RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Ελεύθερη πρόσβαση στις πληροφορίες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεσπίζει τους κανόνες που επιτρέπουν να διασφαλιστεί η ελευθερία πρόσβασης στις πληροφορίες που κατέχουν οι δημόσιες αρχές σε θέματα περιβάλλοντος, καθώς και η διάδοσή τους. Ορίζει επίσης τις βασικές προϋποθέσεις και τις πρακτικές λεπτομέρειες βάσει των οποίων πρέπει να καθίστανται προσιτές οι εν λόγω πληροφορίες.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

ΣΥΝΟΨΗ

Η πρόσβαση στις πληροφορίες σε θέματα περιβάλλοντος που κατέχουν οι δημόσιες αρχές αποτελεί πρωταρχική προϋπόθεση για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή και τον έλεγχο του κοινοτικού περιβαλλοντικού δικαίου.

Η ύπαρξη διαφορών στις νομοθεσίες των κρατών μελών, σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες σε θέματα περιβάλλοντος που κατέχουν οι δημόσιες αρχές, δημιουργεί στους κόλπους της Κοινότητας ανισότητα πρόσβασης στις πληροφορίες, καθώς και στους όρους ανταγωνισμού.

Ως πληροφορία σχετική με το περιβάλλον θεωρείται: κάθε διαθέσιμη πληροφορία γραπτής, οπτικής και ακουστικής μορφής ή μηχανογραφικής μορφής, για την κατάσταση των υδάτων, της ατμόσφαιρας, του εδάφους, της πανίδας, της χλωρίδας, του εδάφους και των φυσικών τόπων, καθώς και για τις δράσεις ή τα μέτρα που τα επηρεάζουν ή μπορούν να τα επηρεάσουν, καθώς και για τις δράσεις ή τα μέτρα που αποσκοπούν στην προστασία τους (συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών μέτρων και των προγραμμάτων διαχείρισης του περιβάλλοντος).

Η παρούσα οδηγία έχει ως στόχο να διατίθενται και να κοινοποιούνται συστηματικά στο ευρύ κοινό οι πληροφορίες σε θέματα περιβάλλοντος. Οι εν λόγω πληροφορίες περιλαμβάνουν τουλάχιστον:

  • τις διεθνείς συνθήκες, συμβάσεις και συμφωνίες, την κοινοτική, εθνική, περιφερειακή ή τοπική νομοθεσία σχετικά με το περιβάλλον·
  • τις πολιτικές, τα προγράμματα και τα σχέδια σχετικά με το περιβάλλον·
  • τις εκθέσεις για την κατάσταση του περιβάλλοντος (πρέπει να δημοσιεύονται τουλάχιστον ανά τετραετία)·
  • τα δεδομένα σχετικά με τις δραστηριότητες που έχουν επίπτωση στο περιβάλλον·
  • τις περιβαλλοντικές άδειες και συμφωνίες·
  • τις μελέτες επιπτώσεων στο περιβάλλον και τις αξιολογήσεις κινδύνων.

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ούτως ώστε οι δημόσιες αρχές να θέτουν στη διάθεση κάθε αιτούντα, είτε πρόκειται για φυσικό είτε για νομικό πρόσωπο, και χωρίς να είναι υποχρεωμένος να αποδείξει ότι έχει έννομο συμφέρον, τις πληροφορίες που κατέχουν σε θέματα περιβάλλοντος ή τις πληροφορίες που κατέχουν τρίτοι για λογαριασμό τους. Μεριμνούν επίσης ούτως ώστε:

  • οι δημόσιοι υπάλληλοι να συνδράμουν το κοινό στην πρόσβασή του στις ζητούμενες πληροφορίες·
  • οι κατάλογοι των αρχών να είναι προσιτοί στο ευρύ κοινό·
  • το δικαίωμα πρόσβασης στις περιβαλλοντικές πληροφορίες να μπορεί να ασκείται αποτελεσματικά.

Τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε οι πληροφορίες που κατέχουν οι δημόσιες αρχές σχετικά με άμεση απειλή για την υγεία ή το περιβάλλον να γνωστοποιούνται αμέσως στο κοινό που ενδέχεται να θιγεί.

Οι πληροφορίες παρέχονται στον αιτούντα το αργότερο εντός ενός μηνός από την παραλαβή της αίτησης. Σε περίπτωση που η προθεσμία αυτή δεν είναι δυνατόν να τηρηθεί λόγω της πολυπλοκότητας ή του όγκου των αιτούμενων πληροφοριών, παρέχεται δίμηνη προθεσμία από την ημερομηνία παραλαβής της αίτησης.

Οι πληροφορίες των δημόσιων αρχείων και καταλόγων μπορούν να εξετάζονται δωρεάν επιτόπου. Ωστόσο, οι δημόσιες αρχές δύνανται να επιβάλλουν τέλη για την παροχή των πληροφοριών, το ύψος των οποίων πρέπει να κυμαίνεται σε λογικά επίπεδα.

Σε περίπτωση που υποβάλλεται αίτηση για την παροχή πληροφοριών υπό συγκεκριμένη μορφή, η δημόσια αρχή διευκολύνει την παροχή τους υπό τη μορφή αυτή, εκτός εάν έχουν δημοσιευθεί ή εάν η αρχή έχει σοβαρούς λόγους να τις δημοσιεύσει υπό άλλη μορφή. Στην περίπτωση αυτή οι λόγοι για τους οποίους απορρίπτεται το σχετικό αίτημα γνωστοποιούνται στον αιτούντα ενός προθεσμίας ενός μηνός. Οι αρχές καταβάλλουν κάθε προσπάθεια ώστε οι πληροφορίες να διατηρούνται υπό μορφή που να επιτρέπει την εύκολη πρόσβαση και αναπαραγωγή με ηλεκτρονικά μέσα, να είναι ενημερωμένες, συγκρίσιμες και ακριβείς.

Οι αιτήσεις παροχής πληροφοριών είναι δυνατόν να απορριφθούν (απευθύνοντας γραπτή ή ηλεκτρονική αιτιολογημένη κοινοποίηση στον αιτούντα εντός προθεσμίας ενός μηνός) όταν:

  • η αρμόδια αρχή δεν κατέχει την αιτούμενη πληροφορία. Οφείλει ωστόσο, εφόσον το γνωρίζει, να γνωστοποιήσει στον αιτούντα την αρχή που κατέχει την πληροφορία·
  • η αίτηση είναι παράλογη·
  • η αίτηση διατυπώνεται κατά τρόπο υπερβολικά αόριστο. Η αρχή οφείλει ωστόσο να παροτρύνει και να βοηθήσει τον αιτούντα να τη διατυπώσει με ακριβέστερο τρόπο·
  • η αιτούμενη πληροφορία αφορά στοιχεία των οποίων η επεξεργασία δεν έχει ολοκληρωθεί·
  • η αίτηση αφορά εσωτερικές ανακοινώσεις·
  • η διάδοση των πληροφοριών ενδέχεται να θίξει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των συζητήσεων των δημόσιων αρχών ή ζητημάτων εμπορικής ή βιομηχανικής φύσεως ή τη δημόσια ασφάλεια ή την εθνική άμυνα, την εύρυθμη λειτουργία της δικαιοσύνης, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των προσωπικών δεδομένων, τα συμφέροντα του προσώπου που παρέχει τις πληροφορίες οικειοθελώς ή την προστασία του περιβάλλοντος.

Εφόσον πρόκειται για πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον, τα κράτη μέλη δεν δύνανται να προβλέψουν την απόρριψη αιτήσεως δυνάμει των εξαιρέσεων που αφορούν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των συζητήσεων των δημόσιων αρχών, τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των εμπορικών ή βιομηχανικών πληροφοριών, τον εμπιστευτικό χαρακτήρα προσωπικών δεδομένων, τα συμφέροντα ή την προστασία των προσώπων που παρείχαν οικειοθελώς τις αιτούμενες πληροφορίες και την προστασία του περιβάλλοντος στο οποίο αναφέρονται οι πληροφορίες αυτές.

Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αιτούντες που θεωρούν ότι η αίτησή τους δεν αντιμετωπίστηκε σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας να δύνανται να κινήσουν ταχεία και μη δαπανηρή διαδικασία διοικητικής επανεξέτασης και προσφυγής ενώπιον ανεξάρτητης αρχής.

Το αργότερο στις 14 Αυγούστου 2009, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η Επιτροπή, με τη σειρά της, υποβάλλει σχετική έκθεση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και προτείνει ενδεχόμενες τροποποιήσεις της οδηγίας.

Πλαίσιο

Στις 25 Ιουνίου 1998, η Κοινότητα υπέγραψε τη σύμβαση για την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (αποκαλούμενη σύμβαση του Αarhus). Ενόψει της επικύρωσής της, η κοινοτική νομοθεσία πρέπει να είναι συμβατή με την εν λόγω σύμβαση. Η παρούσα οδηγία επιδιώκει την εν λόγω συμβατότητα, επεκτείνει το επίπεδο πρόσβασης στις πληροφορίες που προβλέπεται από την οδηγία 90/313/ΕΚ και καταργεί την τελευταία από τις 14 Φεβρουαρίου 2005.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα
Οδηγία 2003/4/ΕΚ14.02.200314.02.2005ΕΕ L 41 της 14.02.2003

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Έκθεση - COM(2000) 400 τελικό

Το άρθρο 8 της οδηγίας 90/313/ΕΚ προβλέπει ότι τέσσερα έτη μετά την 31η Δεκεμβρίου 1992, τα κράτη μέλη υποβάλλουν απολογισμό στην Επιτροπή, συνοψίζοντας την αποκτηθείσα πείρα. Με γνώμονα τον εν λόγω απολογισμό, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, συνοδευόμενη από κάθε πρόταση αναθεώρησης που τυχόν θεωρεί σκόπιμη. Η έκθεση βασίζεται στην πείρα που έχουν αποκτήσει τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της οδηγίας. Λαμβάνει επίσης υπόψη τις εκθέσεις των μη κυβερνητικών οργανισμών (ΜΚΟ) που δραστηριοποιούνται στον τομέα του περιβάλλοντος, καθώς και τις εξελίξεις στο κοινοτικό και διεθνές δίκαιο. Οι καταγγελίες, οι αναφορές και οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στον προσδιορισμό των κύριων προβλημάτων. Πρόκειται για τα ακόλουθα:

  • ορισμός των πληροφοριών που επιβάλλεται να κοινοποιούνται και των δημόσιων αρχών και άλλων οργανισμών που οφείλουν να τις δημοσιοποιούν·
  • πρακτικές διαδικασίες που εγγυώνται την αποτελεσματική διάθεση των πληροφοριών·
  • παρεκκλίσεις από τις υποχρεώσεις εξασφάλισης της πρόσβασης στις πληροφορίες·
  • υποχρέωση απάντησης·
  • ισχύουσες προθεσμίες για την τήρηση των υποχρεώσεων·
  • υποχρέωση αιτιολογημένης αρνητικής απάντησης·
  • διαδικασία επανεξέτασης των αποφάσεων απόρριψης των αιτήσεων χορήγησης πληροφοριών·
  • τέλη·
  • ενεργός παροχή πληροφοριών.

Η Επιτροπή αποφάσισε να υποβάλει την οδηγία 2003/4/ΕΚ με σκοπό τη διόρθωση των εν λόγω σφαλμάτων και ταυτοχρόνως την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση του Αarhus.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 12.06.2006
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας