RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 9 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Zanieczyszczenie pochodzące ze statków i sankcje karne

Unia Europejska tworzy ramy prawne dotyczące nakładania sankcji, w szczególności sankcji karnych, za zrzuty oleju i innych szkodliwych substancji ze statków na wodach wspólnotowych.

AKT

Dyrektywa 2005/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie zanieczyszczenia pochodzącego ze statków oraz wprowadzenia sankcji w przypadku naruszenia prawa.

STRESZCZENIE

Na mocy obowiązujących przepisów zrzuty substancji zanieczyszczających ze statków stanowią z zasady przestępstwo i zgodnie z dyrektywą dotyczy to zrzutów oleju i innych szkodliwych substancji ze statków. Niewielkie zrzuty nie są automatycznie uznawane za przestępstwa, z wyjątkiem sytuacji, gdy ich powtarzalność skutkuje pogorszeniem jakości wody, w tym przypadków powtarzających się zrzutów.

Osoby odpowiedzialne za zrzut substancji zanieczyszczających mogą podlegać sankcjom karnym, jeżeli działały umyślnie, lekkomyślnie * lub na skutek poważnego niedbalstwa. Podżeganie do zrzutu substancji zanieczyszczającej oraz pomocnictwo w popełnianiu takich czynów może również skutkować sankcjami karnymi.

Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich typów jednostek pływających, niezależnie od bandery. Zrzuty substancji zanieczyszczających są zakazane:

  • na wodach wewnętrznych, w tym w portach, państwa członkowskiego Unii Europejskiej (UE),
  • na wodach terytorialnych państwa członkowskiego UE,
  • w cieśninach wykorzystywanych w żegludze międzynarodowej, podlegających przepisom dotyczącym tranzytu, zgodnie z postanowieniami Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o Prawie Morza z 1982 r.,
  • w wyłącznej strefie ekonomicznej państwa członkowskiego UE,
  • na otwartym morzu.

Wyjątki

Przepisy te nie odnoszą się do okrętów wojennych lub innych statków będących własnością państwa lub obsługiwanych przez państwo i wykorzystywanych wyłącznie w niekomercyjnej służbie państwowej.

Wyjątki od zakazu dotyczącego zrzutów substancji zanieczyszczających mogą mieć zastosowanie w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub statku.

Osoby prawne

Osoby prawne prawa prywatnego * mogą podlegać sankcjom karnym, jeżeli osoba fizyczna popełni przestępstwo na ich korzyść. Taka osoba fizyczna może działać samodzielnie albo jako członek organu tej osoby prawnej. Ponadto musi sprawować funkcję kierowniczą w tej osobie prawnej.

Osoba prawna ponosi również odpowiedzialność za przestępstwa popełnione przez osobę fizyczną wskutek niedopatrzenia, w szczególności wskutek braku nadzoru lub kontroli.

Odpowiedzialność osoby prawnej nie wyklucza wszczęcia postępowania karnego przeciwko osobom fizycznym uczestniczącym w popełnieniu przestępstw.

Stosowanie sankcji

Władze państwowe zapewnią stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji, również za drobne przestępstwa. Zobowiązane są ponadto do współpracy w przypadku, gdy statek zostanie uznany za winny dokonania bezprawnego zrzutu na obszarze im podlegającym przed zawinięciem do portu innego państwa członkowskiego.

Kontekst

Zatonięcie tankowca Prestige w listopadzie 2002 r. oraz tankowca Erika w grudniu 1999 r. ukazało potrzebę wzmocnienia walki z zanieczyszczeniami pochodzącymi ze statków. Jednak wypadki nie stanowią głównego źródła zanieczyszczeń: większość zanieczyszczeń jest wynikiem umyślnych zrzutów (czyszczenie zbiorników i pozbywanie się olejów odpadowych).

Przepisy te włączają do prawa wspólnotowego Międzynarodową konwencję o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki z 1973 r. i Protokół do niej z 1978 r. (Konwencja MARPOL 73/78 (EN)). Umożliwi to zharmonizowanie stosowania postanowień tej konwencji.

Konwencje ustanawiają dwupoziomowy system odpowiedzialności oparty na:

  • (ograniczonej) odpowiedzialności obiektywnej właściciela statku,
  • wspólnie finansowanym funduszu zapewniającym dodatkowe odszkodowanie dla ofiar szkód spowodowanych zanieczyszczeniem olejami, które nie otrzymały pełnego odszkodowania.
Pojęcia kluczowe
  • Działanie lekkomyślne: działanie podjęte ze świadomością prawdopodobieństwa powstania szkody.
  • Osoby prawne prawa prywatnego: wszelkie podmioty prawne, takie jak przedsiębiorstwa, z wyjątkiem rządów, organów publicznych i międzynarodowych organizacji publicznych.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Dyrektywa 2005/35/WE

30.9.2005

1.3.2007

Dz.U. L 255 z 30.9.2005

Dyrektywa 2009/123/WE

16.11.2009

16.11.2010

Dz.U. L 280 z 27.10.2009

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy nr 2005/35/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Rozporządzenie (WE) nr 1406/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2002 r. ustanawiające Europejską Agencję ds. Bezpieczeństwa na Morzu.

Dyrektywa 2000/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 listopada 2000 r. w sprawie portowych urządzeń do odbioru odpadów wytwarzanych przez statki i pozostałości ładunku [Dz.U. L 332 z 28.12.2000].

Ostatnia aktualizacja: 18.06.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony