RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 23 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (2007–2013)

Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI) jest instrumentem finansowym europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Jest on skierowany do państw partnerskich EPS oraz do Rosji. Oferuje współfinansowanie procesów wzmacniania zarządzania i sprawiedliwego rozwoju gospodarczego oraz społecznego. ENPI wspiera również współpracę transgraniczną i transregionalną oraz stopniową integrację gospodarczą państw beneficjentów z Unią Europejską (UE). Niniejsze rozporządzenie określa podstawowe zasady działania ENPI, zakres jego stosowania oraz program udzielania wsparcia.

AKT

Rozporządzenie (WE) nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 24 października 2006 r. określające przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.

STRESZCZENIE

Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI) wspiera realizację celów europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) (DE) (EN) (FR) w ramach ustanawiania strefy dobrobytu oraz relacji dobrosąsiedzkich pomiędzy oraz z państwami partnerskimi EPS, jak również z Rosją. ENPI stanowi dodatkowe wsparcie współfinansujące działania państw partnerskich w partnerstwie z Komisją.

Zakres stosowania ENPI

ENPI wspiera w szczególności:

  • reformy polityczne: wdrażanie i dostosowywanie potencjału instytucyjnego i administracyjnego, dobre rządy, państwo prawa, poszanowanie praw człowieka, angażowanie społeczeństwa obywatelskiego, dialog międzykulturowy oraz walkę z oszustwami, korupcją, przestępczością zorganizowaną i terroryzmem,
  • reformy gospodarcze: rozwój gospodarczy, gospodarkę rynkową, nasilenie wymiany i zbliżenie do UE przepisów w dziedzinach wspólnego zainteresowania w ramach postępującej integracji gospodarczej z rynkiem wewnętrznym,
  • reformy społeczne: integrację, zatrudnienie, zwalczanie dyskryminacji, walkę z ubóstwem,
  • współpracę sektorową, zwłaszcza w sektorach wspólnych interesów, takich jak: ochrona środowiska, rozwój zrównoważony, energetyka, transport, telekomunikacja, służba zdrowia, bezpieczeństwo żywności, edukacja i kształcenie, badania i innowacyjność,
  • rozwój regionalny i lokalny oraz integrację regionalną (regiony eurośródziemnomorski oraz Europa Wschodnia) i podregionalną,
  • uczestnictwo w programach i w pracach agencji wspólnotowych.

Ponadto ENPI może udzielać wsparcia misjom obserwowania przebiegu wyborów, działaniom w sytuacjach pokryzysowych oraz przygotowaniom na wypadek klęsk i katastrof.

Zarządzanie i wdrażanie

Programy wdrażane w terenie wynikają ze szczegółowego procesu programowania działań. Orientacyjne priorytety i kwoty są najpierw określane w dokumentach wieloletniego programowania strategii krajowych, międzynarodowych i transgranicznych (na cały okres) oraz w wieloletnich programach indykatywnych (zazwyczaj rozłożonych na 3 lata). Na tej podstawie przyjmowane są roczne programy działań i wspólne programy w ramach współpracy transgranicznej, zazwyczaj roczne, które określają szczegóły, procedury, kwoty oraz kalendarz. Te ostatnie stanowią podstawę dla programów wdrażanych w terenie, chodzi mianowicie o:

  • programy krajowe i międzynarodowe, które dotyczą każdego kraju partnerskiego, współpracę regionalną i podregionalną. Cechy kraju lub regionu, ambitne cele partnerstwa oraz poczynione postępy określają ich charakter,
  • programy współpracy transgranicznej na rzecz współpracy pomiędzy partnerami a państwami członkowskimi, które sąsiadują ze sobą na lądzie lub na morzu. Działania współpracy transgranicznej prezentowane są przez państwa partnerskie we wspólnych programach operacyjnych (WPO). Są one następnie przyjmowane przez Komisję i zarządzane przez wspólny organ działający zazwyczaj w państwie członkowskim.

Jednakże programy międzynarodowe mogą również uwzględniać współpracę transregionalną pomiędzy państwami członkowskimi a państwami partnerskimi w dziedzinach wspólnych interesów i bez ograniczeń terytorialnych. Ponadto kraje i terytoria trzecie korzystające z innego instrumentu pomocy zewnętrznej mogą uczestniczyć w programach o charakterze globalnym, regionalnym lub transgranicznym.

Budżet ENPI wynosi 11 181 milionów euro na okres 2007–2013, z czego 95% przeznaczono na programy krajowe i międzynarodowe, a 5% – na programy współpracy transgranicznej.

Działania korzystające z ENPI dotyczą przede wszystkim realizacji programów i projektów, pomocy technicznej i współpracy administracyjnej, takiej jak na przykład wysyłanie ekspertów. Działania te mogą wspierać stosowanie rozporządzenia.

ENPI może również obejmować inwestycje lub mikroprojekty. Wspiera on również budżety zarządzane w sposób przejrzysty, wiarygodny i skuteczny, pomagając we wprowadzaniu polityk sektorowych i makroekonomicznych. Może także ułatwiać państwom partnerskim korzystanie z kapitału międzynarodowych instytucji finansowych lub banków rozwoju regionalnego. Działania podatkowe są jednak wykluczone z zakresu jego stosowania.

Może także zasilać fundusze udostępniane Wspólnocie, państwom członkowskim i pośrednikom finansowym, takim jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), organizacje międzynarodowe i regionalne oraz innych darczyńców.

Działania mogą być współfinansowanie łącznie przez UE i innych darczyńców, jak również mogą być finansowane przez UE i wdrażane przez organizacją międzynarodową.

Jednakże Rada może zawiesić pomoc w razie nierespektowania wartości, na których opiera się UE oraz jej relacje z partnerami.

Do uzyskania finansowania kwalifikują się instytucje i podmioty decentralizowane państw i regionów partnerskich, podmioty mieszane, organizacje międzynarodowe i regionalne, międzynarodowe instytucje finansowe, instytucje i w pewnej mierze agencje europejskie oraz organizacje pozarządowe.

Określono także zasady regulujące uczestnictwo w zamówieniach publicznych lub w umowach dotacji dostępnych dla osób fizycznych lub prawnych kraju partnerskiego lub państwa członkowskiego, ale także kraju Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), kraju beneficjanta Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA), który posiada tradycyjne więzi z krajem partnerskim lub dla którego istnieje wzajemny dostęp do pomocy zewnętrznej. Istnieje także możliwość uczestnictwa organizacji międzynarodowych.

Wdrożenie ENPI powinno gwarantować skuteczność pomocy, jej spójność i kompatybilność z politykami oraz wsparciem zewnętrznym UE, jak również z wyznaczonymi celami i z zobowiązaniami międzynarodowymi. Instrument ten powinien także zapewniać ochronę interesów finansowych Wspólnoty, nad którymi pieczę sprawują Komisja i Trybunał Obrachunkowy.

Zasadniczo zarządzaniem zajmuje się Komisja przy pomocy komitetu, ale zadanie to może również zostać zdecentralizowane. Komisja regularnie ocenia wdrażanie programu. Jest w szczególności zobowiązana przedłożyć przed 31 grudnia 2010 r. sprawozdanie dotyczące trzech pierwszych lat stosowania rozporządzenia oraz zaproponować niezbędne zmiany.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie – Data wygaśnięcia Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Rozporządzenie (WE) nr 1638/2006 (przyjęcie: procedura współdecyzji COD/2004/0219)

29.11.2006–31.12.2013

Dz.U. L 310 z 9.11.2006

AKTY POWIĄZANE

Wdrożenie ENPI

Rozporządzenie (WE) nr 951/2007 Komisji z dnia 9 sierpnia 2007 r. ustanawiające zasady stosowania programów współpracy transgranicznej finansowanych w ramach rozporządzenia (WE) nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady określającego przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa [Dz.U. L 210 z 10.8.2007].

Dokumenty dotyczące programowania (EN) (ES) (FR) krajowego, regionalnego i trans granicznego.

Europejska polityka sąsiedztwa

Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie wzmocnienia europejskiej polityki sąsiedztwa [COM(2006) 726 wersja ostateczna - nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
W niniejszym komunikacie Komisja nie zajmuje się jedynie przedstawieniem bilansu EPS, ale proponuje także środki zmierzające do jej wzmocnienia. EPS dysponuje bowiem potencjałem, który należałoby lepiej wykorzystać. Z punktu widzenia narzędzi finansowych stworzenie inicjatywy na rzecz „dobrych rządów”, która ma wspierać postępujące procesy reform na podstawie planów działań oraz sąsiedzkiego funduszu inwestycyjnego promującego pożyczki międzynarodowych instytucji finansowych w krajach partnerskich, powinno przyczynić się do większej skuteczności pomocy.

Komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 4 grudnia 2006 r. dotyczący ogólnej koncepcji umożliwienia krajom partnerskim objętym europejską polityką sąsiedztwa uczestnictwa w agencjach i programach Wspólnoty [KOM(2006) 724 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

Ostatnia aktualizacja: 08.10.2007
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony