RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Droogte en waterschaarste

De Commissie heeft oplossingen voorgesteld voor waterschaarste en droogte op middellange en lange termijn. Deze hebben met name betrekking op de prijs en de toewijzing van water, het voorkomen van droogte dan wel het snel reageren op droogte, goede informatie en technische oplossingen.

BESLUIT

Mededeling van de Commissie van 18 juli 2007: “De aanpak van waterschaarste en droogte in de Europese Unie” [COM(2007) 414 definitief – Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

SAMENVATTING

Water is een kostbaar goed. Problemen in verband met de beschikbaarheid van water doen zich voor in talrijke regio's van de Europese Unie (EU). Het kan zijn dat de beschikbare hoeveelheid tijdelijk ontoereikend is, bijvoorbeeld als gevolg van onvoldoende neerslag (droogte), maar het kan ook om een meer duurzame situatie gaan waarin de vraag naar water groter is dan de waterhoeveelheid die aan de reserves kan worden onttrokken (waterschaarste). Deze problemen vergen een oplossing op EU-niveau, des te meer omdat de tijdelijke of meer permanente waterschaarste door de klimaatverandering ernstiger dreigt te worden.

Bij het voorstellen van oplossingen moet rekening worden gehouden met:

  • het feit dat de kaderrichtlijn inzake waterbeleid moet worden uitgevoerd;
  • de vaak voorkomende inefficiëntie van het huidige prijsstellingsbeleid voor water op nationaal niveau;
  • de bodembestemming;
  • de noodzaak waterbesparingsmaatregelen te nemen, hetgeen betekent dat prioriteiten moeten worden gesteld zowel in termen van oplossingen (om de aanleg van extra watervoorzieningsinfrastructuur zoveel mogelijk te voorkomen) als in termen van watergebruik (de openbare watervoorziening dient altijd de hoogste prioriteit te hebben);
  • de noodzaak van een geïntegreerd optreden waarbij van wetenschappelijke informatie wordt uitgegaan.

De Commissie heeft een reeks mogelijke oriëntaties gepresenteerd om het probleem van waterschaarste en droogte aan te pakken, zowel op het niveau van de EU als op het niveau van de lidstaten, en heeft voorbeelden gegeven van goede praktijken in verschillende landen.

Volgens de kaderrichtlijn inzake het waterbeleid moeten de lidstaten een correcte prijs voor water vaststellen, met name met behulp van een prijsstellingsbeleid dat gebaseerd op een economische analyse van het gebruik en de waarde van water en door de verplichting het waterverbruik te meten.

Om de nadelige gevolgen van de economische ontwikkeling van sommige stroomgebieden te beperken en een rationeel gebruik van water te bevorderen, moet de watertoewijzing en watergerelateerde financiering efficiënter worden. Daarom moeten vooral maatregelen worden genomen ter verbetering van de bodembestemming, met name in verband met de beschikbaarheid van water voor de exploitatie van landbouwgronden, moet de richtlijn over de strategische milieu-effectbeoordeling strikt worden toegepast, moeten de stroomgebieden worden aangewezen waar (bijna) voortdurend waterschaarste heerst en speciale regels worden vastgesteld voor het beheer van die stroomgebieden.

Voor een rationeel waterverbruik moeten de richtsnoeren van de EU betreffende de financiering van watervoorzieningsstructuren worden verfijnd, moet worden onderzocht of verdere milieuvoorwaarden moeten worden opgelegd alvorens tot die financiering over te gaan, moeten uit EU-fondsen sectorale acties worden gefinancierd die bijdragen tot een efficiënt waterbeheer, moet worden gezorgd voor een passend gebruik van de EU-middelen en moeten op nationaal niveau fiscale prikkels worden ingesteld voor een rationeel waterverbruik.

Er zijn speciale richtsnoeren voor de verbetering van het beheer van het droogterisico. De Commissie is er met name voorstander van dat de lidstaten, in overeenstemming met de kaderrichtlijn inzake waterbeleid, tegen 2009 programma's opstellen om de gevolgen van droogte te bestrijden door de uitwisseling van goede praktijken tussen landen en door op EU-niveau uitgewerkte methodes. Ze wenst ook een observatorium op te richten en een alarmsysteem voor droogteperiodes in te stellen waarvan de prototypes en de werking tegen 2012 moeten worden vastgesteld. Zij heeft eveneens een optimaal gebruik van het solidariteitsfonds van de EU en van het Europees mechanisme voor de burgerbescherming voorgesteld, zodat de lidstaten die het zwaarst door droogte worden getroffen snel kunnen worden geholpen.

Slechts wanneer alle preventiemaatregelen en alle maatregelen voor waterbesparing en een efficiënt watergebruik zijn uitgevoerd, kan volgens de Commissie worden overwogen extra watervoorzieningsinfrastructuur aan te leggen. Deze oplossing moet van strikte voorwaarden afhankelijk worden gesteld. Er moeten eerst waterbesparingsmaatregelen en andere maatregelen worden genomen, met zo min mogelijk gevolgen voor het milieu, bijvoorbeeld de aanleg van spaarbekkens of omleidingskanalen of de bouw van ontziltingsinstallaties. Voorts moet erop worden gelet dat deze maatregelen niet in strijd zijn met andere prioriteiten van de EU op milieu- en energiegebied.

Verlies en verspilling kunnen bovendien worden tegengegaan door gebruik van technieken en praktijken ter bevordering van een rationeel watergebruik. De Commissie is met name voorstander van normen voor waterverbruikende apparatuur, met name voor landbouwdoeleinden, van wetgeving voor producten die geen energie, maar water verbruiken (bijvoorbeeld kranen, douchekoppen, toiletten), van waterefficiëntiecriteria voor producten en gebouwen, prestatie-indicatoren voor waterverbruik en van overeenkomsten op vrijwillige basis met sectoren die veel water verbruiken.

Consumenten en bedrijven moeten hierbij ook een rol spelen, zodat in Europa op den duur een waterbesparingscultuur zal ontstaan. Daarom moeten consumenten en bedrijven ook worden voorgelicht en mede verantwoordelijk gemaakt, met name door een gecoördineerd initiatief in verband met waterverbruik door bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen, het opnemen van regels inzake waterbeheer in kwaliteitsborgings- en certificeringssystemen, de uitbreiding van de EU-etiketteringssystemen en door de ondersteuning, op nationaal niveau, van educatieprogramma's, adviesdiensten, de uitwisseling van goede praktijken en voorlichtingscampagnes over de beschikbaarheid van water.

De besluitvorming moet op hoogkwalitatieve informatie zijn gebaseerd en daarom moet kennis worden vergroot en de inzameling van informatie worden verbeterd. Er moet een geheel Europa bestrijkend informatiesysteem over waterschaarste en droogte worden ontwikkeld, vergelijkbaar met het Waterinformatiesysteem voor Europa (WISE) (EN). In dit systeem zullen de gegevens worden opgenomen van een jaarlijks Europees evaluatierapport dat gebaseerd is op onderling overeengekomen indicatoren en op gegevens die afkomstig zijn van het GMES-initiatief (wereldwijde monitoring ten behoeve van milieu en veiligheid). Daarnaast moeten onderzoek en ontwikkeling worden gestimuleerd, met name door gebruik van de mogelijkheden van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en moeten de resultaten van deze activiteiten ruim worden verspreid en hun benutting bevorderd.

GERELATEERDE BESLUITEN

Mededeling van de Commissie van 21 maart 2011, getiteld “Derde voortgangsverslag over de mededeling inzake waterschaarste en droogte in de Europese Unie” [COM(2011) 133 definitief – Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

Mededeling van de Commissie van 18 mei 2010, getiteld “Tweede voortgangsverslag over de mededeling inzake waterschaarste en droogte in de Europese Unie” [COM(2010) 228 definitief – Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

Mededeling van de Commissie van 19 december 2008, getiteld “Voortgangsverslag over de mededeling inzake waterschaarste en droogte in de Europese Unie” [COM(2008) 875 definitief - Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

Laatste wijziging: 04.10.2011
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven