RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Strategia morska

Dyrektywa ustanawia ramy działań i wspólne cele na rzecz ochrony i zachowania środowiska morskiego do roku 2020. Aby te wspólne cele osiągnąć, państwa członkowskie będą musiały dokonać oceny problemów w obszarach morskich, które znajdują się w obszarze ich kompetencji, a następnie opracować i wprowadzić w życie w każdym regionie spójne plany zarządzania i monitorować ich stosowanie.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej).

STRESZCZENIE

W dyrektywie określone zostały wspólne zasady, na podstawie których państwa członkowskie, przy współpracy z innymi państwami członkowskimi i państwami trzecimi, mają opracować własne strategie w celu osiągnięcia dobrego stanu środowiska * w wodach morskich, za które odpowiadają.

Celem tych strategii jest zapewnienie ochrony i odtwarzanie europejskich ekosystemów morskich oraz dążenie do zrównoważenia środowiskowego działań gospodarczych związanych ze środowiskiem morskim.

Europejskie wody morskie dzielą się na cztery regiony (z ewentualnymi podregionami): Morze Bałtyckie, północno-wschodni Ocean Atlantycki, Morze Śródziemne i Morze Czarne. W każdym regionie i ewentualnie podregionie właściwe państwa członkowskie muszą skoordynować działania między sobą oraz z działaniami właściwych państw trzecich. W tym celu mogą skorzystać z doświadczenia i kompetencji istniejących organizacji regionalnych.

Strategie morskie na poziomie regionalnym

Państwa muszą w pierwszej kolejności dokonać oceny stanu środowiska swoich wód i oceny oddziaływania działalności człowieka. Ocena ta obejmuje:

  • analizę podstawowych właściwości tych wód (właściwości fizycznych i chemicznych, typów siedlisk, populacji zwierząt i roślin itd.),
  • analizę dominujących wpływów i oddziaływań, zwłaszcza związanych z działalnością człowieka, które wywierają skutek na właściwości tych wód (skażenie produktami toksycznymi, eutrofizacja, przygłuszanie lub kolmatacja siedlisk przez stałe struktury, wprowadzanie do ekosystemu gatunków obcych, szkody fizyczne spowodowane kotwicami statków itd.),
  • ekonomiczną i społeczną analizę użytkowania tych wód oraz analizę kosztów degradacji środowiska morskiego.

Wstępna ocena pozwala zdobyć wiedzę na temat europejskich wód morskich za pomocą instrumentów, z których skorzystano wcześniej w zakresie polityki w innych dziedzinach, takich jak GMES i INSPIRE (EN).

Następnie państwa muszą określić „dobry stan środowiska” * w wodach, biorąc pod uwagę na przykład różnorodność biologiczną, obecność gatunków obcych, zdrowie zasobów, łańcuch pokarmowy, eutrofizację, zmianę właściwości hydrograficznych, stężenie substancji zanieczyszczających, ilość odpadów lub hałas.

Na podstawie oceny wód państwa członkowskie określają cele i wskaźniki, aby osiągnąć dobry stan środowiska. Cele te muszą być przede wszystkim wymierne, spójne w obrębie tego samego regionu lub podregionu morskiego i obejmować wyznaczony termin realizacji.

Aby je osiągnąć, państwa członkowskie ustanawiają program konkretnych środków, które należy opracować przy uwzględnieniu konsekwencji gospodarczych i społecznych. Jeżeli wykonanie niektórych z tych środków jest niemożliwe, państwa członkowskie muszą wskazać powody (działanie lub zaniechanie działania ze strony państwa członkowskiego, siła wyższa itd.). Przyjęte przez państwa członkowskie środki muszą przed ich wprowadzeniem w życie zostać poddane ocenie oddziaływania i analizie kosztów i korzyści.

Państwa członkowskie muszą również opracować skoordynowane programy monitorowania służące prowadzeniu regularnej oceny stanu środowiska wód morskich, za które odpowiadają, oraz realizacji celów, które zostały przez nie określone.

Państwa członkowskie dokonują przeglądu elementów strategii co sześć lat. Co trzy lata natomiast sporządzają sprawozdania okresowe.

Wspólne ramy współpracy

Komisja jest gwarantem spójności podejmowanych przez państwa członkowskie działań: na każdym etapie ich opracowywania muszą one przedstawiać jej elementy swoich strategii. Komisja ocenia te informacje i udziela ewentualnych wskazówek, aby zapewnić przestrzeganie strategii i spójność przewidzianych środków.

Państwa członkowskie, które posiadają wody w tym samym regionie, zobowiązane są do koordynacji swoich działań. W tym celu w ramach strategii zaleca się korzystanie z mechanizmów współpracy ustanowionych na mocy istniejących konwencji międzynarodowych. Ustanowione na mocy tych konwencji organizacje międzynarodowe udostępniają swoją naukową oraz techniczną wiedzę i pozwalają poszerzyć współpracę o stanowiące ich część państwa trzecie.

Wspólnotowe podejście gwarantuje spójność między sektorami i z polityką europejską w innych dziedzinach, takich jak wspólna polityka rybołówstwa czy europejska polityka morska, których dyrektywa ramowa, o której tu mowa, stanowi filar środowiskowy.

Kontekst

Środowisko morskie jest cennym kapitałem. Morza i oceany stanowią 99% przestrzeni życiowej dostępnej na naszej planecie, pokrywają 71% powierzchni ziemi, a stanowiąc 90% biosfery, prezentują większą różnorodność biologiczną niż ekosystemy glebowe, naziemne i słodkowodne razem wzięte. Środowisko morskie jest źródłem życia na ziemi (przede wszystkim jako główne źródło tlenu) i ma znaczący wpływ na klimat. Przyczynia się też w dużym stopniu do budowy dobrobytu gospodarczego i społecznego oraz znacznie wpływa na jakość życia.

Pojęcia kluczowe stosowane w akcie
  • Stan środowiska: ogólny stan środowiska w wodach morskich, z uwzględnieniem struktury, funkcji oraz procesów zachodzących w składających się na nie ekosystemach morskich wraz z naturalnymi czynnikami fizjograficznymi, geograficznymi, biologicznymi, geologicznymi oraz klimatycznymi, jak również uwarunkowaniami fizycznymi, akustycznymi i chemicznymi, w tym uwarunkowaniami wynikającymi z działalności człowieka na danym obszarze lub poza nim.
  • Dobry stan środowiska: taki stan środowiska wód morskich, tworzących zróżnicowane i dynamiczne pod względem ekologicznym oceany i morza, które są czyste, zdrowe i urodzajne w odniesieniu do panujących w nich warunków, zaś wykorzystanie środowiska morskiego zachodzi na poziomie, który jest zrównoważony i gwarantuje zachowanie możliwości użytkowania i prowadzenia działań przez obecne i przyszłe pokolenia, tj.:
    struktura, funkcje i procesy składające się na ekosystemy morskie, a także powiązane czynniki fizjograficzne, geograficzne, geologiczne i klimatyczne umożliwiają ekosystemom normalne funkcjonowanie i zachowanie odporności na zmiany środowiskowe wywołane przez człowieka. Chroni się gatunki i siedliska morskie, zapobiega spadkowi naturalnej różnorodności biologicznej będącemu skutkiem działalności człowieka, a równowaga funkcjonowania różnorodnych składników biologicznych jest zachowana,
    właściwości hydromorfologiczne, fizyczne i chemiczne ekosystemów, w tym właściwości będące skutkiem działalności człowieka na danym obszarze, umożliwiają normalne funkcjonowanie ekosystemów, jak opisano powyżej. Substancje i energia, w tym hałas, wprowadzane do środowiska morskiego przez człowieka, nie powodują efektów zanieczyszczenia.
    Dobry stan środowiska jest określany na poziomie regionu lub podregionu morskiego, o których mowa w art. 4, na podstawie wskaźników jakości opisanych w załączniku I. W celu osiągnięcia dobrego stanu środowiska wdrażany jest elastyczny model zarządzania, opracowany na podstawie podejścia opartego na ekosystemie.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Dyrektywa 2008/56/WE

15.7.2008

15.7.2010

Dz.U. 164 z 25.6.2008

AKTY POWIĄZANE

Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego – Strategia tematyczna dotycząca ochrony i zachowania środowiska morskiego [COM(2005) 504 – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

Communication from the Commission to the Council and the European Parliament – Towards a strategy to protect and conserve the marine environment [COM(2002) 539 final – Not published in the Official Journal] (Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego – W kierunku strategii ochrony i zachowania środowiska morskiego [COM(2002) 539 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]).

Decyzja Rady 98/249/WE z dnia 7 października 1997 r. w sprawie zawarcia Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku [Dz.U. L 104 z 3.4.1998].

Decyzja Rady 94/157/WE z dnia 21 lutego 1994 r. w sprawie zawarcia, w imieniu Wspólnoty, Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego (Konwencji z Helsinek, zmienionej w 1992 r.) [Dz.U. L 73 z 16.3.1994].

Decyzja Rady 77/585/EWG z dnia 25 lipca 1977 r. w sprawie zawarcia Konwencji o ochronie Morza Śródziemnego przed zanieczyszczeniem i Protokołu o zapobieganiu zanieczyszczaniu Morza Śródziemnego przez zatapianie w nim odpadów ze statków i statków powietrznych [Dz.U. L 240 z 19.9.1977].

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2008
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony