RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Wspólne przedsięwzięcie na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii termojądrowej

Wspólne przedsięwzięcie na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii termojądrowej zostało stworzone w celu wspierania badań naukowych i rozwoju technologicznego w dziedzinie syntezy jądrowej.

AKT

Decyzja Rady 2007/198/Euratom z dnia 27 marca 2007 r. powołująca Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej oraz przyznająca mu określone korzyści.

STRESZCZENIE

Niniejsza decyzja tworzy wspólne przedsięwzięcie na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej na okres 35 lat, począwszy od 19 kwietnia 2007 r.

Członkami wspólnego przedsięwzięcia są Euratom, reprezentowany przez Komisję, państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) i niektóre państwa trzecie, które zawarły umowę współpracy z Euratomem w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej. W momencie tworzenia wspólnego przedsięwzięcia wspomnianym państwem trzecim jest Szwajcaria.

Zadaniem wspólnego przedsięwzięcia jest wkład Euratomu na rzecz międzynarodowej organizacji ITER w dziedzinie syntezy jądrowej oraz na rzecz realizowanych wspólnie z Japonią działań w ramach szeroko zakrojonej koncepcji mających na celu szybkie uzyskanie energii termojądrowej, jak również opracowanie i koordynacja programu działań w ramach przygotowań do budowy demonstracyjnego reaktora syntezy jądrowej (DEMO) i instalacji towarzyszących, w tym międzynarodowej instalacji napromieniowywania materiałów przeznaczonych do syntezy jądrowej (IFMIF).

W ramach swojej działalności wspólne przedsięwzięcie ma w szczególności za zadanie monitorowanie przygotowania lokalizacji dla projektu ITER, zapewnienie dla organizacji ITER środków materialnych, finansowych i ludzkich, koordynowanie działań badawczych i rozwoju naukowego i technologicznego w dziedzinie syntezy jądrowej, zapewnienie współpracy z organizacją ITER itp.

Całkowite środki finansowe niezbędne dla wspólnego przedsięwzięcia szacuje się na 9 mld 653 mln euro, z czego wkład Euratomu wynosi 7 mld 649 mln euro (z czego najwyżej 15% na koszty administracyjne).

Wspólne przedsięwzięcie ma osobowość prawną. Jego organami są:

  • rada zarządzająca, w której skład wchodzą dwie osoby w imieniu każdego z członków wspólnego przedsięwzięcia. Rada jest wspierana przez komitet wykonawczy,
  • dyrektor, którego obowiązkiem jest reprezentowanie wspólnego przedsięwzięcia i zapewnienie jego codziennego zarządzania, w tym w odniesieniu do podpisywania umów.

Odpowiedzialność umowną wspólnego przedsięwzięcia reguluje właściwa umowa i właściwe dla niej prawo. Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania, czy w umowie została przewidziana klauzula arbitrażowa.

Ponadto wspólne przedsięwzięcie ponosi odpowiedzialność pozaumowną za szkody wyrządzone przez siebie lub swoich pracowników podczas wykonywania przez nich obowiązków służbowych, zgodnie z ogólnymi zasadami wspólnymi dla ustawodawstwa państw członkowskich. Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania we wszystkich sporach związanych z odszkodowaniem za taką szkodę. Ponadto Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w zakresie spraw wniesionych przeciwko wspólnemu przedsięwzięciu.

Kontekst: ITER

Energia syntezy jądrowej jest, obok odnawialnych źródeł energii oraz energii rozszczepiania jądrowego, jedną z trzech alternatyw dla paliw kopalnych. Jest to zdecydowanie najbardziej powszechne źródło energii we wszechświecie (jest źródłem energii promieniowanej przez Słońce i inne gwiazdy), ale spośród trzech wymienionych niekopalnych źródeł energii jest najsłabiej rozwijane na Ziemi.

Projekt JET (Joint European Torus), uruchomiony w 1978 r., przyczyniał się przez lata do pionierskich badań w dziedzinie energii termojądrowej. Od 1988 r. rozwój projektu ITER stanowił nowy etap w dziedzinie syntezy jądrowej, a w 2001 r. doprowadził do opracowania szczegółowego projektu instalacji eksperymentalnej mającej na celu zademonstrowanie wykonalności syntezy jądrowej jako źródła energii, która mogłaby przynieść UE znaczne korzyści, szczególnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zróżnicowania dostaw energii w perspektywie długoterminowej.

Siedziba ITER znajduje się w miejscowości Cadarache we Francji, a siedziba wspólnego przedsięwzięcia na rzecz ITER znajduje się w Barcelonie (Hiszpania).

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja 2007/198/Euratom

19.4.2007

-

Dz.U. L 90 z 30.3.2007

AKTY POWIĄZANE

Wniosek Decyzja Rady z dnia 19 maja 2006 r. dotycząca zawarcia przez Komisję Umowy w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER, Porozumienia w sprawie tymczasowego stosowania Umowy w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER oraz Umowy w sprawie przywilejów i immunitetów Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER [COM(2006) 240 wersja ostateczna – Dz.U. C 184 z 8.8.2006].
Niniejszy wniosek w sprawie decyzji został przyjęty przez Radę 25 września 2006 r. Upoważnia on Komisję do podjęcia negocjacji dotyczących umowy między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej (Euratom), Chinami, Koreą Południową, Stanami Zjednoczonymi, Indiami, Japonią i Rosją w sprawie utworzenia międzynarodowej organizacji energii termojądrowej ITER na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER. Zatwierdza on również porozumienie w sprawie tymczasowego stosowania umowy.

Wniosek Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniająca porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami w zakresie wieloletnich ram finansowych, w celu zaspokojenia dodatkowych potrzeb finansowych projektu ITER [COM(2010) 403 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
W odpowiedzi na wnioski Rady z dnia 12 lipca 2010 r. w sprawie krótkoterminowego zapotrzebowania na dodatkowe środki na zobowiązania dla projektu ITER w wysokości 1,4 mld euro (800 mln euro w 2012 r. i 600 mln euro w 2013 r.) w cenach bieżących na lata 2012 i 2013, niniejszy wniosek Komisji ma na celu udostępnienie kwoty 400 milionów euro poprzez zmianę wieloletnich ram finansowych, bez zmiany ogólnego pułapu środków na zobowiązania i płatności na lata 2007-2013. W tym samym czasie dodatkowa suma 460 mln euro zostanie pokryta przez przesunięcia w ramach środków pochodzących z siódmego programu ramowego w dziedzinie badań. Zobowiązanie do sfinansowania pozostałej kwoty (540 mln euro) będzie zapewnione na późniejszym etapie, począwszy od budżetowego posiedzenia pojednawczego w listopadzie 2010 r. i, jeśli to konieczne, w ramach kolejnych rocznych procedur budżetowych, z wykorzystaniem wszystkich środków budżetowych przewidzianych w wieloletnich ramach finansowych.

Komunikat Komisji z dnia 4 maja 2010 r. do Parlamentu Europejskiego i Rady „Stan zaawansowania i możliwości rozwoju projektu ITER” [COM(2010) 226 wersja ostateczna - nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Niniejszy komunikat zwraca uwagę na konieczność określenia warunków zarządzania i finansowania dla ITER.
W 2001 r. koszt tego projektu oszacowano na 5,9 mld euro, UE powinna sfinansować 45% tej sumy. Koszt dla UE wynosi obecnie 7,2 mld euro według szacunków rady zarządzającej F4E (europejska energia wewnętrzna „Fusion for Energy”) na posiedzeniu w marcu 2010 r. Te dodatkowe koszty spowodowały braki w budżecie. Z tego powodu ważne jest poprawienie zarządzania projektem ITER w celu uniknięcia niekontrolowanego wzrostu kosztów oraz określenia zrównoważonych ram finansowych.
W zakresie finansowania Komisja rozważa zatem dwie możliwości:

  • pozyskanie dodatkowych środków od państw członkowskich,
  • ustalenie odpowiednich pułapów przewidzianych w perspektywach finansowych.

Komisja Europejska wzywa Radę i Parlament Europejski do podjęcia decyzji odpowiedniej do aktualnej sytuacji.

Communication from the Commission to the Council State of progress of the negotiations concerning the ITER international nuclear fusion energy research project [COM(2003) 215 final - OJ C 76 of 25.3.2004] (Komunikat Komisji z 28 kwietnia 2003 r. w sprawie postępu w negocjacjach dotyczących międzynarodowego projektu badań w zakresie energii termojądrowej ITER [COM(2003) 215 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]).

Ostatnia aktualizacja: 26.07.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony