RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων. Ένα μεγάλο μέρος των διαφορών αυτών δεν μπορούν να αποδοθούν σε αντικειμενικά κριτήρια. Σε μια Ευρώπη που φιλοδοξεί να είναι σύγχρονη και ανταγωνιστική, που είναι αντιμέτωπη με δημογραφικές αλλαγές (και την προβλεπόμενη μείωση του ενεργού πληθυσμού), η καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων δεν έχει απλώς συμβολική αξία, αλλά αποτελεί μέγιστη πρόκληση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, κατόπιν ανάλυσης των αιτίων, διατυπώνει ορισμένους τρόπους δράσης που μπορούν να επιτρέψουν να τεθεί τέλος στην ανισότητα και καλεί όλους τους ενδιαφερομένους να κινητοποιηθούν.

ΠΡΑΞΗ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών της 18ης Ιουλίου 2007 με τίτλο «Καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων» [COM(2007) 424 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Ήδη από το 1957 η συνθήκη της Ρώμης περιείχε την αρχή της ισότητας των αμοιβών μεταξύ εργαζομένων ανδρών και γυναικών. Το άρθρο 157 της συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν την εφαρμογή της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας. Εξάλλου, η μείωση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων αποτελεί έναν από τους στόχους της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Στην πράξη, η κατάσταση παραμένει, ωστόσο, προβληματική. Όπως υπογραμμίζεται στο Χάρτη πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών, οι διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων δεν μειώθηκαν σχεδόν καθόλου κατά τη διάρκεια των δέκα τελευταίων ετών, παρά τις ενέργειες που έχουν γίνει και τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί για το σκοπό αυτό. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 2005 οι γυναίκες κέρδιζαν κατά μέσο όρο 15 % λιγότερα από τους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή σημειώθηκε βελτίωση μόλις κατά 2 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 1995. Η εξέλιξη αυτή είναι αμελητέα σε σχέση με τη σημαντική αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών.

Το μεγαλύτερο μέρος των διαφορών αυτών δεν μπορούν να αποδοθούν σε αντικειμενικούς παράγοντες. Σε όλα τα κράτη μέλη οι γυναίκες έχουν καλύτερες σχολικές επιδόσεις και αποτελούν την πλειονότητα των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επομένως, πώς να εξηγηθεί το ότι δεν επιτυγχάνουν καλύτερες συνθήκες στην αγορά εργασίας και δεν αξιοποιούνται καλύτερα οι παραγωγικές τους ικανότητες σε σχέση με σήμερα.

Η καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων υπερβαίνει κατά πολύ τις δυνατότητες παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για το λόγο αυτόν, απαιτείται κινητοποίηση όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών, ξεκινώντας από τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους, στα χέρια των οποίων βρίσκεται κυρίως η εξουσία λήψης αποφάσεων και ανάληψης δράσης.

Ένα πολύπλοκο και επίμονο φαινόμενο

Οι διαφορές στις αμοιβές μπορεί να οφείλονται σε αντικειμενικούς παράγοντες:

  • ατομικά χαρακτηριστικά (ηλικία, μορφωτικό επίπεδο, εμπειρία)·
  • στοιχεία που συνδέονται με τη θέση εργασίας (επάγγελμα, είδος σύμβασης ή συνθήκες εργασίας)·
  • στοιχεία που σχετίζονται άμεσα με την επιχείρηση (τομέας δραστηριότητας, μέγεθος)

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις αποδεδειγμένης διάκρισης, κατά τις οποίες μια γυναίκα εισπράττει κατώτερη αμοιβή για την ίδια εργασία από έναν άνδρα συνάδελφό της.

Ωστόσο, οι διακρίσεις και τα αντικειμενικά κριτήρια δεν αρκούν για να εξηγήσουν το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές στις αμοιβές.

Επιπλέον, η μισθολογική ανισότητα οφείλεται επίσης στις ανισότητες της αγοράς εργασίας. Αυτές οι ανισότητες θίγουν πρωτίστως τις γυναίκες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εξής:

  • ο οριζόντιος διαχωρισμός της αγοράς εργασίας: οι γυναίκες συγκεντρώνονται σε πολύ πιο περιορισμένο αριθμό τομέων και επαγγελμάτων σε σχέση με τους άνδρες· γενικά, τα επαγγέλματα αυτά αμείβονται και αποτιμώνται λιγότερο·
  • ο κάθετος διαχωρισμός της αγοράς εργασίας: οι γυναίκες εργάζονται κυρίως σε χειρότερα αμειβόμενες θέσεις και συναντούν περισσότερα εμπόδια στην επαγγελματική τους ανέλιξη (μόνο το ένα τρίτο των υψηλόβαθμων στελεχών είναι γυναίκες στο σύνολο των επιχειρήσεων της ΕΕ)·
  • οι παραδόσεις και τα στερεότυπα: αυτά επηρεάζουν κυρίως την επιλογή της εκπαιδευτικής κατεύθυνσης, την αξιολόγηση και την κατάταξη των επαγγελμάτων, καθώς και τη συμμετοχή στην εργασία·
  • η δυσκολία συμφιλίωσης της ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής που οδηγεί συχνά τις γυναίκες στην εργασία μερικής απασχόλησης και σε επανειλημμένες διακοπές της σταδιοδρομίας τους, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η επαγγελματική τους εξέλιξη.

Οι στατιστικές δείχνουν ότι η μισθολογική ανισότητα αυξάνεται ανάλογα με την ηλικία, το επίπεδο σπουδών και το χρόνο προϋπηρεσίας: οι μισθολογικές διαφορές υπερβαίνουν το 30 % στην ηλικιακή κατηγορία των 50 έως 59 ετών (7 % στην κατηγορία κάτω των 30 ετών), υπερβαίνουν το 30 % στους πτυχιούχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ φθάνουν το 13 % στους εργαζομένους που έχουν ολοκληρώσει τον πρώτο κύκλο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τέλος, μπορούν να φθάσουν το 32 % στους εργαζομένους με περισσότερα από 30 χρόνια προϋπηρεσίας σε μια επιχείρηση, ενώ η διαφορά αμοιβής περιορίζεται στο 22 % στους εργαζομένους με ένα ως πέντε χρόνια προϋπηρεσίας.

Καταπολέμηση της μισθολογικής ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών

Προκειμένου να συμβάλει αποτελεσματικά στη μείωση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων, η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες ενέργειες:

  • καλύτερη εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, σε συνδυασμό με δράσεις ευαισθητοποίησης·
  • πλήρης αξιοποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, κυρίως χάρη στην ευρωπαϊκή χρηματοδοτική ενίσχυση σε όλες τις μορφές της (διαρθρωτικά ταμεία)·
  • προώθηση της μισθολογικής ισότητας στους κύκλους των εργοδοτών προβάλλοντας κυρίως την εταιρική κοινωνική ευθύνη·
  • υποστήριξη της ανταλλαγής καλών πρακτικών σε κοινοτικό επίπεδο με τη συνδρομή των κοινωνικών εταίρων.

Πλαίσιο

Η εξάλειψη των διαφορών στις αμοιβές ανδρών και γυναικών αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα της ισότητας των φύλων. Περιλαμβάνεται στα περισσότερα μέσα που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο:

  • Χάρτης πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών (2006-2010)·
  • ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση·
  • ευρωπαϊκό σύμφωνο για την ισότητα των φύλων·
  • διαρθρωτικά ταμεία·
  • ετήσιες εκθέσεις που δημοσιεύει η Επιτροπή από το 2004.
Λέξεις-κλειδιά της πράξης
  • Διαφορές στις αμοιβές: πρόκειται για τη σχετική διαφορά των μέσων ωριαίων ακαθάριστων αποδοχών των ανδρών και των γυναικών στο σύνολο της οικονομίας. Αποτελεί έναν από τους διαρθρωτικούς δείκτες παρακολούθησης της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση.
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 23.05.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας