EUROPA

STRESZCZENIE

Dyrektywa chroni pracowników posiadających roszczenia z tytułu wynagrodzenia pozostającego do wypłaty względem niewypłacalnego pracodawcy.

Pojęciem niewypłacalności określa się stan, w którym po złożeniu wniosku o otwarcie procedury obejmującej częściowe lub całkowite zajęcie majątku pracodawcy i wyznaczenie likwidatora właściwy organ:

• zdecydował o wszczęciu postępowania lub
• stwierdził definitywne zamknięcie przedsiębiorstwa lub zakładu pracodawcy, jak również, że majątek nie jest wystarczający.

Państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) mogą wyjątkowo wyłączyć roszczenia niektórych kategorii pracowników, jeśli istnieją inne formy gwarancji zapewniające im równoważny stopień ochrony. Państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu ochrony niniejszej dyrektywy pomoc domową zatrudnianą przez osobę fizyczną i rybaków pracujących na zasadzie udziału w zyskach.

Jednakże, poza tymi wyjątkami, wszyscy inni pracownicy mają prawo do korzystania z niniejszej dyrektywy bez względu na okres, na jaki została zawarta umowa o pracę czy stosunek pracy. Dyrektywa ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin, zatrudnionych na umowę na czas określony i o czasowym stosunku pracy.

Instytucje gwarancyjne

Państwa członkowskie ustanawiają instytucje gwarancyjne, które zapewniają wypłatę należności z tytułu roszczeń pracowników, i jeśli prawo tak stanowi, wypłatę odprawy w związku z ustaniem stosunku pracy. Mogą ustalić pułap wypłat dokonywanych przez instytucje, który musi być odpowiednio wysoki, by zgadzać się z celem społecznym niniejszej dyrektywy.

Minimalny okres świadczeń wypłacanych przez instytucję gwarancyjną oblicza się w zależności od:

• okresu referencyjnego trwającego co najmniej sześć miesięcy, gwarantującego zaspokojenie roszczeń przynajmniej za trzy miesiące,
• okresu referencyjnego trwającego co najmniej osiemnaście miesięcy, gwarantującego zaspokojenie roszczeń przynajmniej za osiem miesięcy. W takim przypadku do wyliczenia stosuje się okresy najbardziej korzystne dla pracownika.

Pracodawcy biorą udział w finansowaniu tych instytucji, chyba że jest ono w całości zapewnione przez organy publiczne.

Zabezpieczenie społeczne

Państwa członkowskie mogą zastrzec, że gwarancja płatności nie ma zastosowania do składek z tytułu:

• zabezpieczenia społecznego,
• dodatkowych zakładowych lub międzyzakładowych programów emerytalnych istniejących odrębnie od krajowych ustawowych systemów zabezpieczenia społecznego.

Ponadto jeśli pracodawca nie płacił obowiązkowych składek z tytułu zabezpieczenia społecznego, a składki te zostały potrącone z wypłaconego wynagrodzenia, pracownicy korzystają z pełnego prawa do świadczeń wypłacanych przez instytucje ubezpieczeniowe.

Interesy pracowników są chronione w zakresie nabytych praw do świadczeń emerytalnych lub praw do nabycia uprawnień tych świadczeń w razie śmierci żywiciela, przysługujących im z tytułu uczestnictwa w dodatkowych zakładowych programach emerytalnych. Ta ochrona dotyczy również pracowników, którzy opuścili przedsiębiorstwo przed zaistnieniem niewypłacalności.

Przypadki transgraniczne

Jeżeli niewypłacalny pracodawca prowadził działalność na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich, instytucją odpowiedzialną za zaspokajanie roszczeń jest instytucja w tym państwie członkowskim, w którym pracownik zwykle wykonywał swoją pracę.

Ponadto zakres praw pracowniczych wobec instytucji gwarancyjnej jest określany prawem krajowym regulującym działalność tej instytucji.