EUROPA

STRESZCZENIE

Niniejsza dyrektywa ustanawia środki mające na celu:

• zdefiniowanie celów dotyczących jakości powietrza atmosferycznego *, aby ograniczać szkodliwe oddziaływanie na zdrowie i środowisko,
• ocenę jakości powietrza w państwach członkowskich na podstawie wspólnych metod i kryteriów,
• zebranie informacji dotyczących jakości powietrza, m.in. w celu obserwowania długoterminowych tendencji,
• zapewnienie, że informacja na temat jakości powietrza będzie udostępniana społeczeństwu,
• utrzymanie jakości powietrza, tam gdzie jest ona dobra, oraz jej poprawę w pozostałych przypadkach,
• promowanie ścisłej współpracy pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie ograniczania zanieczyszczenia powietrza.

Państwa członkowskie wyznaczają właściwe organy i podmioty odpowiedzialne za ocenę jakości powietrza, akceptację systemów pomiarowych, zapewnienie właściwości pomiarów, analizę metod oceny, współpracę z innymi państwami członkowskimi oraz Komisją.

Ocena jakości powietrza

Niniejsza dyrektywa tworzy system oceny jakości powietrza w odniesieniu do dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenków azotu, pyłu zawieszonego PM₁₀ i PM_2,5, ołowiu, benzenu i tlenku węgla, a także ozonu.

Państwa członkowskie tworzą obszary (miejski, podmiejski, pozamiejski i tła pozamiejskiego) na całym swoim terytorium i przeprowadzają oceny jakości powietrza i zarządzania nią.

Niniejsza dyrektywa ustanawia progi dla każdej z substancji zanieczyszczających, kryteria dotyczące stosowanej metody ewaluacji (m.in. rozmieszczenie punktów pomiarowych), metody referencyjne pomiarów, wartości dopuszczalne * dla ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, cel oraz obowiązek ograniczenia narażenia mieszkańców na działanie PM_2,5, progi informacyjne * i alarmowe * oraz poziomy krytyczne * w celu ochrony roślinności oraz wykaz informacji wymaganych w planach działań, których celem jest poprawa jakości powietrza.

Każde państwo członkowskie zakłada co najmniej jedną stację pomiarową lub może założyć – w porozumieniu z sąsiadującymi państwami członkowskimi – jedną lub więcej wspólnych stacji pomiarowych.

Zarządzanie jakością powietrza i plany działań

Kiedy poziomy stężenia zanieczyszczeń w powietrzu są niższe niż odpowiednie wartości dopuszczalne, określone w niniejszej dyrektywie, państwa członkowskie utrzymują poziomy tych zanieczyszczeń poniżej wartości dopuszczalnych oraz próbują utrzymać najlepszą jakość powietrza zgodną ze zrównoważonym rozwojem.

W przypadku gdy poziomy zawartości zanieczyszczeń w powietrzu przekraczają wartości docelowe * powiększone o odpowiednie marginesy tolerancji, państwa członkowskie opracowują plany ochrony jakości powietrza dla strefy czy aglomeracji w celu dotrzymania odpowiednich wartości dopuszczalnych lub wartości docelowych.

W przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych, których termin wejścia w życie wygasł, plany ochrony jakości powietrza określają odpowiednie działania, tak aby okres, w którym nie są one dotrzymane, był jak najkrótszy. Plany te mogą ponadto zawierać szczególne środki służące ochronie wrażliwych grup ludności. Można rozważyć przeprowadzenie pomiarów podobnych do tych przewidzianych w ramach krótkoterminowych planów działań.

W przypadku gdy istnieje zagrożenie, że poziomy zanieczyszczeń w powietrzu przekroczą podane progi alarmowe, państwa członkowskie opracowują krótkoterminowe plany działań podejmowanych w celu ograniczenia zagrożenia lub skrócenia czasu występowania przekroczenia. Te plany działań mogą m.in. zawieszać działania, które przyczyniają się do powstania zagrożenia przekroczenia (ruch samochodowy, prace budowlane, działanie instalacji przemysłowych itp.). Plany te mogą obejmować m.in. środki służące ochronie wrażliwych grup ludności, zwłaszcza dzieci.

W przypadku przekroczenia progu spowodowanego transgranicznym przenoszeniem zanieczyszczeń zainteresowane państwa członkowskie przeprowadzają wspólne konsultacje i określają wspólne działania w celu zakończenia przekroczenia.

Podawanie informacji do wiadomości publicznej

Państwa członkowskie zapewniają, aby zarówno opinia społeczna, jak i odpowiednie organizacje były odpowiednio i na czas informowane o poziomie substancji zanieczyszczających wymienionych w niniejszej dyrektywie, a znajdujących się w powietrzu. W przypadku przekroczenia progów alarmowych i progów informowania państwa członkowskie publikują:

1. informacje dotyczące zaobserwowanego przekroczenia lub przekroczeń (miejsce, typ progu, godzina i czas trwania przekroczenia, najwyższe stwierdzone stężenie),
2. przewidywania na kolejne godziny i dni,
3. informacje dotyczące grup ludności objętych ryzykiem, możliwych skutków zdrowotnych oraz zalecanego postępowania,
4. informacje dotyczące działań zapobiegawczych i działań mających prowadzić do ograniczenia emisji.

Państwa członkowskie udostępniają publicznie także roczne raporty na temat wszystkich zanieczyszczeń podlegających przepisom niniejszej dyrektywy.

Kary

Państwa członkowskie określają system kar nakładanych w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Przewidziane kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Kontekst

Niniejsza dyrektywa uchyla i zastępuje dyrektywę 96/62/WE (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV) w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza, dyrektywę 1999/30/WE (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV) odnoszącą się do wartości dopuszczalnych dla dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenków azotu oraz pyłu i ołowiu w otaczającym powietrzu, dyrektywę 2000/69/WE dotyczącą wartości dopuszczalnych benzenu i tlenku węgla w otaczającym powietrzu, dyrektywę 2002/3/WE odnoszącą się do ozonu w otaczającym powietrzu oraz decyzję 97/101/WE (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV) ustanawiającą system wzajemnej wymiany informacji i danych pochodzących z pomiarów zanieczyszczeń otaczającego powietrza w państwach członkowskich.