RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Zdrowie i bezpieczeństwo w miejscu pracy: zasady ogólne

Unia Europejska (UE) sformułowała podstawowe zasady bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników. W związku z tym niniejsza dyrektywa wyznacza pracodawcom i pracownikom obowiązki mające ograniczyć ilość wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Dyrektywa ma także przyczynić się do poprawy szkoleń, informowania i konsultacji z pracownikami.

AKT

Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy [Zob. akty zmieniające].

STRESZCZENIE

Niniejsza dyrektywa określa podstawowe zasady w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników *. Przewidziane w niej środki mają na celu przede wszystkim zlikwidowanie czynników ryzyka powodujących problemy zdrowotne i wypadki przy pracy.

Środki te mają zastosowanie do wszystkich sektorów działalności, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, z wyjątkiem specyficznej działalności służby państwowej (wojsko, policja itp.) i służby obrony cywilnej.

Obowiązki pracodawców

Pracodawcy * zobowiązani są do zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy pracownikom w każdym aspekcie odnoszącym się do ich pracy, nawet jeśli zadania te powierzane są kompetentnym podmiotom spoza przedsiębiorstwa. Państwa członkowskie mogą ograniczyć tę odpowiedzialność w przypadku zaistnienia siły wyższej *.

Pracodawca wprowadza działania i środki ochrony pracowników. Mogą to być działania prewencyjne, związane z informowaniem i szkoleniem pracowników zwłaszcza w celu:

  • unikania zagrożeń lub zarządzania ryzykiem, którego nie da się wyeliminować,
  • udzielania pracownikom odpowiednich instrukcji, ze szczególnym naciskiem na zbiorowe środki zapobiegawcze,
  • przystosowania warunków pracy, urządzeń i metod z uwzględnieniem postępu technicznego.

Środki i działania ochronne muszą być modyfikowane w momencie zmian warunków pracy. Ponadto pracodawca powinien uwzględnić rodzaj działalności przedsiębiorstwa i zdolności pracowników.

Jeśli pracownicy z różnych przedsiębiorstw znajdują się w tym samym miejscu pracy, poszczególni pracodawcy współpracują i koordynują działania ochronne i te zapobiegające zagrożeniom.

Oprócz tego działania związane z udzielaniem pierwszej pomocy, zwalczaniem pożarów i ewakuacją pracowników w przypadku poważnych zagrożeń muszą być dostosowane do rodzaju działalności i rozmiarów przedsiębiorstwa. Pracodawca musi poinformować i wyszkolić pracowników, którzy mogą być narażeni na poważne i bezpośrednie zagrożenie.

Pracodawca organizuje w swoim przedsiębiorstwie lub zakładzie zespół ds. bezpieczeństwa i ochrony zajmujący się także udzielaniem pierwszej pomocy i reagowaniem na poważne zagrożenia. Wyznacza jednego lub kilku pracowników przygotowanych do realizowania takich zadań lub korzysta z usług zewnętrznych.

Profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników jest zapewniana zgodnie z ustawodawstwem i praktykami krajowymi. Każdy pracownik może wnioskować o badania profilaktyczne wykonywane w regularnych odstępach czasu.

Grupy zwiększonego ryzyka lub osoby szczególnie narażone muszą być chronione przed specyficznymi dla nich zagrożeniami.

Konsultacja pracownicza

Pracodawcy konsultują z pracownikami i ich przedstawicielami wszelkie kwestie związane z bezpieczeństwem i ochroną zdrowia w pracy.

Przedstawiciele pracowników mogą składać pracodawcy propozycje podjęcia szczególnych środków. Mogą także zwrócić się do odpowiednich organów krajowych w przypadku naruszenie prawa przez pracodawcę.

Obowiązki pracowników

Każdy pracownik dba o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz osób, których dotyczą jego działania lub zaniedbania w pracy. Zgodnie z odbytymi szkoleniami i instrukcjami pracodawców pracownicy powinni w szczególności:

  • właściwie wykorzystywać urządzenia, narzędzia i substancje związane z wykonywaną pracą,
  • właściwie stosować środki ochrony indywidualnej,
  • nie wyłączać, nie zmieniać i nie przestawiać w dowolny sposób urządzeń bezpieczeństwa,
  • niezwłocznie informować o każdej zaistniałej w miejscu pracy sytuacji, stanowiącej poważne i bezpośrednie zagrożenie.

Kontekst

Niniejsza dyrektywa ramowa uzupełniona jest dyrektywami sektorowymi (wymienionymi w załączniku), dotyczącymi w szczególności stosowania środków ochrony indywidualnej i ręcznego przemieszczania ciężarów.

Pojęcia kluczowe
  • Pracownik: każda osoba zatrudniona oraz stażyści i uczniowie z wyłączeniem pomocy domowych.
  • Pracodawca: każda osoba prawna lub osoba fizyczna, znajdująca się w stosunku zatrudnienia z pracownikiem i ponosząca odpowiedzialność za przedsiębiorstwo i/lub zakład.
  • Siła wyższa: sytuacja, w której zdarzenia, wynikające z okoliczności nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i będących poza kontrolą pracodawcy, mają konsekwencje, których nie można było uniknąć, pomimo stosowania wszystkich środków ostrożności.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Dyrektywa 89/391/EWG

19.6.1989

31.12.1992

Dz.U. L 183 z 29.6.1989

Akt(-y) zmieniający(-e)Wejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 1882/2003

20.11.2003

Dz.U. L 284 z 31.10.2003

Dyrektywa 2007/30/WE

28.6.2007

31.12.2012

Dz.U. L 165 z 27.6.2007

Rozporządzenie (WE) nr 1137/2008

22.10.2008

11.12.2008

Dz.U. L 311 z 21.11.2008

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy 89/391/EWG zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

Ostatnia aktualizacja: 19.08.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony