RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 11 γλώσσες

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Πράσινο βιβλίο: Ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια

Αρχεία

Με αυτό το Πράσινο Βιβλίο, η Επιτροπή επιθυμεί να υλοποιηθεί μια πραγματική ενεργειακή πολιτική στην Ευρώπη για να αντιμετωπισθούν τα πολυάριθμα προβλήματα όσον αφορά τον εφοδιασμό και τα αποτελέσματα στην ανάπτυξη και το περιβάλλον. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕE) οφείλει να αντιδράσει γρήγορα και αποτελεσματικά σε έξι πρωτεύοντες τομείς, προκειμένου να αποκτήσει αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια. Η εσωτερική αγορά, η ενεργειακή απόδοση, η έρευνα και η εξωτερική πολιτική πρέπει στο σύνολό τους να συμβάλουν, ώστε η Ευρώπη να αποβεί ισχυρή ως προς την ενέργεια στη διεθνή σκηνή.

ΠΡΑΞΗ

Πράσινο βιβλίο της Επιτροπής, της 8ης Μαρτίου 2006, «Ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια » [COM(2006) 105 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Το Πράσινο Βιβλίο για την ενέργεια αποτελεί σημαντικό βήμα στην ανάπτυξη ενεργειακής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Η Ευρώπη, για να επιτύχει τους οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς της στόχους, έχει να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα στο θέμα της ενέργειας: την αυξανόμενη εξάρτησή της από τις εισαγωγές, τις ευμετάβλητες τιμές των υδρογονανθράκων, την αλλαγή του κλίματος, την άνοδο της ζήτησης και τα εμπόδια στην εσωτερική αγορά ενέργειας. Ως δεύτερη αγορά ενέργειας στον κόσμο, η ΕΕ μπορεί να εκμεταλλευθεί την πρώτη θέση που κατέχει διεθνώς στον τομέα της διαχείρισης της ζήτησης και της προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την υλοποίηση μιας ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, η οποία θα έχει τρεις κύριους στόχους:

  • τη βιωσιμότητα, για να καταπολεμηθεί δραστήρια η αλλαγή του κλίματος με την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης,
  • την ανταγωνιστικότητα, για να βελτιωθεί η απόδοση του ευρωπαϊκού δικτύου μέσω της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς ενέργειας,
  • την ασφάλεια εφοδιασμού, για να συντονισθεί καλύτερα η ζήτηση και η προσφορά ενέργειας εντός της ΕΕ μέσα στο διεθνές περιβάλλον.

Το Πράσινο Βιβλίο περιέχει έξι πρωτεύοντες τομείς δράσης, στους οποίους η Επιτροπή προτείνει συγκεκριμένα μέτρα με σκοπό την υλοποίηση της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Από την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς έως μια εξωτερική πολιτική ενέργειας, αυτοί οι έξι τομείς αναμένεται ότι θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να αποκτήσει αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια για τις επόμενες δεκαετίες.

Η ενέργεια στην ανάπτυξη και την απασχόληση: ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας

Το πρώτο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί για να δημιουργηθεί η Ευρώπη της ενέργειας είναι η ολοκλήρωση των εσωτερικών αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Σήμερα, πολλές εθνικές αγορές χαρακτηρίζονται από προστατευτισμό και την κυριαρχία ορισμένων παραδοσιακών επιχειρήσεων. Αυτά τα δύο στοιχεία είναι ζημιογόνα για τους καταναλωτές, διότι οι τιμές παραμένουν υψηλές και οι υποδομές δεν είναι ικανοποιητικά ανταγωνιστικές.

Το άνοιγμα των αγορών σημαίνει θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να καταστεί η Ευρώπη της ενέργειας πιο ασφαλής και πιο ανταγωνιστική. Από τον Ιούλιο του 2007, οι καταναλωτές θα έχουν νομικά το δικαίωμα να επιλέγουν οποιαδήποτε ευρωπαϊκή επιχείρηση για την προμήθεια σε φυσικό αέριο και ηλεκτρισμό. Για να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά ενέργειας, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες στους εξής τομείς κατά προτεραιότητα :

  • την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού δικτύου, με κοινούς κανόνες όσον αφορά τις διασυνοριακές ανταλλαγές, έτσι ώστε να επιτραπεί στους προμηθευτές εναρμονισμένη πρόσβαση στα εθνικά δίκτυα. Αυτοί οι κοινοί κανόνες θα καθορισθούν από τους διαχειριστές των δικτύων σε συνεργασία μεταξύ τους και, εάν χρειασθεί, με μια ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή·
  • ένα κατά προτεραιότητα σχέδιο διασυνδέσεων για να αυξηθούν οι επενδύσεις στις υποδομές που συνδέουν τα διάφορα εθνικά δίκτυα, τα περισσότερα από τα οποία παραμένουν υπερβολικά απομονωμένα·
  • την επένδυση σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής για να αντιμετωπισθεί η απότομη άνοδος της κατανάλωσης, μέσω του ανοίγματος των αγορών και της ανταγωνιστικότητας για να τονωθούν οι επενδύσεις·
  • τον σαφέστερο διαχωρισμό των δραστηριοτήτων για να διακρίνονται με σαφήνεια οι επιχειρήσεις που παράγουν φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια από τις επιχειρήσεις μεταφοράς τους. Η σύγχυση που συντηρείται σε ορισμένες χώρες είναι μια μορφή προστατευτισμού, η οποία θα αποτελέσει το αντικείμενο νέων μέτρων της Κοινότητας·
  • την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με τη διάθεση ενέργειας σε προσιτές τιμές.

Ασφάλεια εφοδιασμού : αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών

Εξαιτίας της εξάρτησης από τις εισαγωγές και της διακύμανσης της ζήτησης, χρειάζονται μέτρα για να εξασφαλισθεί σταθερός ενεργειακός εφοδιασμός. Η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποθεματοποίησης και αλληλεγγύης για να αποφεύγονται οι κρίσεις ενεργειακού εφοδιασμού.

Το άνοιγμα των αγορών είναι ένα μέσο, το οποίο εγγυάται ασφάλεια εφοδιασμού. διότι προτρέπονται οι επιχειρήσεις να επενδύσουν μέσα σε ένα περιβάλλον σταθερό και ανταγωνιστικό. Η Επιτροπή προτείνει επίσης να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό παρατηρητήριο ενεργειακούεφοδιασμού, το οποίο θα αναλάβει να επιβλέπει την αγορά ενέργειας και να διακρίνει τους ενδεχόμενους κινδύνους έλλειψης ενέργειας. Σε περίπτωση κρίσης εφοδιασμού λόγω ζημιών στις υποδομές μιας χώρας, θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία ένας ταχύς μηχανισμός αλληλεγγύης.

Από την άλλη πλευρά, η ΕΕ πρέπει να αποκτήσει επαρκή ενεργειακά αποθέματα για να αντιμετωπίσει τυχόν διακοπές εφοδιασμού. Η Επιτροπή προτείνει λοιπόν να επανεξετασθεί η υπάρχουσα νομοθεσία περί ασφάλειας εφοδιασμού, ιδίως όσον αφορά τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της ΕΕ.

Πιο βιώσιμη, αποτελεσματική και διαφοροποιημένη σύνθεση ενεργειακών πόρων

Κάθε κράτος μέλος είναι ελεύθερο να επιλέξει σύνθεση ενεργειακών πόρων με βάση τις διαθέσιμες πηγές ενέργειας. Οι επιλογές αυτές είναι σημαντικές για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και θα ήταν δυνατόν να συντονισθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο με βάση μια στρατηγική ανάλυση της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ.

Η ανάλυση αυτή θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να επιλέξουν τη δική τους σύνθεση ενεργειακών πόρων μέσα σε ένα σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις διάφορες δυνατότητες εφοδιασμού και τον αντίκτυπό τους στην ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα της ενέργειας στην ΕΕ. Η ανάλυση θα χρησιμεύσει επίσης ως βάση διαφανούς και αντικειμενικού διαλόγου σχετικά με το ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη, καθώς και στον καθορισμό στρατηγικών στόχων για τη γενικότερη σύνθεση ενεργειακών πόρων της ΕΕ.

Η ΕΕ στην πρώτη γραμμή για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος

Η αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι από τις άμεσες αιτίες της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη και των ανησυχητικών συνεπειών της. Στο Πράσινο Βιβλίο προτείνεται να αποβεί η ΕΕ πρωτοπόρος στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και στις τεχνολογίες που θα εξασφαλίσουν αύριο καθαρότερη και βιώσιμη ενέργεια.

Ο πρώτος τομέας, στον οποίο πρέπει να δράσει η ΕΕ για να συνεχίσει να δίνει το παράδειγμα σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι η ενεργειακή απόδοση. Στόχος είναι να αποσυνδεθεί η οικονομική ανάπτυξη από την κατανάλωση ενέργειας, έτσι ώστε η Ευρώπη να καταναλώνει λιγότερο και ταυτόχρονα να παραμείνει ανταγωνιστική. Στο πράσινο Βιβλίο του 2005 για την ενεργειακή απόδοση (castellanodeutschenglishfrançais) προβλεπόταν δυνατότητα εξοικονόμησης ενέργειας 20% έως το 2020. Ο στόχος αυτός αποτελεί το επίκεντρο του σχεδίου δράσης για την ενεργειακή απόδοση, το οποίο δεσμεύεται να προτείνει η Επιτροπή και απευθύνεται κατά μεγάλο μέρος στα κράτη μέλη, με σκοπό να κινητοποιηθούν όλες οι πολιτικές δυνάμεις στον αγώνα κατά της υπέρμετρης κατανάλωσης ενέργειας.

Η Επιτροπή εμμένει επίσης στο ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τομέας στον οποίο η ΕΕ αντιπροσωπεύει ήδη το ήμισυ της παγκόσμιας αγοράς. Για να διαμορφωθεί ένα σταθερό περιβάλλον ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η Επιτροπή δεσμεύεται να υποβάλει φύλλο πορείας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε αυτό το φύλλο πορείας πρέπει να επανεξετασθούν οι γενικότεροι και ειδικότεροι στόχοι της ΕΕ για το 2020 και να καταρτισθεί κατάλογος μέτρων για να ευνοηθεί η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Θα περιέχει επίσης τις πρωτοβουλίες στον τομέα της βιομάζας (castellanodeutschenglishfrançais) και την ενίσχυση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (castellanodeutschenglishfrançais).

Η δέσμευση του άνθρακα και οι τεχνολογίες καύσης καθαρού άνθρακα, όπως ονομάζονται, πρέπει να προωθηθούν για να επιτραπεί στα κράτη που το επιθυμούν να διατηρήσουν τον άνθρακα στην ενεργειακή τους σύνθεση.

Η έρευνα και η καινοτομία στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής

Η ανάπτυξη αειφόρου, ανταγωνιστικής και ασφαλούς ενέργειας στην Ευρώπη εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από την τελειοποίηση νέων ενεργειακών τεχνολογιών. Από την ενεργειακή απόδοση έως τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η έρευνα συμβάλλει πολύ στις προσπάθειες της ΕΕ να αντιμετωπίσει τα ενεργειακά προβλήματα των προσεχών ετών.

Το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα προσφέρει κατάλληλο πλαίσιο για την ανάπτυξη των νέων ενεργειακών τεχνολογιών, οι οποίες αναμένεται ότι θα βελτιώσουν την παραγωγή και την κατανάλωση ενέργειας στην Ευρώπη. Η Επιτροπή δεσμεύεται άλλωστε να θέσει σε εφαρμογή ένα στρατηγικό σχέδιο για τις ενεργειακές τεχνολογίες, το οποίο θα διαρθρώσει τις ερευνητικές προσπάθειες και θα διευκολύνει την ορθή εμπορική εφαρμογή των νέων τεχνολογιών.

Προς μια συνεκτική εξωτερική ενεργειακή πολιτική

Είναι πρωταρχικής σημασίας να αναπτυχθεί διεθνής διάλογος με τους ενεργειακούς εταίρους της ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και η βιωσιμότητα της ενέργειας στην Ευρώπη. Η εξωτερική ενεργειακή πολιτική πρέπει να επιτρέψει στην ΕΕ να εκφράζεται με μια φωνή για να ανταποκριθεί καλύτερα στις ενεργειακές προκλήσεις του μέλλοντος.

Πριν στραφεί προς τα έξω, η ΕΕ πρέπει να καθορίσει κοινή στάση ως προς την ενεργειακή σύνθεση, τις νέες υποδομές και τις ενεργειακές συμπράξεις με τρίτες χώρες. Με βάση τη στρατηγική ανάλυση της ενεργειακής πολιτικής, η ΕΕ μπορεί να ενισχύσει το διάλογο με τις χώρες παραγωγούς και να αντιδράσει πιο αποτελεσματικά σε περίπτωση κρίσης εφοδιασμού. Επιπλέον, η ενέργεια πρόκειται να αποβεί σημαντική πτυχή του διεθνούς διαλόγου σε άλλους τομείς, όπως είναι η αλλαγή του κλίματος και η αειφόρος ανάπτυξη.

Η ενέργεια αποτελεί επίσης σημαντικό σημείο της πολιτικής γειτονίας, είτε πρόκειται για την παραγωγή είτε για τη διοχέτευση της ενέργειας προς την ΕΕ. Η Επιτροπή προτείνει επομένως να ολοκληρωθούν οι αγορές της ΕΕ και των γειτόνων της μέσω μιας πανευρωπαϊκής κοινότητας ενέργειας.

Πλαίσιο

Το παρόν Πράσινο Βιβλίο σηματοδοτεί ένα σημαντικό στάδιο στην ανάπτυξη μιας κοινής ενεργειακής πολιτικής, διότι συγκεντρώνει όλες τις πτυχές της ενεργειακής πολιτικής σε μια κοινή στρατηγική. Εγκαινιάζει μια περίοδο δημόσιας διαβούλευσης με σκοπό να αρχίσει μια σειρά συγκεκριμένων δράσεων στον τομέα της ενέργειας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της άνοιξης του 2006 χρησιμοποίησε τις συστάσεις του Πράσινου Βιβλίου ως βάση για μια νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Φεβρουαρίου 2006, «Στρατηγική της ΕΕ για τα βιοκαύσιμα» [COM(2006) 34 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 7ης Δεκεμβρίου 2005, «Σχέδιο δράσης για τη βιομάζα» [COM(2005) 628 (castellanodeutschenglishfrançais) τελικό - Επίσημη Εφημερίδα C 49, 28.02.2006].

Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής, της 22ας Ιουνίου 2005, «Ενεργειακή απόδοση ή περισσότερα αποτελέσματα με λιγότερα μέσα» [COM(2005) 265 (castellanodeutschenglishfrançais) τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής, της 29ης Νοεμβρίου 2000, «Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού» [COM(2000) 769τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

 
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 05.07.2006
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας