RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Geologiczne składowanie dwutlenku węgla

Unia Europejska (UE) tworzy ramy prawne dla geologicznego składowania dwutlenku węgla (CO2) w sposób bezpieczny dla środowiska. Te nowe ramy prawne mają na celu uniemożliwić lub – w przypadku gdy nie jest to możliwe – w jak największym stopniu wyeliminować negatywne oddziaływanie emisji CO2 na środowisko i zdrowie ludzkie oraz wszelkie zagrożenia dla nich.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniająca dyrektywę Rady 85/337/EWG Eurotom, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006.

STRESZCZENIE

Niniejsza dyrektywa ma za zadanie stworzenie ram prawnych umożliwiających w pełni bezpieczne dla środowiska geologiczne składowanie dwutlenku węgla w celu wspierania walki ze zmianą klimatu.

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do geologicznego składowania CO2 na terytorium państw członkowskich, w ich wyłącznych strefach ekonomicznych i w szelfie kontynentalnym.

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do projektów, w ramach których planuje się składowanie CO2 w ilości poniżej 100 kiloton.

Składowanie CO2 w słupie wody lub na składowisku z kompleksem składowania wykraczającym poza terytorium, obszar wyznaczonych stref ekonomicznych czy szelfu kontynentalnego państw członkowskich jest zabronione.

Wybór i poszukiwanie składowisk

Na składowiska wybiera się formacje geologiczne tylko wówczas, jeżeli w ramach proponowanych warunków użytkowania nie istnieje znaczące ryzyko wycieku i jeżeli nie powstaje znaczące zagrożenie dla środowiska lub zdrowia.

Odpowiedniość formacji geologicznej do wykorzystania jako składowisko określana jest przez charakterystykę i ocenę potencjalnego kompleksu składowania i otaczającej go przestrzeni (górotworu), zgodnie z kryteriami określonymi w załączniku I do niniejszej dyrektywy. Charakterystyki składowiska dokonuje się w trzech etapach:

  • Etap 1: gromadzenie danych dotyczących składowiska (geologia, hydrogeologia, sytuacja sejsmiczna itd.) i otaczającej go przestrzeni (ludność, odległość od zasobów naturalnych i obszarów chronionych itp.),
  • Etap 2: tworzenie modeli informatycznych w oparciu o zebrane dane, tak aby przedstawić różne aspekty składowiska (struktura geologiczna, właściwości geomechaniczne i geochemiczne, dostępna objętość itp.),
  • Etap 3: charakterystyka dynamicznego zachowania podczas składowania, charakterystyka wrażliwości i ocena ryzyka.

Poszukiwania niezbędne do pozyskania informacji wymaganych w celu dokonania wyboru składowiska nie mogą zostać przeprowadzone bez pozwolenia. Pozwolenie jest wydawane przez odpowiedni organ w każdym państwie członkowskim na okres potrzebny do przeprowadzenia poszukiwań na składowisku. Pozwolenie może zostać wydłużone, tak aby poszukiwania mogły zostać doprowadzone do końca. Posiadaczowi pozwolenia na poszukiwania przysługuje wyłączne prawo do prowadzenia poszukiwań w potencjalnym kompleksie składowania CO2. Państwa członkowskie zapewniają, aby w okresie ważności pozwolenia kompleks nie był wykorzystywany do sprzecznych ze sobą zastosowań.

Pozwolenie na składowanie

Żadne składowisko nie może być eksploatowane bez pozwolenia. Wnioski o pozwolenia na składowanie muszą być kierowane do właściwego organu w każdym państwie członkowskim i zawierać pewne informacje dotyczące operatora, charakterystykę składowiska i kompleksu składowania, łącznej ilości CO2, który ma być zatłaczany, oraz skład strumieni CO2, środki zapobiegawcze, proponowany plan monitorowania, działania naprawcze, tymczasowy plan działań po zamknięciu, potwierdzenie zabezpieczenia finansowego itd.

Właściwy organ musi sprawdzić, czy wszystkie stosowne wymogi niniejszej dyrektywy oraz innych odnośnych przepisów unijnych są przestrzegane, a zarządzanie składowiskiem zostało powierzone podmiotowi wiarygodnemu i posiadającemu odpowiednie kompetencje techniczne. Państwa członkowskie muszą przekazać Komisji projekty pozwoleń na składowanie w terminie jednego miesiąca od ich otrzymania. Następnie w ciągu czterech miesięcy Komisja może wydać niewiążącą opinię w sprawie projektów pozwoleń. Właściwe organy krajowe powinny, podejmując decyzję w sprawie pozwolenia, wziąć tę opinię pod uwagę i muszą uzasadnić wszelkie rozstrzygnięcia odbiegające od opinii Komisji.

Żadna istotna zmiana nie może być wprowadzana w życie bez nowego lub zaktualizowanego pozwolenia na składowanie wydanego zgodnie z niniejszą dyrektywą.

Właściwy organ dokonuje przeglądu i w razie potrzeby aktualizuje lub, w ostateczności, wycofuje pozwolenie na składowanie:

  • w razie wycieków lub znaczących nieprawidłowości,
  • w razie nieprzestrzegania warunków podanych w pozwoleniu lub w razie zagrożenia wyciekiem bądź w przypadku stwierdzenia znaczących nieprawidłowości,
  • z powodu jakiegokolwiek uchybienia w stosunku do warunków ustalonych w pozwoleniu,
  • w świetle najnowszych odkryć naukowych i postępu technicznego, a także
  • zawsze pięć lat po wydaniu pozwolenia, a następnie co dziesięć lat.

Eksploatacja, zamknięcie i obowiązki po zamknięciu

Zabrania się dodawania do strumienia CO2 odpadów lub innych substancji w celu ich składowania. Stężenie wszystkich przypadkowych substancji powinno być poniżej poziomów, które mogłyby doprowadzić do uszkodzenia składowiska i elementów jego infrastruktury bądź stanowić zagrożenie dla środowiska naturalnego. Operator musi udowodnić, że strumień CO2 spełnia te kryteria. Musi on także prowadzić rejestr przyjętych strumieni CO2.

Operator musi również nadzorować instalacje zatłaczające, kompleks składowania, a także, ewentualnie, otaczające środowisko, zgodnie z planem monitorowania zatwierdzonym przez odpowiedni organ. Celem monitoringu jest porównanie faktycznego i modelowanego zachowania CO2 w składowisku oraz wykrycie znaczących nieprawidłowości, migracji CO2 oraz wycieków CO2, a także wpływów na środowisko naturalne i populację. Plan monitorowania jest uaktualniany co najmniej co 5 lat.

Przynajmniej raz w roku operator przedstawia odpowiedniemu organowi pewne informacje, m.in. wyniki monitoringu składowiska, ilości i właściwości strumieni CO2 oraz poświadczenie utrzymania zabezpieczenia finansowego.

Odpowiedni organ musi przeprowadzać rutynowe (przynajmniej raz do roku) lub nierutynowe (np. w przypadku wycieków, znaczących nieprawidłowości lub nieprzestrzegania warunków ustalonych w pozwoleniu, a także w przypadku poważnych skarg dotyczących środowiska lub zdrowia ludzkiego) kontrole składowiska. Sprawozdanie podsumowujące każdą kontrolę zostaje przedstawione zainteresowanemu operatorowi i jest podawane do wiadomości publicznej.

W przypadku wycieków czy znaczących nieprawidłowości operator musi niezwłocznie poinformować właściwy organ i podjąć niezbędne działania naprawcze, które zostały opisane w planie działań naprawczych zatwierdzonym przez właściwy organ. Właściwy organ może narzucić konieczność podjęcia działań dodatkowych oraz, w przypadku bezczynności operatora, może sam podjąć działania naprawcze, których kosztami obciąży operatora.

Zamknięcie składowiska odbywa się, kiedy wszystkie warunki określone w pozwoleniu są spełnione, jeśli operator wystąpi z takim wnioskiem lub jeśli właściwy organ podejmie taką decyzję po cofnięciu pozwolenia. Po zamknięciu odpowiedzialność za składowisko w zakresie obejmującym uszczelnienie składowiska i usunięcie instalacji zatłaczających spoczywa nadal na operatorze. Operator ma takie same obowiązki jak w czasie eksploatacji, a to na podstawie planu działań po prowizorycznym zamknięciu, zaakceptowanego przez właściwy organ. Odpowiedzialność zostaje przeniesiona na właściwy organ, kiedy wszystkie dostępne dowody wskazują na to, że CO2 będzie całkowicie i stale hermetycznie składowany, kiedy upłynął minimalny okres, kiedy zobowiązania finansowe zostały spełnione, wreszcie, kiedy składowisko zostało uszczelnione, a instalacje zatłaczające zostały usunięte. Po przekazaniu odpowiedzialności zaprzestaje się kontroli rutynowych i można ograniczyć monitorowanie do poziomu, który pozwala na wykrycie wycieków lub znaczących nieprawidłowości. W przypadku wycofania pozwolenia właściwy organ powinien przejąć wymienione wyżej obowiązki i zwrócić się do poprzedniego operatora o zwrot wszelkich poniesionych kosztów aż do momentu, kiedy spełnione zostaną wszystkie warunki (kiedy wszystkie dostępne dowody wskazują na to, że CO2 będzie całkowicie i stale hermetycznie składowany) do całkowitego i ostatecznego przeniesienia odpowiedzialności na właściwy organ.

Pozostałe postanowienia

Przed złożeniem wniosku o zgodę na składowanie operator musi przyjąć jakieś zabezpieczenie finansowe lub jego odpowiednik, tak aby zapewnić, że obowiązki związane z eksploatacją, zamknięciem oraz z czasem po zamknięciu składowiska zostaną wypełnione.

Państwa członkowskie zapewnią potencjalnym użytkownikom równy i swobodny dostęp do sieci transportowych CO2 i do składowisk CO2. Muszą one także zadbać o stworzenie systemu rozstrzygania sporów, współpracować między sobą w przypadku spraw transgranicznych, prowadzić rejestr zamkniętych składowisk i przekazywać go Komisji, a także przedstawiać jej co 3 lata (po raz pierwszy w dniu 30 czerwca 2011 r.) sprawozdania z wdrażania tej dyrektywy.

Kontekst

Niniejsza dyrektywa stanowi część pakietu klimatyczno-energetycznego uruchomionego przez Komisję na początku 2008 r.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Dyrektywa 2009/31/WE

25.6.2009

25.6.2011

Dz.U. L 140 z 5.6.2009

AKTY POWIĄZANE

Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions – 20 20 by 2020 – Europe's climate change opportunity [COM(2008) 30 final – Not published in the Oficial Journal] (Komunikat Komisji zatytułowany „20 i 20 do 2020 r. – szansa Europy na przeciwdziałanie zmianom klimatycznym” [COM(2008) 30 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]).
W styczniu 2008 r. Komisja przyjęła serię globalnych i koherentnych środków, których zadaniem była realizacja celów ustalonych wiosną 2007 r. przez UE na rok 2020 w zakresie zmiany klimatu i energii odnawialnych.

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony