RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Transeuropejskie sieci energetyczne

Nowe wytyczne dla transeuropejskich sieci energetycznych (TEN-E) wymieniają i hierarchizują, według zdefiniowanych celów i priorytetów, wybrane projekty, które otrzymają wsparcie wspólnotowe, m.in. w celu wprowadzenia koncepcji projektu leżącego w interesie Europy. Wzmacniają koordynację wokół projektów i w pełni integrują nowe państwa członkowskie.

AKT

Decyzja nr 1364/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. ustanawiająca wytyczne dla transeuropejskich sieci energetycznych oraz uchylająca decyzję 96/391/WE i decyzję nr 1229/2003/WE.

STRESZCZENIE

Nowe wytyczne dla transeuropejskich sieci energetycznych (TEN-E) wymieniają i hierarchizują, według zdefiniowanych celów i priorytetów, wybrane projekty, które otrzymają wsparcie wspólnotowe. Wprowadzają one koncepcję projektu leżącego w interesie Europy.

Skonkretyzować cele TEN-E

Połączenia międzysystemowe, współpraca operacyjna i rozwój transeuropejskich sieci energetycznych i gazowych są instrumentem niezbędnym dla właściwego funkcjonowania wewnętrznego rynku energii i całego rynku wewnętrznego w ogóle. Użytkownicy otrzymują usługi lepszej jakości oraz większy wybór dzięki dywersyfikacji źródeł energii, a wszystko w konkurencyjnych cenach. Należy więc zacieśnić związki między rynkami krajowymi wszystkich państw członkowskich. W tym sensie nowe państwa członkowskie są już w pełni włączone we wspólnotowe wytyczne w zakresie TEN-E.

TEN-E odgrywają ważną rolę w celu zapewnienia bezpieczeństwa i dywersyfikacji dostaw. Współpraca operacyjna z sieciami państw trzecich (państw przystępujących, państw kandydujących, państw europejskich, krajów basenu Morza Śródziemnego, Morza Czarnego oraz Morza Kaspijskiego, jak również z regionu Bliskiego Wschodu i Zatoki Perskiej) okazuje się mieć tu znaczenie pierwszorzędne.

Dostęp do TEN-E przyczynia się do zmniejszenia izolacji regionów w trudniejszej sytuacji, wyspiarskich, odizolowanych i peryferyjnych, przy jednoczesnym wspieraniu spójności terytorialnej w Unii Europejskiej (UE).

Połączenia między systemami TEN-E sprzyjają zrównoważonemu rozwojowi, m.in. dzięki lepszemu połączeniu odnawialnych źródeł energii, ale także dzięki wykorzystywaniu skuteczniejszych technologii ograniczających straty oraz zagrożenia dla środowiska związane z transportem i przesyłem energii.

Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, projekty priorytetowe oraz projekty leżące w interesie Europy

Decyzja nr 1364/2006/WE wymienia projekty, które mogą otrzymać wspólnotowe wsparcie finansowe z tytułu rozporządzenia (WE) nr 2236/95 (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV), i dzieli je na trzy kategorie.

Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania dotyczą sieci energetycznych i gazowych wymienionych w decyzji oraz spełniają jej cele i założenia priorytetowe. Muszą wykazywać potencjalne uzasadnienie ekonomiczne. Analiza kosztów i zysków związanych z aspektami środowiskowymi, bezpieczeństwem dostaw oraz przyczynianiem się do spójności gospodarczej i społecznej pozwala na ocenę uzasadnienia ekonomicznego projektu. Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania zostały wymienione w załącznikach II i III do decyzji.

Projekty priorytetowe zostały zdefiniowane w ramach projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Charakteryzują się one znaczącym wpływem na właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, bezpieczeństwa dostaw i waloryzacji energii odnawialnych. Projekty priorytetowe wymienione w załączniku I do decyzji są traktowane priorytetowo w momencie przyznawania finansowego wsparcia wspólnotowego.

Niektóre projekty priorytetowe, mające charakter transgraniczny lub znaczący wpływ na wydajność transportu transgranicznego, są określane mianem projektów leżących w interesie Europy. Projekty leżące w interesie Europy, także wymienione w załączniku I, mają charakter priorytetowy, jeśli chodzi o możliwość korzystania z finansowania wspólnotowego w ramach budżetu przeznaczonego na TEN-E i będą one przedmiotem szczególnej uwagi w zakresie ich finansowania w ramach innych budżetów wspólnotowych.

Ramy sprzyjające rozwojowi TEN-E

Kierunki wspólnotowe dotyczące TEN-E podkreślają znaczenie upraszczania i przyspieszania realizacji projektów, w tym także projektów leżących w interesie Europy.

Państwa członkowskie muszą wprowadzić środki potrzebne do ograniczenia do minimum opóźnień. Środki te powinny być zgodne z przepisami w zakresie ochrony środowiska. Procedury udzielania zezwoleń muszą przebiegać w szybkim tempie. Państwa trzecie powinny także ułatwiać wdrażanie projektów, które częściowo będą realizowane na ich terenie, zgodnie z postanowieniami Traktatu karty energetycznej.

Nowe kierunki tworzą także ramy wzmocnionej koordynacji, przede wszystkim dla projektów leżących w interesie Europy. Przewidują one także wymianę informacji oraz organizowanie posiedzeń koordynacyjnych między państwami członkowskimi w celu wykonania transgranicznych odcinków sieci.

Interwencja koordynatora europejskiego jest przewidziana w sytuacji, kiedy projekt leżący w interesie Europy ma znaczne opóźnienia lub napotyka na trudności. Zadanie koordynatora polega na ułatwieniu współpracy między poszczególnymi stronami zaangażowanymi w wykonanie transgranicznego odcinka sieci oraz na zapewnieniu nadzoru nad projektem.

Koordynator europejski może także interweniować, na wniosek zainteresowanych państw członkowskich, w przypadku innych projektów dotyczących TEN-E.

Wyjątkowy charakter pomocy

Budżet na TEN-E (ok. 20 mln EUR na rok) jest zwykle przyznawany na studia wykonalności. Inne instrumenty wspólnotowe mogą zostać wykorzystane do współfinansowania inwestycji, np. fundusze strukturalne w regionach objętych celem konwergencja.

To wsparcie finansowe ma jednak charakter wyjątkowy i nie może wpływać na zakłócenie konkurencyjności. Obowiązuje zasada, że budowa i utrzymanie infrastruktury sieci energetycznych muszą podlegać prawom rynku.

Kontekst

Wdrożenie i rozwój sieci transeuropejskich, m.in. w sektorze energetycznym, jest zapowiedziane w art. 154 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Artykuły 155 i 156 Traktatu WE przewidują przyjęcie wytycznych pozwalających na zdefiniowanie celów i najważniejszych kierunków działań.

Nowe wspólnotowe wytyczne aktualizują wytyczne przyjęte w 2003 r., które z kolei aktualizowały pierwsze wytyczne przyjęte w 1996 r.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja nr 1364/2006/WE12.10.2006Dz.U. L 262 z 22.9.2006
Ostatnia aktualizacja: 05.04.2007

Zobacz także

  • Więcej informacji można znaleźć na stronie poświęconej transeuropejskim sieciom energetycznym (TEN-E) Dyrekcji Generalnej ds. Energii (EN).
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony