεδο για τη ρύθμιση του διεθνούς εμπορίου των υπηρεσιών. Αποτελείται από τρία στοιχεία: ένα γενικό πλαίσιο, το οποίο περιέχει θεμελιώδεις υποχρεώσεις που αφορούν όλα τα μέλη του ΠΟΕ, εθνικούς καταλόγους ειδικών δεσμεύσεων σχετικά με την πρόσβαση στις αγορές και, τέλος, παραρτήματα που καθορίζουν ειδικούς όρους για διάφορους τομείς.

Γενικό πλαίσιο

Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από τον οικουμενικό χαρακτήρα του πεδίου εφαρμογής της. Εφαρμόζεται σε όλες τις υπηρεσίες όλων των τομέων με εξαίρεση τις υπηρεσίες που παρέχονται από δημόσιους φορείς. Επίσης, εφαρμόζεται σε όλα τα μέτρα που ισχύουν στις υπηρεσίες, τα οποία λαμβάνονται σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (κεντρικό, περιφερειακό, τοπικό κ.ά). Η συμφωνία ορίζει τέσσερα είδη παροχής υπηρεσιών:

  • παροχή μιας υπηρεσίας από ένα κράτος μέλος με προορισμό ένα άλλο μέλος (παράδειγμα: διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις)·
  • παροχή μιας υπηρεσίας στο έδαφος ενός κράτους μέλους με προορισμό έναν καταναλωτή οποιουδήποτε άλλου μέλους (παράδειγμα: τουρισμός)·
  • παροχή μιας υπηρεσίας χάρη στην εμπορικού χαρακτήρα παρουσία ενός μέλους στο έδαφος ενός άλλου μέλους (παράδειγμα: τραπεζικές υπηρεσίες)·
  • παροχή μιας υπηρεσίας από πρόσωπα ενός κράτους μέλους στο έδαφος οποιουδήποτε άλλου μέλους (παραδείγματα: κατασκευαστικά έργα, μανεκέν, σύμβουλοι).

Η συμφωνία στηρίζεται στην αρχή του πλέον ευνοουμένου κράτους (αρχή NPF), σύμφωνα με την οποία κάθε μέλος οφείλει να εξασφαλίζει άνευ όρων στις υπηρεσίες και τους παροχείς υπηρεσιών οποιουδήποτε άλλου μέλους μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που εξασφαλίζει στις υπηρεσίες και τους παροχείς οποιουδήποτε άλλου μέλους. Ωστόσο, προβλέπονται ορισμένες εξαιρέσεις για δραστηριότητες ειδικών υπηρεσιών στο πλαίσιο ενός καταλόγου απαλλαγής από την υποχρέωση NPF. Πράγματι, κάθε κυβέρνηση έχει συμπεριλάβει στον εθνικό της κατάλογο τις υπηρεσίες για τις οποίες εγγυάται την πρόσβαση στην αγορά της, διευκρινίζοντας τους περιορισμούς τους οποίους επιθυμεί να διατηρήσει σε σχέση με την πρόσβαση αυτή.

Εξάλλου, τα μέλη μιας συμφωνίας οικονομικής ολοκλήρωσης έχουν τη δυνατότητα να απελευθερώνουν μεταξύ τους το εμπόριο υπηρεσιών τους χωρίς υποχρέωση επέκτασης στα άλλα μέλη της GATS, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό καλύπτει ένα σημαντικό αριθμό τομέων και ότι η συμφωνία τους προβλέπει την απουσία ή εξάλειψη σε σημαντικό βαθμό κάθε διακριτικής μεταχείρισης.

Για να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια, η συμφωνία προβλέπει την υποχρέωση για τις κυβερνήσεις να δημοσιεύουν όλους τους σχετικούς νόμους και νομοθετικές ρυθμίσεις. Τα μέτρα αυτά πρέπει να λαμβάνονται με ορθολογικό, αντικειμενικό και αμερόληπτο τρόπο.

Οι διμερείς συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ κυβερνήσεων σχετικά με την αναγνώριση των προσόντων πρέπει να είναι ανοιχτές στα άλλα μέλη τα οποία θα επιθυμούσαν να διαπραγματευτούν την προσχώρησή τους στις συμφωνίες αυτές. Εξάλλου, κάθε μέλος πρέπει να μεριμνά ώστε τα μονοπώλια και οι αποκλειστικοί παροχείς υπηρεσιών να μην κάνουν κατάχρηση της θέσης τους στην αγορά. Επίσης, τα μέλη πρέπει να διαβουλεύονται μεταξύ τους με σκοπό την κατάργηση τυχόν εμπορικών πρακτικών οι οποίες θα μπορούσαν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό.

Οι διεθνείς πληρωμές και μεταβιβάσεις σχετικά με τις τρέχουσες συναλλαγές, που γίνονται στο πλαίσιο των ειδικών δεσμεύσεων δυνάμει της GATS, δεν θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο περιορισμών, εκτός από την περίπτωση δυσχερειών στο ισοζύγιο πληρωμών και υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Ειδικές δεσμεύσεις

Οι διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση στις αγορές και την εθνική μεταχείριση δεν συνιστούν γενικές υποχρεώσεις αλλά ειδικές δεσμεύσεις οι οποίες περιέχονται σε εθνικούς καταλόγους που επισυνάπτονται στην GATS και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της συμφωνίας. Οι κατάλογοι αυτοί καθορίζουν τις υπηρεσίες και τις δραστηριότητες των υπηρεσιών για τις οποίες είναι εγγυημένη η πρόσβαση στις αγορές ενώ συγχρόνως διευκρινίζουν τις προϋποθέσεις στις οποίες υπόκειται η πρόσβαση αυτή. Δεδομένου ότι είναι παγιοποιημένες, οι δεσμεύσεις αυτές δεν μπορούν να τροποποιηθούν ή να καταργηθούν παρά μόνο μετά από σχετική διαπραγμάτευση με τη θιγόμενη χώρα.

Έτσι, κάθε μέλος πρέπει να εξασφαλίζει στις υπηρεσίες και τους παροχείς υπηρεσιών των άλλων μελών μεταχείριση η οποία να μην είναι λιγότερο ευνοϊκή από την αντίστοιχη μεταχείριση που προβλέπεται κατ' εφαρμογή των ειδικών δεσμεύσεων που περιέχονται στον εθνικό του κατάλογο.

Η συμφωνία στηρίζεται επίσης στην αρχή της εθνικής μεταχείρισης. Πράγματι, στους τομείς που αναφέρει κάθε κράτος μέλος και σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, κάθε κυβέρνηση πρέπει να εξασφαλίζει στις υπηρεσίες και τους παροχείς υπηρεσιών κάθε άλλου μέλους μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από εκείνη που εξασφαλίζει στις δικές της υπηρεσίες και τους δικούς της παροχείς ανάλογων υπηρεσιών.

Σταδιακή απελευθέρωση

Η GATS προβλέπει, εντός χρονικού διαστήματος πέντε ετών, διαπραγματεύσεις με σκοπό την αύξηση του βαθμού απελευθέρωσης του εμπορίου των υπηρεσιών. Η απελευθέρωση αυτή θα πρέπει να αφορά τόσο την ενίσχυση των δεσμεύσεων που προβλέπονται στους καταλόγους όσο και τη μείωση των περιοριστικών αποτελεσμάτων των μέτρων που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις.

Τομεακά ζητήματα

Ένας ορισμένος αριθμός παραρτημάτων σχετικά με διάφορους τομείς υπηρεσιών αποτελούν τμήμα της GATS. Τα παραρτήματα αυτά δημιουργήθηκαν προκειμένου να ληφθούν υπόψη ορισμένες ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων τομέων.

Το παράρτημα σχετικά με την κυκλοφορία των φυσικών προσώπων εξουσιοδοτεί τις κυβερνήσεις να διαπραγματεύονται ειδικές δεσμεύσεις για την προσωρινή διαμονή φυσικών προσώπων στο έδαφός τους με σκοπό την παροχή μιας υπηρεσίας. Η συμφωνία δεν εφαρμόζεται στη μόνιμη απασχόληση ούτε στα μέτρα που αφορούν την υπηκοότητα και τον τόπο κατοικίας.

Το παράρτημα σχετικά με τις υπηρεσίες στον τομέα των εναέριων μεταφορών αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής της GATS τα δικαιώματα κυκλοφορίας και τις υπηρεσίες που συνδέονται μ' αυτά (πρόκειται κυρίως για διμερείς συμφωνίες εκχώρησης δικαιωμάτων προσγείωσης στον τομέα των αεροπορικών υπηρεσιών). Αντίθετα, η GATS εφαρμόζεται στις υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης αεροσκαφών, στην πώληση ή την εμπορία υπηρεσιών εναέριων μεταφορών και στις υπηρεσίες ηλεκτρονικών συστημάτων κράτησης θέσεων.

Το παράρτημα σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές (κυρίως τραπεζικές και ασφαλιστικές) υπηρεσίες αναγνωρίζει το δικαίωμα των κυβερνήσεων να λαμβάνουν μέτρα προκειμένου να προστατεύουν τους επενδυτές, τους καταθέτες και τους δικαιούχους ασφαλιστηρίων συμβολαίων. Η συμφωνία αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής της τις υπηρεσίες που παρέχονται από τις κεντρικές τράπεζες.

Τέλος, το παράρτημα σχετικά με τις τηλεπικοινωνίες ορίζει ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να εξασφαλίζουν στους αλλοδαπούς παροχείς υπηρεσιών πρόσβαση στα δημόσια δίκτυα τηλεπικοινωνιών σύμφωνα με εύλογες και άνευ διακρίσεων διαδικασίες και προϋποθέσεις.

Θεσμικές διατάξεις

Οι εν λόγω διατάξεις αφορούν κυρίως τις διαβουλεύσεις και τη διευθέτηση των διαφορών καθώς και τη δημιουργία ενός συμβουλίου υπηρεσιών. Οι αρμοδιότητες του συμβουλίου αυτού καθορίζονται με υπουργική απόφαση.

Συνέχιση των διαπραγματεύσεων

Μετά το πέρας του Γύρου της Ουρουγουάης οι κυβερνήσεις συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις σε τέσσερις τομείς: τις βασικές τηλεπικοινωνίες, τις θαλάσσιες μεταφορές, την κυκλοφορία φυσικών προσώπων και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Εξάλλου, θα πρέπει να αρχίσουν και άλλες διαπραγματεύσεις για τις επιδοτήσεις, τις δημόσιες συμβάσεις και τα μέτρα διασφάλισης.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΘέση σε ισχύΠροθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Απόφαση 94/800/ΕΚ

22.12.1994

-

ΕΕ L 336, 23.12.1994

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Απόφαση 97/838/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Νοεμβρίου 1997 σχετικά με την ολοκλήρωση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ για τις βασικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της [Επίσημη Εφημερίδα L 347 της 18.12.1997].
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις στο πλαίσιο της GATS, στις 15 Απριλίου 1997 υπεγράφη στη Γενεύη πρωτόκολλο για τις βασικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες. Η συμφωνία, αφενός, απελευθερώνει τις υπηρεσίες της παραδοσιακής τηλεφωνίας και της ηλεκτρονικής διαβίβασης δεδομένων, τέλεξ και φαξ και αφετέρου, καθορίζει ορισμένους κανόνες για τις επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών οι οποίες επενδύουν εκτός του εθνικού εδάφους στο οποίο είναι εγκατεστημένες.

Απόφαση 99/61/ΕΚ του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και όσον αφορά θέματα της αρμοδιότητάς της, των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου για τον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών [Επίσημη Εφημερίδα L 20 της 27.1.1999].
Μετά το πέρας των διαπραγματεύσεων που ακολούθησαν το Γύρο της Ουρουγουάης σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, που σκοπό είχαν να συμπεριληφθούν οι τελευταίες στη συμφωνία GATS σε μια μόνιμη βάση και σύμφωνα με την αρχή του πλέον ευνοουμένου κράτους (NPF), προσαρτήθηκε στην εν λόγω συμφωνία ένα πέμπτο πρωτόκολλο για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Το πρωτόκολλο αυτό προβλέπει την αντικατάσταση, στα τμήματα τα σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, των καταλόγων των ειδικών δεσμεύσεων καθώς και των καταλόγων των απαλλαγών NPF των οικείων μελών από τους νέους καταλόγους οι οποίοι προέκυψαν μετά τις διαπραγματεύσεις και οι οποίοι περιλαμβάνονται στο παράρτημα του πρωτοκόλλου.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 18.05.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας