RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 23 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Przyjmowanie porozumień WTO

Tą decyzją Rada przyjmuje teksty prawne wynikające z wielostronnych negocjacji handlowych w ramach rundy urugwajskiej, zawarte w drodze podpisania w Marrakeszu aktu końcowego i ustanowienia Światowej Organizacji Handlu.

AKT

Decyzja Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotycząca zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) [Dz.U. L 336 z 23.12.1994]

STRESZCZENIE

Akt końcowy zawierający wyniki wielostronnych negocjacji handlowych w ramach rundy urugwajskiej

W imieniu Wspólnoty Europejskiej i w odniesieniu do kwestii znajdujących się w jej kompetencji Rada przyjmuje tą decyzją wyniki negocjacji w ramach rundy urugwajskiej zawarte w akcie końcowym rundy urugwajskiej (EN) (FR), podpisanym w Marrakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. przez przedstawicieli Wspólnoty i państw członkowskich.

Akt końcowy zawiera listę wielostronnych i fakultatywnych porozumień oraz decyzje i deklaracje ministerialne, które wyjaśniają przepisy określonych porozumień. Wielostronne porozumienia handlowe to porozumienia, o których mowa, a związane z nimi akta prawne stanowią integralną część porozumień WTO (EN) (FR) i są wiążące dla wszystkich członków WTO. Porozumienia fakultatywne natomiast, chociaż stanowią część porozumień WTO, nie powodują powstawania zobowiązań dla członków organizacji ani nie przyznają im praw bez ich zaakceptowania ze strony członków WTO (np. Porozumienie w sprawie zakupów rządowych).

Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu ma kilka załączników obejmujących porozumienia WTO. Załącznik 1A zawiera wielostronne porozumienia w sprawie handlu towarami. Są to:

  • Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (GATT 1994 (EN) (FR)) (który zawierał GATT 1947),
  • Porozumienie w sprawie rolnictwa,
  • Porozumienie w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych,
  • Porozumienie w sprawie tekstyliów i odzieży,
  • Porozumienie w sprawie barier technicznych w handlu,
  • Porozumienie w sprawie środków dotyczących inwestycji i związanych z handlem,
  • Porozumienie antydumpingowe,
  • Porozumienie w sprawie ustalania wartości celnej,
  • Porozumienie w sprawie inspekcji przedwysyłkowej,
  • Porozumienie w sprawie reguł pochodzenia,
  • Porozumienie w sprawie licencjonowania przywozu,
  • Porozumienie w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych,
  • Porozumienie w sprawie środków ochrony.

Załącznik 1B zawiera Układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS (EN) (FR)), a załącznik 1C — Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (Porozumienie TRIPS (EN) (FR)), w tym obejmuje handel towarami podrabianymi.

Załącznik 2 zawiera Uzgodnienie w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów. Załącznik 3 dotyczy mechanizmu przeglądu polityki handlowej członków WTO.

Załącznik 4 obejmuje fakultatywne porozumienia handlowe. Są to:

  • Porozumienie w sprawie handlu cywilnymi statkami powietrznymi,
  • Porozumienie w sprawie zakupów rządowych,
  • Międzynarodowe porozumienie mleczarskie,
  • Międzynarodowe porozumienie o mięsie wołowym.

Dwa ostatnie porozumienia zostały uchylone pod koniec 1997 r.

Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (WTO)

W porozumieniu tym ustanowione zostały wspólne ramy instytucjonalne dla międzynarodowych stosunków handlowych w sprawach dotyczących wymienionych wyżej porozumień i aktów prawnych.

WTO, w przeciwieństwie do swojego poprzednika (GATT), jest organizacją stałą, posiadającą osobowość prawną i przypisane takiej osobowości prawnej cechy. 1 stycznia 1995 r. wszyscy członkowie GATT stali się członkami założycielami WTO. Od tej daty państwa pragnące przyłączyć się do organizacji muszą dopełnić procedur przystąpienia określonych w porozumieniu ustanawiającym WTO.

Członkowie WTO wyznaczyli sobie następujące cele:

  • podniesienie standardu życia,
  • zapewnienie pełnego zatrudnienia oraz wysokiego i stale rosnącego poziomu dochodów realnych i efektywnego popytu,
  • rozwój produkcji i handlu towarami i usługami,
  • zapewnienie trwałego rozwoju i ochrony środowiska,
  • uwzględnianie potrzeb krajów rozwijających się.

Funkcje WTO:

  • ułatwianie wprowadzania, stosowania i funkcjonowania porozumień handlowych,
  • stanowienie forum wielostronnych negocjacji handlowych,
  • rozstrzyganie sporów handlowych za pośrednictwem Organu Rozstrzygania Sporów (DSB (EN) (FR)),
  • przeglądanie krajowych polityk handlowych swoich członków,
  • współpraca z innymi organizacjami międzynarodowymi w celu osiągnięcia większej spójności w formułowaniu globalnej polityki gospodarczej.

Najwyższym organem w ramach struktury WTO jest Konferencja Ministerialna, która składa się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich i zbiera przynajmniej raz na dwa lata. W przerwach między tymi sesjami funkcje WTO pełni Rada Generalna, składająca się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich. Do jej zadań należy również nadzór funkcjonowania porozumień handlowych i decyzji ministerialnych. Rada Generalna zbiera się też w celu wykonywania czynności Organu Rozstrzygania Sporów i Organu Przeglądu Polityki Handlowej ustanowionego w Mechanizmie przeglądu polityki handlowej (TPRM (EN) (FR)).

Pod ogólnym kierownictwem Rady Generalnej działają trzy dodatkowe organy: Rada ds. Handlu Towarami, Rada ds. Handlu Usługami i Rada ds. Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej. Pod kierownictwem Rady Generalnej — nie trzech wymienionych wyżej rad — działają też komitety. Należą do nich: Komitet do spraw Handlu i Rozwoju, Komitet ds. Handlu i Środowiska oraz Komitet ds. Regionalnych Umów Handlowych. Dwa dodatkowe komitety odpowiedzialne są za funkcjonowanie fakultatywnych porozumień w sprawie handlu cywilnymi statkami powietrznymi i zakupów rządowych.

Rada Generalna mianuje Dyrektora Generalnego, który odpowiedzialny jest za kierowanie Sekretariatem WTO.

WTO podejmuje decyzje w drodze konsensusu. Jeżeli decyzji w drodze konsensusu podjąć nie można, WTO podejmuje ją większością głosów, przy czym każdy członek WTO ma jeden głos. Wspólnota Europejska, która jest pełnoprawnym członkiem organizacji, ma liczbę głosów równą liczbie jej państw członkowskich będących członkami WTO. W porozumieniu WTO określono, że liczba głosów WE i jej państw członkowskich nie może być większa od liczby państw członkowskich WE.

Każdy członek WTO może skierować do Konferencji Ministerialnej propozycję poprawki do postanowień wielostronnych porozumień handlowych WTO.

Uzgodnienie w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów

System rozstrzygania sporów WTO jest istotnym elementem wielostronnego systemu handlowego. Oparty jest na art. XXII i XXIII GATT 1994 oraz zasadach i procedurach określonych później i wyznaczonych w zawartym w Porozumieniu ustanawiającym WTO Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów.

System rozstrzygania sporów obejmuje każde wielostronne porozumienie handlowe. W rzeczywistości ma zastosowanie do handlu towarami, usługami i kwestii własności intelektualnej objętych w porozumieniu TRIPS. Jednocześnie obejmuje spory podlegające fakultatywnemu Porozumieniu w sprawie zakupów rządowych. Niektóre z porozumień zawierają postanowienia dotyczące rozstrzygania sporów, które stosuje się tylko do sporów z zakresu takiego porozumienia i które mogą uzupełniać lub zmieniać zasady określone w Uzgodnieniu.

Systemem rozstrzygania sporów zarządza Organ Rozstrzygania Sporów (DSB) ustanowiony Uzgodnieniem. W posiedzeniach DSB mogą uczestniczyć wszyscy członkowie WTO. Jeżeli DSB zarządza postanowieniami związanymi z rozstrzyganiem sporów dotyczących fakultatywnego porozumienia handlowego, tylko członkowie będący stronami takiego porozumienia mogą uczestniczyć w procesie podejmowania decyzji lub działań DSB w zakresie sporów objętych takim porozumieniem.

Proces rozstrzygania sporów zostaje zainicjowany, kiedy jeden członek występuje do drugiego z wnioskiem o konsultacje na temat danej kwestii. Konsultacje muszą się rozpocząć w ciągu 30 dniu od złożenia takiego wniosku. Jeżeli w wyniku konsultacji spór nie zostanie rozstrzygnięty, każda ze stron może w celu zbadania sporu zwrócić się do DSB z wnioskiem o ustanowienie zespołu orzekającego. Zespół orzekający składa się zazwyczaj z trzech niezależnych ekspertów. Strony mogą też dobrowolnie zgodzić się na zastosowanie innych metod rozstrzygania sporów, w tym dobrych usług, pojednania i mediacji.

Po wysłuchaniu stron zespół orzekający przedkłada DSB raport. Na zakończenie swoich prac zespół orzekający ma sześć miesięcy, a w przypadku sprawa nagłych — trzy. DSB ma od przesłania raportu członkom 20 dni na rozpatrzenie jego przyjęcia. W ciągu 60 dni od daty przesłania członkom raportu zostaje on zatwierdzony, chyba że w drodze konsensusu DSB postanowi raportu nie przyjąć (tzw. konsensusu negatywnego) albo jedna ze stron powiadomi DSB o złożeniu apelacji od jego decyzji.

Procedura rozstrzygania sporów WTO dopuszcza złożenie odwołania od raportu zespołu orzekającego przez każdą ze stron. Apelacja jest ograniczona do aspektów prawnych, o których traktuje raport, i interpretacji prawnej dokonanej przez zespół orzekający. Badaniem apelacji zajmuje się stały Organ Apelacyjny, w skład którego wchodzi siedem wyznaczonych przez DSB na okres czterech lat osób. Trzech z tych członków rozpatruje jedną sprawę. Raport Organu Apelacyjnego musi być zaakceptowany bezwarunkowo przez strony sporu i przyjęty przez DSB, chyba że DSB w drodze tzw. „negatywnego konsensusu” raportu nie przyjmie, tzn. zadecyduje w drodze konsensusu, że raportu nie przyjmuje.

DSB sprawuje nadzór nad wykonywaniem zaleceń i postanowień, a wszelkie nierozwiązane kwestie zapisywane są w porządku obrad DSB i pozostają ich przedmiotem aż do ich rozwiązania. Terminy wykonania zaleceń określone są w raportach zespołu orzekającego. Jeżeli strona nie jest w stanie wykonać tych zaleceń w rozsądnym terminie, musi podjąć negocjacje ze stroną skarżącą w celu osiągnięcia wzajemnego zadowalającego wyrównania. Jeżeli negocjacje do zadowalającego wyrównania nie doprowadzą, DSB może upoważnić stronę skarżącą do zawieszenia w stosunku do członka, o którym mowa, koncesji lub zobowiązań. Wyrównanie i zawieszenie koncesji jest jednak tylko tymczasowe i może trwać tak długo, jak długo zalecenia DSB nie zostaną przez członka, o którym mowa, wykonane.

Członkowie WTO w każdym przypadku zgadzają się nie rozstrzygać sami o wystąpieniu naruszenia określonych w ramach WTO zobowiązań ani o zawieszeniu koncesji. Spory muszą być rozstrzygane w ramach zasad i procedur określonych w Uzgodnieniu.

W Uzgodnieniu w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów uwzględniono też sytuacje członków WTO — krajów rozwijających się i najmniej rozwiniętych. Kraje rozwijające się mogą wybrać opcję postępowania w trybie przyspieszonym, złożyć wniosek o przedłużenie terminu lub o dodatkową obsługę prawną. Członkowie WTO zachęcani są do zwracania szczególnej uwagi na sytuację członków — krajów rozwijających się.

Mechanizm przeglądu polityki handlowej (TPRM)

Mechanizm przeglądu polityki handlowej (TPRM) ustanowiony został jako środek tymczasowy na sesji GATT w 1989 r. po przeglądzie śródokresowym rundy urugwajskiej. Stanowi on obecnie integralną część systemu WTO i zawiera wszystkie dziedziny objęte porozumieniami WTO (dotyczącymi handlu towarami, usługami i kwestii związanych z własnością intelektualną).

Celem TPRM jest przede wszystkim większa przejrzystość oraz lepsze zrozumienie polityki handlowej i praktyk członków WTO, zachęcanie członków do przestrzegania reguł obowiązujących w wielostronnym systemie handlu i tym samym promowanie lepszego funkcjonowania systemu.

Wszyscy członkowie WTO poddawani są w ramach TPRM przeglądom okresowym. Przegląd czterech członków, których udział w handlu światowym jest największy (obecnie są to Wspólnota Europejska, Stany Zjednoczone, Japonia i Kanada), przeprowadzany jest co dwa lata, kolejnych 16 — co cztery, a pozostałych członków — co sześć lat. Dla krajów najmniej rozwiniętych okres ten może być dłuższy. W praktyce dopuszczono pewien stopień elastyczności w częstotliwości przeglądów (odstępy czasowe do sześciu miesięcy). W 1996 r. ustalono, że co drugi przegląd każdego z czterech krajów będących potęgą w handlu, będzie przeglądem okresowym.

Przeglądy prowadzi Organ Przeglądów Polityki Handlowej (TPRB) w oparciu o złożoną przez członka, którego przegląd dotyczy, deklarację na temat ogólnej polityki handlowej i sprawozdania sporządzonego przez Sekretariat WTO. Sekretariat, sporządzając takie sprawozdanie, zwraca się o pomoc do członka, którego przegląd dotyczy, ale ponosi pełną odpowiedzialność za przedstawione w nim fakty i opinie. Po posiedzeniu TPRB sporządzone przez Sekretariat sprawozdanie, deklaracja członka, sprawozdanie z posiedzenia oraz uwagi końcowe przewodniczącego TPRB są publikowane.

Dalsze informacje można uzyskać na serwisie internetowym DG ds. Handlu (EN) i WTO (EN) (FR).

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Decyzja 94/800/WE

22.12.1994

Dz.U. L 336 z 23.12.1994

AKTY POWIĄZANE

Communication from the Commission to the Council and to the European Parliament of 26 November 2003 – Reviving the DDA Negotiations – the EU Perspective [COM(2003) 734 final - Not published in the Official Journal]. (Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2003 — Wznowienie negocjacji w ramach dauhańskiej agendy rozwoju — Perspektywa UE) [COM(2003) 734 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2008
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony