RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Gezondheid en veiligheid op het werk: algemene voorschriften

De Europese Unie (EU) stelt een reeks basisregels vast ter bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers. Deze richtlijn legt werkgevers en werknemers daartoe verplichtingen op, met name om het aantal beroepsongevallen en beroepsziekten te verminderen. Zij schept ook het nodige kader voor een betere opleiding, voorlichting en raadpleging van werknemers.

BESLUIT

Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk [Zie wijzigingsbesluit(en)].

SAMENVATTING

Deze richtlijn bevat basisregels voor de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers *. De vastgestelde maatregelen moeten met name de risicofactoren voor beroepsziekten en -ongevallen uit de weg ruimen.

De maatregelen zijn van toepassing op alle particuliere en openbare sectoren, behalve op bepaalde activiteiten in overheidsdienst (leger, politie, enz.) en op activiteiten in het kader van de bevolkingsbescherming.

Verplichtingen van de werkgever

De werkgever * moet de veiligheid en de gezondheid van zijn werknemers inzake alle met het werk verbonden aspecten garanderen, ook wanneer hij een beroep doet op personen of diensten van buiten het bedrijf. De lidstaten kunnen deze verantwoordelijkheid inperken in geval van overmacht *.

De werkgever voorziet daartoe in beschermende maatregelen en middelen voor de werknemers. Het betreft activiteiten inzake preventie, voorlichting en opleiding van de werknemers, met name om:

  • risico’s te voorkomen en onvermijdbare risico’s te beheren;
  • de werknemers passende instructies te geven, met voorrang voor collectieve beschermingsmaatregelen;
  • de arbeidsomstandigheden, de uitrusting en de werkmethoden aan te passen, met inaanmerkingneming van de nieuwste technologische ontwikkelingen.

De beschermende middelen en maatregelen moeten worden aangepast wanneer de arbeidsomstandigheden veranderen. De werkgever moet bovendien rekening houden met de aard van de activiteiten van het bedrijf en de bekwaamheid van zijn werknemers.

Als de werknemers van verschillende bedrijven op eenzelfde werkplek aanwezig zijn, werken de verschillende werkgevers samen en coördineren zij hun activiteiten ter bescherming tegen en ter voorkoming van risico’s.

Voorts moeten de maatregelen in verband met eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie van de werknemers bij ernstig gevaar afgestemd zijn op de aard van de activiteiten en de omvang van het bedrijf. Werkgevers moeten werknemers die blootgesteld kunnen worden aan een ernstig en onmiddellijk gevaar voorlichten en opleiden.

Werkgevers richten in hun bedrijf of inrichting een beschermings- en preventiedienst op, die zich ook bezighoudt met maatregelen inzake eerste hulp en de respons op ernstige gevaren. Daartoe wijzen zij een of meerdere werknemers aan die zijn opgeleid om die maatregelen op te volgen of doen zij een beroep op externe dienstverleners.

Het toezicht op de gezondheid van de werknemers gebeurt overeenkomstig de nationale wetten en praktijken. Iedere werknemer kan zich op gezette tijden medisch laten onderzoeken.

Risicogroepen en bijzonder kwetsbare personen moeten worden beschermd tegen voor hen specifieke gevaren.

Raadpleging van de werknemers

De werkgever raadpleegt de werknemers en hun vertegenwoordigers over alle kwesties die verband houden met veiligheid en gezondheid op het werk.

De werknemersvertegenwoordigers kunnen de werkgever specifieke maatregelen voorstellen. Zij kunnen een beroep doen op de bevoegde nationale instanties als de werkgever in gebreke blijft.

Verplichtingen van de werknemers

Elke werknemer moet in zijn doen en laten op het werk zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid alsook van die van andere betrokken personen. Overeenkomstig de gevolgde opleiding en de door de werkgever gegeven instructies moeten werknemers met name:

  • op de juiste wijze gebruik maken van toestellen, werktuigen en gevaarlijke stoffen die zij nodig hebben voor de uitvoering van hun taken;
  • de persoonlijke beschermingsmiddelen correct gebruiken;
  • specifieke veiligheidsvoorzieningen niet willekeurig uitschakelen, veranderen of verplaatsen;
  • onmiddellijk melding maken van elke arbeidssituatie die een ernstig en onmiddellijk gevaar inhoudt.

Context

Deze kaderrichtlijn wordt aangevuld met sectorale richtlijnen (opgelijst in de bijlage), met name inzake het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en het manueel hanteren van lasten.

Belangrijkste begrippen
  • Werknemer: iedere persoon die door een werkgever wordt tewerkgesteld, alsmede stagiairs en leerlingen, met uitzondering van huispersoneel.
  • Werkgever: iedere natuurlijke of rechtspersoon die wederpartij is in een arbeidsverhouding met een werknemer en die de verantwoordelijkheid draagt voor een bedrijf en/of inrichting.
  • Overmacht: situatie waarin feiten die te wijten zijn aan abnormale en onvoorzienbare omstandigheden die de werkgever niet onder controle heeft, gevolgen hebben die met geen enkele maatregel hadden kunnen worden voorkomen.

REFERENTIES

BesluitInwerkingtreding - VervaldatumUiterste datum voor omzetting in de lidstatenPublicatieblad

Richtlijn 89/391/EEG

19.6.1989

31.12.1992

L 183, 29.6.1989

Wijzigingsbesluit(en)Datum van inwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in de lidstatenPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 1882/2003

20.11.2003

-

L 284, 31.10.2003

Richtlijn 2007/30/EG

28.6.2007

31.12.2012

L 165, 27.6.2007

Verordening (EG) nr. 1137/2008

22.10.2008

11.12.2008

L 311, 21.11.2008

De opeenvolgende wijzigingen en rectificaties van Richtlijn 89/391/EEG zijn in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie heeft slechts informatieve waarde.

 
Laatste wijziging: 19.08.2011
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven