RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) θεσπίζει ένα νομοθετικό πλαίσιο για την περιβαλλοντικώς ασφαλή αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Σκοπός του νέου αυτού θεσμικού πλαισίου είναι να προλαμβάνει και, όπου αυτό δεν είναι εφικτό, να εξαλείφει κατά το δυνατόν τις αρνητικές συνέπειες των εκπομπών CO2 και τυχόν κινδύνους για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 2009 σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/60/ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και 2008/1/ΕΚ, και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006.

ΣΥΝΟΨΗ

Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η θέσπιση ενός νομικού πλαισίου για την περιβαλλοντικώς ασφαλή αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς ως συμβολή στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος.

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στην αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς εντός της επικράτειας των κρατών μελών, εντός των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους και στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα τους.

Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στην αποθήκευση CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς με αποθηκευτική ικανότητα κάτω των 100 χιλιοτόνων.

Δεν επιτρέπεται η αποθήκευση CO2 στη στήλη ύδατος ή σε τόπο αποθήκευσης με συγκρότημα αποθήκευσης που εκτείνεται πέραν της επικράτειας, των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών ή της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας των κρατών μελών.

Επιλογή και εξερεύνηση των τόπων αποθήκευσης

Ένας γεωλογικός σχηματισμός επιλέγεται ως τόπος αποθήκευσης μόνον εάν, υπό τις προτεινόμενες προϋποθέσεις χρήσης, δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος διαρροών, ούτε σημαντικός κίνδυνος για το περιβάλλον ή την υγεία.

Η καταλληλότητα ενός γεωλογικού σχηματισμού για χρήση του ως τόπου αποθήκευσης κρίνεται κατόπιν χαρακτηρισμού και αξιολόγησης του δυνητικού συγκροτήματος αποθήκευσης και της γύρω περιοχής κατ’ εφαρμογή των κριτηρίων που ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας. Ο χαρακτηρισμός ενός τόπου αποθήκευσης διενεργείται σε τρεις φάσεις:

  • Φάση 1: συλλογή δεδομένων που αφορούν τον τόπο αποθήκευσης (γεωλογία, υδρογεωλογία, σεισμικότητα, κλπ.) και τη γύρω περιοχή (πληθυσμός, γειτνίαση με προστατευόμενους πόρους ή τόπους, κλπ),
  • Φάση 2: Εκπόνηση πληροφορικών μοντέλων βάσει των συλλεχθέντων δεδομένων, προκειμένου να χαρακτηρισθεί ο τόπος από διάφορες απόψεις (γεωολογική δομή, γεωμηχανικές και γεωχημικές ιδιότητες, διαθέσιμος όγκος, κλπ.),
  • Φάση 3: Χαρακτηρισμός της δυναμικής συμπεριφοράς της αποθήκευσης, χαρακτηρισμός ευαισθησίας, εκτίμηση κινδύνου.

Οι απαιτούμενες εξερευνήσεις για την παραγωγή των πληροφοριών που είναι αναγκαίες για την επιλογή ενός τόπου αποθήκευσης δεν διενεργούνται χωρίς άδεια. Η άδεια εκδίδεται από την αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για τη διεξαγωγή της εξερεύνησης του τόπου. Ωστόσο, μπορεί να χορηγηθεί παράταση της άδειας προκειμένου να ολοκληρωθεί η εν λόγω εξερεύνηση. Ο κάτοχος άδειας εξερεύνησης έχει αποκλειστικό δικαίωμα εξερεύνησης του δυνητικού συγκροτήματος αποθήκευσης CO2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να μην επιτρέπονται αντικρουόμενες χρήσεις του συγκροτήματος κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας.

Άδειες αποθήκευσης

Δεν μπορεί να διενεργηθεί εκμετάλλευση τόπου αποθήκευσης χωρίς άδεια. Οι αιτήσεις άδειας αποθήκευσης πρέπει να υποβάλλονται στην αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους και να περιλαμβάνουν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με το φορέα εκμετάλλευσης, το χαρακτηρισμό του τόπου και του συγκροτήματος αποθήκευσης και την αξιολόγηση της αναμενομένης ασφάλειας της αποθήκευσης, τη συνολική ποσότητα CO2 που θα εγχυθεί και τη σύνθεση των ρευμάτων CO2, τα μέτρα πρόληψης, το προτεινόμενο σχέδιο παρακολούθησης, τα διορθωτικά μέτρα, το προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο, την απόδειξη χρηματικής εγγύησης, κλπ.

Η αρμόδια αρχή οφείλει να επαληθεύει ότι τηρούνται οι συναφείς απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας και των άλλων νομοθετικών πράξεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και ότι η διαχείριση του τόπου αποθήκευσης διενεργείται από πρόσωπο αξιόπιστο και τεχνικά ικανό. Τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν στην Επιτροπή τα σχέδια αδειών αποθήκευσης εντός μηνός από την παραλαβή τους. Εν συνεχεία, η Επιτροπή διαθέτει προθεσμία τεσσάρων μηνών για να εκδώσει μη δεσμευτική γνώμη σχετικά με τις άδειες σε μορφή σχεδίου. Η αρμόδια αρχή οφείλει να λαμβάνει υπόψη τη γνώμη αυτή όταν αποφασίζει για την έκδοση άδειας και να δικαιολογεί την τελική της απόφαση έναντι της Επιτροπής εάν η απόφαση αυτή αποκλίνει από τη γνώμη που διατύπωσε η Επιτροπή.

Δεν επιτρέπεται η πραγματοποίηση ουσιωδών μεταβολών χωρίς να έχει εκδοθεί νέα ή ενημερωμένη άδεια αποθήκευσης σύμφωνα με την παρούσα οδηγία.

Η αρμόδια αρχή επανεξετάζει την κατάσταση και επικαιροποιεί ή, ως έσχατο μέτρο, ανακαλεί την άδεια αποθήκευσης:

  • σε περίπτωση διαπίστωσης σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών,
  • σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις προϋποθέσεις της άδειας, ή σε περίπτωση κινδύνου σημαντικών ανωμαλιών ή διαρροών,
  • λόγω τυχόν αδυναμίας του φορέα εκμετάλλευσης να τηρήσει τις προϋποθέσεις ισχύος της άδειας·
  • βάσει των επιστημονικών πορισμάτων και της τεχνολογικής εξέλιξης, και
  • σε κάθε περίπτωση πέντε έτη από τη χορήγηση της άδειας και στη συνέχεια ανά δεκαετία.

Υποχρεώσεις κατά την περίοδο εκμετάλλευσης, το κλείσιμο και μετά το κλείσιμο

Δεν επιτρέπεται να προστίθενται απόβλητα ή άλλες ύλες σε ρεύματα CO2 με σκοπό τη διάθεση των εν λόγω αποβλήτων ή άλλων υλών. Οι συγκεντρώσεις ουσιών που τυχαίνει να είναι παρούσες σε ρεύματα CO2 πρέπει να είναι κατώτερες από τα επίπεδα τα οποία επηρεάζουν αρνητικά την ακεραιότητα του τόπου αποθήκευσης και των υποδομών ή συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο για το περιβάλλον. Ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να αποδεικνύει ότι τα ρεύματα CO2 πληρούν αυτά τα κριτήρια και να τηρεί μητρώο των παραδιδόμενων ρευμάτων CO2.

Ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να παρακολουθεί τις εγκαταστάσεις έγχυσης, το συγκρότημα αποθήκευσης και, κατά περίπτωση, το γύρω περιβάλλον, σύμφωνα με το σχέδιο παρακολούθησης που έχει εγκρίνει η αρμόδια αρχή. Η παρακολούθηση έχει σκοπό ιδίως τη σύγκριση της πραγματικής συμπεριφοράς του CO2 με τα προκαταρτισμένα μοντέλα συμπεριφοράς του, και την ανίχνευση σημαντικών ανωμαλιών, μετανάστευσης του CO2 και διαρροών CO2 και αρνητικών επενεργειών στο περιβάλλον και στον πληθυσμό. Το σχέδιο παρακολούθησης επικαιροποιείται ανά πενταετία τουλάχιστον.

Τουλάχιστον μία φορά κατ' έτος, ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να διαβιβάζει στην αρμόδια αρχή ορισμένες πληροφορίες σχετικά ιδίως με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης του τόπου αποθήκευσης, τις ποσότητες και τα χαρακτηριστικά των ρευμάτων CO2, καθώς και απόδειξη της διατήρησης της χρηματικής εγγύησης.

Η αρμόδια αρχή οφείλει να εξασφαλίζει τη διενέργεια τακτικών επιθεωρήσεων (τουλάχιστον μία φορά κατ' έτος) ή έκτακτων επιθεωρήσεων (για παράδειγμα, σε περίπτωση διαρροών, σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις προϋποθέσεις ισχύος της άδειας ή σε περίπτωση σοβαρών καταγγελιών σχετικά με το περιβάλλον ή την ανθρώπινη υγεία) των τόπων αποθήκευσης. Η έκθεση που συντάσσεται μετά από κάθε επιθεώρηση ανακοινώνεται στον φορέα εκμετάλλευσης και δημοσιοποιείται.

Σε περίπτωση διαρροών, ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να ειδοποιεί αμέσως την αρμόδια αρχή και να λαμβάνει τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα, όπως αυτά περιγράφονται στο σχέδιο διορθωτικών μέτρων που έχει εγκρίνει η αρμόδια αρχή. Η αρμόδια αρχή μπορεί να ζητήσει από τον φορέα εκμετάλλευσης να λάβει πρόσθετα μέτρα και, σε περίπτωση αδράνειας του φορέα εκμετάλλευσης, να λάβει η ίδια διορθωτικά μέτρα με δαπάνη του φορέα εκμετάλλευσης.

Ένας χώρος αποθήκευσης κλείνει εάν πληρούνται οι δηλούμενες στην άδεια σχετικές προϋποθέσεις, εάν το ζητήσει ο φορέας εκμετάλλευσης ή αν το αποφασίσει η αρμόδια αρχή μετά την ανάκληση της άδειας αποθήκευσης. Μετά το κλείσιμο τόπου αποθήκευσης, ο φορέας εκμετάλλευσης παραμένει υπεύθυνος για τον τόπο αποθήκευσης, καθώς και για τη σφράγιση του τόπου αποθήκευσης και την απομάκρυνση του εξοπλισμού έγχυσης. Ο φορέας εκμετάλλευσης εκπληρώνει τις ίδιες υποχρεώσεις με εκείνες που είχε κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσης, σύμφωνα με το προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο που έχει εγκρίνει η αρμόδια αρχή. Η ευθύνη στη συνέχεια μεταβιβάζεται στην αρμόδια αρχή, εάν και όταν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το αποθηκευμένο CO2 θα διατηρείται πλήρως και μονίμως απομονωμένο, ότι έχει παρέλθει μία ελάχιστη περίοδος, ότι οι οικονομικές υποχρεώσεις έχουν εκπληρωθεί, ότι έχει σφραγισθεί ο τόπος και ότι έχει απομακρυνθεί ο εξοπλισμός έγχυσης. Μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης, οι τακτικές επιθεωρήσεις παύουν, η δε παρακολούθηση μπορεί να περιορίζεται σε επίπεδο που να επιτρέπει την ανίχνευση διαρροών ή σημαντικών ανωμαλιών. Σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας αποθήκευσης, η αρμόδια αρχή αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις που αναφέρονται ανωτέρω και ανακτά όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από τον πρώην φορέα εκμετάλλευσης έως ότου εκπληρωθούν όλες οι προϋποθέσεις οριστικής μεταβίβασης της ευθύνης στην αρμόδια αρχή (έως ότου όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το αποθηκευμένο CO2 θα διατηρείται πλήρως και μονίμως απομονωμένο).

Άλλες διατάξεις

Οι φορείς εκμετάλλευσης, πριν από την υποβολή αίτησης για άδεια αποθήκευσης, οφείλουν να παράσχουν χρηματική εγγύηση ή τυχόν άλλο ισοδύναμο εχέγγυο της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που προκύπτουν κατά την περίοδο εκμετάλλευσης, το κλείσιμο και μετά το κλείσιμο του τόπου αποθήκευσης.

Τα κράτη μέλη οφείλουν να διασφαλίσουν την παροχή στους δυνητικούς χρήστες δίκαιης και ανοικτής πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς CO2 και στους τόπους αποθήκευσης CO2. Οφείλουν επίσης να καθιερώσουν μηχανισμούς επίλυσης διαφορών, να συνεργάζονται μεταξύ τους σε περίπτωση διασυνοριακών συμβάντων, να τηρούν μητρώο όλων των τόπων αποθήκευσης που έχουν κλείσει και να το διαβιβάζουν στην Επιτροπή, και να υποβάλλουν στην Επιτροπή ανά τριετία (την πρώτη φορά έως τις 30 Ιουνίου 2011) έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας.

Πλαίσιο

Η οδηγία αυτή εντάσσεται στη «δέσμη μέτρων σχετικά με την ενέργεια και τις κλιματικές αλλαγές» που πρότεινε η Επιτροπή στις αρχές του 2008.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη Έναρξη ισχύος Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών Επίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2009/31/ΕΚ

25.6.2009

25.6.2011

ΕΕ L 140 της 5.6.2009

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβουλιο, την Ευρωπαϊκη Οικονομικη και Κοινωνικη επιτροπη και την Επιτροπη των Περιφερειων, της 23ης Ιανουαρίου 2008, με τίτλο «Δύο φορές το 20 έως το 2020 - Η κλιματική αλλαγή και η ευκαιρία της Ευρώπης» [COM(2008) 30 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Τον Ιανουάριο του 2008 η Επιτροπή ενέκρινε μια σειρά συνεκτικών και σφαιρικών μέτρων που αποβλέπουν στην υλοποίηση των στόχων που έθεσε η ΕΕ την άνοιξη του 2007 για το 2020 σε σχέση με την κλιματική αλλαγή και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 17.02.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας