RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Ξηρασία και λειψυδρία

Η Επιτροπή προτείνει κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώπιση των προβλημάτων προσωρινής ξηρασίας και μεσοπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης λειψυδρίας. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές αφορούν κυρίως την τιμή του νερού, την κατανομή των υδάτινων πόρων, την πρόληψη και την ταχεία αντίδραση σε περίπτωση ξηρασίας, καθώς και πληροφορίες ποιότητας και τεχνολογικές λύσεις προσαρμοσμένες σε θέματα λειψυδρίας και ξηρασίας.

ΠΡΑΞΗ

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Ιουλίου 2007: «Η αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας και της ξηρασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» [COM(2007) 414 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Το νερό αποτελεί πολύτιμο πόρο. Τα προβλήματα που συνδέονται με τη διαθεσιμότητά του, είτε πρόκειται για προσωρινή μείωση των διαθέσιμων υδάτινων πόρων λόγω, επί παραδείγματι, μειωμένων βροχοπτώσεων (ξηρασία), είτε για μια κατάσταση κατά την οποία η ζήτηση νερού υπερβαίνει τους – σε συνθήκες αειφορίας τους – εκμεταλλεύσιμους υδάτινους πόρους (λειψυδρία), πλήττουν πολλές περιοχές της Ευρώπης και απαιτούν συνδυασμό δράσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η ανάληψη δράσης είναι ακόμη πιο αναγκαία, δεδομένου ότι η προσωρινή ή η διαρκής έλλειψη νερού υποδηλώνουν σημαντική επέκταση της λειψυδρίας λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Η επεξεργασία μιας δόκιμης απάντησης στα προβλήματα αυτά πρέπει να λαμβάνει υπόψη ορισμένα σημαντικά στοιχεία, όπως:

  • την ανάγκη να συνεχιστεί η εφαρμογή της οδηγίας-πλαίσιο στον τομέα του ύδατος·
  • τη συχνή αναποτελεσματικότητα των σημερινών πολιτικών τιμολόγησης των υδάτων σε εθνικό επίπεδο·
  • τη χωροταξία·
  • την ανάγκη επικέντρωσης σε μέτρα που αποσκοπούν στην εξοικονόμηση των υδάτων, γεγονός που συνεπάγεται την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων τόσο σε σχέση με την εξεύρεση λύσεων (προκειμένου να αποφευχθεί η χρήση πρόσθετων υποδομών υδροδότησης) όσο και με τη χρήση των υδάτων (πρώτη προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί η δημόσια υδροδότηση)·
  • την ανάγκη ανάληψης δράσης με ολοκληρωμένο τρόπο και στήριξης σε επιστημονικά στοιχεία.

Η Επιτροπή παρουσιάζει ένα ευρύ φάσμα πιθανών κατευθύνσεων για τη διαχείριση των προβλημάτων λειψυδρίας και ξηρασίας, σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών, και αναφέρει ορισμένες ορθές πρακτικές που υφίστανται σε διάφορες χώρες.

Κατ’ εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, τα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν τη σωστή τιμή για το νερό, ιδίως χάρη σε μια πολιτική τιμολόγησης του νερού που βασίζεται στην οικονομική ανάλυση των χρήσεων και της αξίας των υδάτων και στην εκπόνηση υποχρεωτικών προγραμμάτων για τη μέτρηση της κατανάλωσης νερού.

Επιπλέον, για να περιοριστούν οι αρνητικές επιπτώσεις της οικονομικής ανάπτυξης ορισμένων λεκανών απορροής ποταμών και να προωθηθεί η αποδοτική χρήση των υδάτινων πόρων, η κατανομή των υδάτινων και άλλων πόρων που συνδέονται με το νερό θα πρέπει να καταστεί αποτελεσματικότερη. Συνεπώς, πρέπει να δοθεί έμφαση σε μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση του σχεδιασμού χρήσης γης, και ιδίως στην ενσωμάτωση του θέματος της διαθεσιμότητας των υδάτινων πόρων στην εκμετάλλευση των γεωργικών γαιών, στην αυστηρή εφαρμογή της οδηγίας για τη στρατηγική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, στην απογραφή των λεκανών απορροής ποταμών που πλήττονται συχνά ή διαρκώς από έλλειψη υδάτινων πόρων και στην έγκριση κατάλληλων για τις ανάγκες αυτές διατάξεων διαχείρισης.

Επιπλέον, η χρηματοδότηση της ορθολογικής χρήσης των υδάτινων πόρων απαιτεί, μεταξύ άλλων, την περαιτέρω επεξεργασία των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τη χρηματοδότηση των υδατικών υποδομών, την εξέταση κατά πόσο είναι αναγκαίες πρόσθετες περιβαλλοντικές προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση αυτή, τη χρηματοδότηση τομεακών δράσεων με κοινοτικά κονδύλια οι οποίες συμβάλλουν στην αποτελεσματική διαχείριση των υδάτων, τη διασφάλιση της κατάλληλης χρήσης των κοινοτικών πόρων και την ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο φορολογικών κινήτρων για την ορθολογική χρήση του νερού.

Η βελτίωση της διαχείρισης του κινδύνου ξηρασίας αποτελεί αντικείμενο ειδικών κατευθύνσεων. Η Επιτροπή συνιστά ιδίως στα κράτη μέλη να αναπτύξουν, όπως προβλέπεται στην οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, σχέδια διαχείρισης κινδύνων της ξηρασίας έως το 2009, βάσει ανταλλαγής ορθών πρακτικών μεταξύ των χωρών και των μεθόδων που αναπτύσσονται σε επίπεδο ΕΕ. Σχεδιάζει επίσης τη σύσταση παρατηρητηρίου και συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα φαινόμενα ξηρασίας, για τα οποία πρέπει να καταρτιστούν μέχρι το 2012 το αργότερο τα πρωτότυπα και να θεσπισθούν οι διαδικασίες εφαρμογής. Προτείνει επίσης τη βελτιστοποίηση της χρήσης του ταμείου αλληλεγγύης της ΕΕ και του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας, έτσι ώστε να καταστεί δυνατόν για τα κράτη μέλη που έχουν πληγεί σοβαρά από την ξηρασία να τύχουν ταχείας και προσαρμοσμένης ενίσχυσης.

Μόνον εφόσον εφαρμοστούν όλες οι λύσεις πρόληψης και όλα τα μέτρα εξοικονόμησης ύδατος και αποτελεσματικής χρήσης των υδάτων, η Επιτροπή θεωρεί πιθανό να σχεδιάσει τη δημιουργία πρόσθετων υποδομών υδροδότησης. Η λύση αυτή πρέπει να είναι αυστηρά πλαισιωμένη, έτσι ώστε να προωθηθούν τα εναλλακτικά μέτρα που αποσκοπούν στην εξοικονόμηση ύδατος, να ελαχιστοποιηθούν όσο το δυνατό περισσότερο οι επιπτώσεις στο περιβάλλον, όπως, επί παραδείγματι, η αποθεματοποίηση ή η μεταφορά υδάτινων πόρων ή η δημιουργία εγκαταστάσεων αφαλάτωσης, και να διασφαλίζει ώστε τα μέτρα αυτά να είναι συμβατά με τις άλλες περιβαλλοντικές και ενεργειακές προτεραιότητες της ΕΕ.

Οι απώλειες και η σπατάλη θα μπορούσαν να μειωθούν χάρη στην ανάπτυξη τεχνολογιών και πρακτικών που επιτρέπουν την αποδοτική χρήση των υδάτινων πόρων. Σχετικά με αυτό, η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο διαμόρφωσης προτύπων για τις συσκευές που χρησιμοποιούν νερό, ιδίως για γεωργικούς σκοπούς, το ενδεχόμενο κατάρτισης νομοθεσίας που θα καλύπτει τα προϊόντα που δεν καταναλώνουν ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων των συσκευών που χρησιμοποιούν νερό (για παράδειγμα βρύσες, «τηλέφωνα» ντους, τουαλέτες), το ενδεχόμενο να συνεκτιμήσει τα κριτήρια αποδοτικής χρήσης του νερού στα πρότυπα επιδόσεων που αφορούν τα προϊόντα και τα κτίρια, να ενθαρρύνει την έρευνα, να μελετήσει τη δυνατότητα υιοθέτησης δείκτη επιδόσεων σχετικού με τη χρήση του νερού, ή ακόμη να συνάψει εθελοντικές συμφωνίες με τους οικονομικούς κλάδους που χρησιμοποιούν το νερό στις διαδικασίες κατασκευής.

Οι καταναλωτές και οι οικονομικοί φορείς πρέπει επίσης να εμπλέκονται, κατά τρόπο ώστε να ευνοηθεί η διαμόρφωση μιας νοοτροπίας σε ότι αφορά την εξοικονόμηση νερού στην Ευρώπη. Για το λόγο αυτό πρέπει να σχεδιασθούν ορισμένα μέτρα που αποσκοπούν στην ενημέρωση και στην ευαισθητοποίηση των φορέων αυτών, και συγκεκριμένα η ανάληψη μιας συντονισμένης πρωτοβουλίας για την ορθολογική χρήση των υδάτων εκ μέρους των επιχειρήσεων που δεσμεύονται στον τομέα της κοινωνικής ευθύνης της επιχείρησης, η ενσωμάτωση κανόνων που αφορούν τη διαχείριση των υδάτινων πόρων στα συστήματα ασφάλειας της ποιότητας και πιστοποίησης, την επέκταση των συστημάτων κοινοτικής επισήμανσης, καθώς και η στήριξη, σε εθνικό επίπεδο στα προγράμματα εκπαίδευσης, στις υπηρεσίες παροχής συμβουλών, στις ανταλλαγές ορθών πρακτικών και εκστρατειών επικοινωνίας εστιασμένων στα προβλήματα που σχετίζονται με την ποσότητα των υδάτινων πόρων.

Η λήψη αποφάσεων πρέπει να βασίζεται σε στοιχεία ποιότητας και απαιτεί επομένως να βελτιωθούν οι γνώσεις και η συλλογή των δεδομένων. Πρέπει να αναπτυχθεί ένα σύστημα πληροφοριών σχετικά με τη λειψυδρία και την ξηρασία σε ολόκληρη την Ευρώπη και να βασίζεται ιδίως στο σύστημα πληροφοριών για τα ύδατα στην Ευρώπη (WISE) (EN), σε μια ετήσια ευρωπαϊκή αξιολόγηση, βασισμένη σε κατάλληλους δείκτες, καθώς και στις πληροφορίες των υπηρεσιών της πρωτοβουλίας GMES. Επιπλέον, οι προοπτικές σε θέματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης πρέπει να ενθαρρυνθούν, ιδίως με την προώθηση δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης μέσω του έβδομου προγράμματος-πλαισίου έρευνας, με την ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων του και με τη διευκόλυνση της αξιοποίησής τους.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 21ης Μαρτίου 2011, με τίτλο «Τρίτη έκθεση παρακολούθησης όσον αφορά την ανακοίνωση σχετικά με τη λειψυδρία και τις ξηρασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση» [COM(2011) 133 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση].

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2011, με τίτλο «Δεύτερη έκθεση με αντικείμενο τη συνέχεια που δόθηκε στην ανακοίνωση σχετικά με τη λειψυδρία και την ξηρασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση»[COM(2010) 228 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Δεκεμβρίου 2008, με τίτλο Έκθεση συνεχειών στην ανακοίνωση σχετικά με τη λειψυδρία και την ξηρασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση» [COM(2008) 875 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 04.10.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας