EUROPA

STRESZCZENIE

Rozporządzenie zastępuje rozporządzenie (WE) nr 2037/2000 (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV). Na jego mocy system wspólnotowy dopasowany zostaje do postępu technicznego i zmian wprowadzonych do Protokołu montrealskiego z 1987 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową. Pozwala to Unii Europejskiej (UE) prowadzić w kontekście międzynarodowym działania mające na celu ochronę warstwy ozonowej i zapewnienie jej odbudowy.

Zakres stosowania

Rozporządzenie obejmuje:

• substancje kontrolowane, takie jak chlorofluorowęglowodory (CFC), halony, tetrachlorki węgla, bromki metylu, wodorochlorofluorowęglowodory (HCFC) itd. (zob. załącznik I),
• nowe substancje (zob. załącznik II),
• produkty i urządzenia zawierające te substancje lub zależne od nich.

Zakazy

Produkcja, wprowadzenie do obrotu i stosowanie substancji kontrolowanych lub produktów i urządzeń zawierających te substancje jest zakazane, z wyjątkiem niektórych zastosowań w charakterze substratów * lub czynników ułatwiających procesy chemiczne *, lub zastosowań laboratoryjnych i analitycznych.

Zakazuje się wprowadzania do obrotu i stosowania systemów ochrony przeciwpożarowej i gaśnic zawierających substancje kontrolowane, w szczególności halony.

Odstępstwa

Substancje kontrolowane mogą być produkowane, wprowadzane do obrotu i stosowane w charakterze substratów lub czynników ułatwiających procesy chemiczne. Substancje te mogą też być wykorzystywane do zastosowań laboratoryjnych lub analitycznych. Całkowita ilość, na którą rocznie wydaje się pozwolenia, jest ograniczona systemem przyznawania kwot. Producenci i importerzy muszą posiadać licencję, którą wydaje właściwy organ danego państwa członkowskiego na czas określony.

Wodorochlorofluorowęglowodory (HCFC) będą stopniowo wycofywane, a po dniu 31 grudnia 2019 r. nie będą w ogóle produkowane.

Od dnia 18 marca 2010 r. zakazane jest stosowanie bromku metylu, z wyjątkiem nagłych przypadków, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się szkodników lub chorób. Takie odstępstwo obejmuje okres nie dłuższy niż 120 dni oraz ilość substancji nieprzekraczającą 20 ton.

Halony mogą być wprowadzone do obrotu i zastosowane w przypadkach krytycznych (zob. załącznik VI).

Każdy producent lub importer uprawniony do wprowadzania substancji kontrolowanych do obrotu lub stosowania ich może przenieść swoje prawa na innego producenta tych substancji we Wspólnocie. O każdym przeniesieniu prawa powiadamia się Komisję z wyprzedzeniem.

Producent może otrzymać zezwolenie na przekroczenie obliczonych poziomów produkcji, pod warunkiem że maksymalne poziomy produkcji w danym państwie członkowskim nie zostaną przekroczone.

Handel

Zakazuje się przywozu i wywozu substancji kontrolowanych oraz produktów i urządzeń zawierających te substancje.

Od tego zakazu możliwe są odstępstwa w odniesieniu do niektórych zastosowań substancji kontrolowanych, jak również w odniesieniu do zatwierdzonych metod niszczenia.

Przywozy i wywozy odbywają się za okazaniem licencji, które wydawane są przez Komisję przy wykorzystaniu systemu wydawania licencji.

Kontrola substancji

Przedsiębiorstwa muszą stworzyć system odzysku substancji kontrolowanych zawartych w:

• urządzeniach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach cieplnych,
• urządzeniach zawierających rozpuszczalniki,
• systemach przeciwpożarowych i gaśnicach.

Odzyskane substancje muszą być poddane recyklingowi, regeneracji lub zostać zniszczone w ekologiczny sposób, aby uniemożliwić ich uwolnienie do atmosfery.

Przedsiębiorstwa muszą podejmować środki ostrożności w celu zapobiegania wyciekom lub emisji substancji kontrolowanych. Każde przedsiębiorstwo, które wykorzystuje urządzenia zawierające takie substancje, musi je regularnie sprawdzać pod względem wycieków, a w przypadku wykrycia takiego wycieku musi jak najszybciej, a w każdym przypadku w ciągu 14 dni, przeprowadzić prace naprawcze.

Kontekst

Warstwa ozonowa chroni organizmy żyjące na Ziemi przed promieniowaniem ultrafioletowym (UV). W latach 80. naukowcy zaobserwowali, że stratosferyczna warstwa ozonowa staje się z powodu emisji wytworzonych przez człowieka substancji chemicznych coraz cieńsza. W wyniku zubożenia warstwy ozonowej wzrasta promieniowanie UV, które jest niebezpieczne dla ekosystemów lub człowieka, wywołując u niego w szczególności raka skóry. Społeczność międzynarodowa szybko się zmobilizowała, przyjmując najpierw w roku 1985 konwencję wiedeńską, a później protokół montrealski w roku 1987.

W ramach protokołu montrealskiego strony zobowiązały się do stopniowego wycofywania substancji, które zubożają warstwę ozonową, zgodnie z ustalonym harmonogramem. 20 lat po podpisaniu protokołu montrealskiego stanowi on wzorcową wielostronną umowę o ochronie środowiska.