RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


System handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych

Unia Europejska (UE) ustanawia system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w celu ich zmniejszenia w efektywny pod względem kosztów sposób. System ten pomoże UE i państwom członkowskim spełnić zobowiązania dotyczące zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych przedstawione w ramach protokołu z Kioto. Urządzenia przeprowadzające działania w sektorze energetycznym, w ramach produkcji i obróbki metali żelaznych, w przemyśle mineralnym oraz produkcji papieru i tektury są obowiązkowo objęte systemem handlu przydziałami emisji.

AKT

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Celem dyrektywy jest doprowadzenie do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, aby tym samym zmniejszyć wpływ tych emisji na klimat.

Pozwolenia na emisję gazów cieplarnianych

Od 1 stycznia 2005 r. każde urządzenie przeprowadzające jedno z działań wskazanych w załączniku I do tej dyrektywy (działania w sektorze energetycznym, w ramach produkcji i obróbki metali żelaznych, w przemyśle mineralnym oraz produkcji papieru i tektury) i emitujące w ramach tego działania określone gazy cieplarniane musi mieć pozwolenie wydane w tym celu przez właściwy organ.

Wniosek skierowany do właściwego organu o wydanie pozwolenia na emisje gazów cieplarnianych zawiera opis:

  • instalacji, jej czynności i wykorzystywanych technologii,
  • surowców, których wykorzystanie może prowadzić do emisji gazów wymienionych w załączniku I,
  • źródła emisji gazów,
  • planowanych środków mających na celu monitorowanie oraz sprawozdawczość w odniesieniu do emisji.

Właściwy organ wydaje pozwolenie, jeśli jest przekonany, że operator urządzenia jest zdolny do monitorowania oraz składania sprawozdań z emisji. Pozwolenie może obejmować kilka instalacji położonych w tym samym miejscu, którymi kieruje ten sam operator. Pozwolenie zawiera:

  • nazwisko (nazwę) i adres operatora,
  • opis działań oraz emisji z instalacji,
  • wymogi monitorowania,
  • wymogi sprawozdawczości,
  • zobowiązanie do poddania w ciągu pierwszych czterech miesięcy każdego roku przydziałów emisji z instalacji ogółem.

Przynajmniej raz na pięć lat właściwy organ dokonuje przeglądu pozwolenia na emisję gazów cieplarnianych i dokonuje w nim wszelkich stosownych zmian.

Zarządzanie przydziałami

Liczba przydziałów przyznawanych każdego roku w całej Unii Europejskiej (UE) będzie od roku 2013 zmniejszać się w sposób liniowy. Na rok 2013 liczba przydziałów ogółem dla całej UE obliczana jest zgodnie z krajowymi planami przyjętymi przez Komisję i realizowanymi między rokiem 2008 a 2012.

Wszystkie przydziały, które nie są przydzielone jako bezpłatne, państwa członkowskie sprzedają na aukcji. Całkowita liczba przydziałów, które mają być sprzedane na aukcji, rozdzielona jest w następujący sposób:

  • 88% między państwa członkowskie na podstawie ich udziału w emisjach,
  • 10% w interesie solidarności i wzrostu,
  • 2% między państwa członkowskie, których emisje gazów cieplarnianych w 2005 r. były przynajmniej 20% niższe od ich emisji w roku bazowym mającym w odniesieniu do nich zastosowanie na mocy protokołu z Kioto.

Przynajmniej 50% dochodów uzyskanych ze sprzedaży przydziałów na aukcji powinno zostać wykorzystanych na następujące cele:

  • redukcję gazów cieplarnianych,
  • rozwój energii ze źródeł odnawialnych, jak również rozwój innych technologii przyczyniających się do przekształcenia obecnego modelu gospodarki w gospodarkę niskoemisyjną,
  • środki mające na celu unikanie wylesiania oraz zwiększenie zalesiania i ponownego zalesiania,
  • pochłanianie dwutlenku węgla przez lasy,
  • bezpieczne dla środowiska wychwytywanie i geologiczne składowanie,
  • przestawianie się na niskie emisje i publiczne środki transportu,
  • badania w zakresie efektywności energetycznej oraz czystych technologii,
  • zwiększenie efektywności energetycznej i termomodernizację budynków,
  • pokrycie wydatków administracyjnych związanych z zarządzaniem systemem wspólnotowym.

Do dnia 31 grudnia 2010 r. Komisja przyjmuje zharmonizowane w całej Wspólnocie przepisy dotyczące rozdzielania przydziałów.

Do dnia 30 czerwca 2010 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie analityczne oceniające sytuację energochłonnych sektorów lub podsektorów, które zostały uznane za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji.

Monitorowanie i raportowanie emisji

Do dnia 31 grudnia 2011 r. Komisja musi przyjąć rozporządzenie w sprawie monitorowania i raportowania emisji. Rozporządzenie to uwzględnia najbardziej dokładne i aktualne dostępne dowody naukowe.

Państwa członkowskie i Komisja dopilnowują, aby wszystkie decyzje i raporty dotyczące ilości oraz rozdzielania przydziałów, a także monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji były natychmiast ujawniane w sposób zapewniający niedyskryminujący dostęp do takich informacji.

Weryfikacja i akredytacja

Do dnia 31 grudnia 2011 r. Komisja zaproponuje rozporządzenie w sprawie weryfikacji raportów emisji oraz w sprawie akredytacji audytorów i nadzoru nad nimi. Ma ono określać warunki akredytacji i jej cofnięcia, wzajemnego uznawania i wzajemnej oceny jednostek akredytujących, stosownie do sytuacji.

Mechanizmy projektowe protokołu z Kioto

Na mocy dyrektywy 2004/101/WE powiązanie wspólnotowego systemu handlu przydziałami emisji z protokołem z Kioto zostaje wzmocnione poprzez ustanowienie zgodnych z tym systemem mechanizmów protokołu z Kioto zwanych „projektowymi” (mechanizm wspólnych wdrożeń i mechanizm czystego rozwoju). W ten sposób w ramach systemu handlu przydziałami operatorzy będą mogli wykorzystywać te dwa mechanizmy w celu wypełnienia swoich obowiązków. W efekcie pozwoli to zredukować koszty dostosowania urządzeń objętych systemem.

Na mocy dyrektywy kredyty wynikające z projektów wspólnych wdrożeń (JI) i mechanizmów czystego rozwoju (CDM) uznawane są za równoważne z przydziałami emisji, z wyjątkiem tych pochodzących z instalacji jądrowych i działalności związanej z przeznaczaniem gruntów, zmianą przeznaczenia gruntów i leśnictwem. Kredyty wynikające z projektów JI nazywane są „jednostkami redukcji emisji” (ERU), a kredyty wynikające z mechanizmów MDP – „poświadczonymi redukcjami emisji” (CER). Aby uniknąć podwójnego liczenia, w dyrektywie przewidziano, że ani CER, ani ERU nie powinny być przyznane, jeżeli wynikają z projektów, które również prowadzą do redukcji lub ograniczenia emisji z instalacji określonych w dyrektywie 2003/87/WE.

Rejestry, sprawozdania i porozumienia

Komisja przyjęła rozporządzenie (UE) nr 920/2010 w sprawie ustanowienia standaryzowanego systemu rejestrów w formie elektronicznych baz danych w celu śledzenia wydawania, posiadania, przekazywania oraz anulowania uprawnień. Dzięki ustanowionym rejestrom dostęp obywateli do informacji, poufność i wykonanie zobowiązań wynikających z protokołu z Kioto są zapewnione.

Komisja mianuje centralnego administratora, który obsługuje niezależny dziennik, odnotowujący uprawnienia, które zostały na szczeblu wspólnotowym wydane, przekazane i anulowane. Centralny administrator przeprowadza automatyczną kontrolę każdej transakcji dotyczącej uprawnień. Jeżeli wykryje rozbieżności, dane transakcje zostają przerwane do czasu skorygowania tych rozbieżności.

Każdego roku państwa członkowskie przedkładają Komisji sprawozdanie w sprawie stosowania niniejszej dyrektywy.

Porozumienia mogą być zawierane w celu zapewnienia wzajemnego uznawania uprawnień między systemem wspólnotowym a zgodnymi z nim obowiązkowymi systemami handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych przewidującymi bezwzględne pułapy emisji, ustanowionymi w jakimkolwiek innym kraju lub w jednostce subfederalnej bądź regionalnej. W celu zapewnienia koordynacji administracyjnej i technicznej w odniesieniu do uprawnień wydawanych w systemie wspólnotowym lub w innych obowiązkowych systemach handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, przewidujących absolutne pułapy emisji, możliwe jest też zawieranie niewiążących porozumień z krajami trzecimi lub z jednostkami subfederalnymi bądź regionalnymi.

Dostosowania w związku z zatwierdzeniem przez Wspólnotę międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu

Podpisanie międzynarodowego porozumienia oznacza, że państwa członkowskie zobowiązują się do redukcji emisji gazów cieplarnianych o ponad 20% w porównaniu z poziomami z 1990 r. zgodnie z zobowiązaniem dotyczącym 30-proc. redukcji podjętym przez Radę Europejską w marcu 2007 r. W związku z powyższym Komisja zobowiązuje się przedkładać sprawozdanie oceniające w szczególności następujące elementy:

  • środki uzgodnione na szczeblu międzynarodowym,
  • opcje wymagane w celu zredukowania o 30% emisji gazów cieplarnianych,
  • ryzyko ucieczki emisji w kontekście konkurencyjności przedsiębiorstw,
  • wpływ tego porozumienia na inne działy gospodarki,
  • wpływ na sektor rolnictwa,
  • zalesianie, ponowne zalesianie, zapobieganie wylesianiu i niszczeniu lasów.

Dozwolone jest wykorzystywanie jednostek przewidzianych w tej dyrektywie oraz jednostek CER (poświadczonych redukcji emisji), ERU (jednostek redukcji emisji) lub innych zatwierdzonych jednostek pochodzących z krajów trzecich, które ratyfikowały międzynarodowe porozumienie w sprawie zmian klimatu.

Kontekst

Zatwierdzając protokół z Kioto w 2002 r., Wspólnota i jej państwa członkowskie zobowiązały się do redukcji, w okresie 2008–2012, emisji gazów cieplarnianych o 8% w porównaniu z poziomami z 1990 r. Poprzez ustanowienie handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych na mocy dyrektywy, o której tu mowa, UE i państwom członkowskim udzielono wsparcia w efektywnym wykonywaniu zobowiązania w ramach protokołu z Kioto przy jednoczesnym zapewnieniu rozwoju gospodarczego i tworzenia miejsc pracy.

W marcu 2007 r. Rada Europejska, w ramach porozumienia dotyczącego okresu po roku 2012, wyznaczyła cel w postaci redukcji emisji gazów cieplarnianych do roku 2020 o 30% w porównaniu z poziomami z 1990 r., pod warunkiem że inne państwa rozwinięte zobowiążą się do porównywalnych redukcji emisji na miarę swoich zadań i możliwości. UE podjęła stanowcze zobowiązanie dotyczące redukcji do roku 2020 emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 20% w porównaniu z poziomami z 1990 r. Rada Europejska podtrzymała zobowiązanie redukcji emisji o 80 do 95% do roku 2050 w porównaniu z poziomami z 1990 r. w październiku 2009 r., w ramach dyrektywy IPPC. Konferencja kopenhaska, zorganizowana między 7 a 18 grudnia 2009 r., również wpisuje się w te cele.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Dyrektywa 2003/87/WE

25.10.2003

31.12.2003

Dz.U. L 275 z 25.10.2003

Akt(-y) zmieniający(-e)Wejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Dyrektywa 2004/101/WE

13.11.2004

13.11.2005

Dz.U. L 338 z 13.11.2004

Dyrektywa 2008/101/WE

2.2.2009

2.2.2010

Dz.U. 8 z 13.1.2009

Dyrektywa 2009/29/WE

25.6.2009

31.12.2012

Dz.U. 140 z 5.6.2009

Rozporządzenie (WE) nr 219/2009

20.4.2009

Dz.U. 87 z 31.3.2009

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy 2003/87/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1031/2010 z dnia 12 listopada 2010 r. w sprawie harmonogramu, kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży na aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na mocy dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie [Dz.U. L 302 z 18.11.2010].

Decyzja Komisji 2007/589/WE z dnia 18 lipca 2007 r. ustanawiająca wytyczne dotyczące monitorowania i sprawozdawczości w zakresie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [Dz.U. L 229 z 31.8.2007].
W dwunastu załącznikach do decyzji zawarte są wytyczne dotyczące monitorowania i sprawozdawczości w zakresie emisji gazów cieplarnianych. W pierwszym z nich przedstawiono ogólne wytyczne, a w załącznikach II–XI dodatkowe wytyczne dla poszczególnych kategorii działalności. Wytyczne dotyczące systemu ciągłych pomiarów emisji gazów cieplarnianych przedstawione są w załączniku XII. Celem określenia tych wytycznych jest zapewnienie regularnego i dokładnego monitorowania i sprawozdawczości w zakresie emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie. Ich stosowanie jest ułatwione dla instalacji o średniorocznych zgłaszanych emisjach poniżej 25 000 ton CO2 pochodzącego z paliw kopalnych w poprzednim okresie rozliczeniowym.

Decyzja Komisji 2006/780/WE z dnia 13 listopada 2006 r. w sprawie zapobiegania podwójnemu liczeniu redukcji emisji gazów cieplarnianych w ramach wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w przypadku projektów realizowanych w ramach protokołu z Kioto [Dz.U. L 316 z 16.11.2006].

Ostatnia aktualizacja: 05.04.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony