EUROPA

STRESZCZENIE

Komisja przedstawia strategię na rzecz wzmocnienia udziału osób niepełnosprawnych w życiu społecznym i gospodarczym, a także poprawy korzystania z przysługujących im praw.

Strategia opiera się na efektywnym zastosowaniu konwencji ONZ dotyczącej praw osób niepełnosprawnych. Ponadto działania Komisji wpisują się w ramy strategii Europa 2020, a także opierają się na postanowieniach Karty praw podstawowych UE oraz traktatu lizbońskiego.

Komisja określiła osiem podstawowych obszarów działania między UE a państwami członkowskimi na rzecz wspierania włączenia społecznego osób niepełnosprawnych. Powyższe obszary wybrano na podstawie analizy wyników planu działania UE na rzecz osób niepełnosprawnych na lata 2003–2010 i konsultacji prowadzonych z państwami członkowskimi.

Dostępność

Osoby niepełnosprawne powinny mieć dostęp do dóbr, usług oraz urządzeń wspomagających. Także ich dostęp do transportu, obiektów, technologii informacyjno-komunikacyjnych powinien być zagwarantowany na równych prawach z innymi.

Uczestnictwo

Osoby niepełnosprawne mogą w pełni korzystać z praw podstawowych związanych z prawami obywatelskimi Unii. W ramach niniejszej strategii podejmuje się działania w celu:

• pokonania przeszkód w korzystaniu z praw przysługujących osobom niepełnosprawnym jako jednostkom, konsumentom, uczniom, uczestnikom życia gospodarczego i politycznego oraz pokonania wynikających z tego problemów związanych z mobilnością,
• zagwarantowania właściwego poziomu usług instytucjonalnych oraz środowiskowych systemów opieki poprzez wykorzystywanie funduszy strukturalnych,
• poprawy dostępności organizacji, struktur i usług, w tym sportowych i kulturalnych.

Równość

W obszarze dotyczącym promowania równości potrzebne jest wdrożenie aktywnej polityki, zarówno na poziomie europejskim, jak i w państwach członkowskich. Ponadto Komisja zagwarantuje także pełne wprowadzenie w życie prawodawstwa europejskiego w dziedzinie zwalczania dyskryminacji związanej z niepełnosprawnością, w szczególności dyrektywy 2000/78/WE na rzecz równego traktowania w obszarze zatrudnienia.

Zatrudnienie

Założeniem działań unijnych jest osiągnięcie wzrostu liczby pracujących osób niepełnosprawnych w ramach tradycyjnego rynku pracy, w szczególności poprzez opracowanie aktywnej polityki na rzecz zatrudnienia oraz zwiększania dostępności miejsc pracy.

Niezbędna jest również współpraca z partnerami społecznymi wspierająca mobilność w ramach tego samego zawodu (w tym w warsztatach pracy chronionej), samozatrudnienie oraz poprawę jakości miejsc pracy.

Kształcenie i szkolenie

W dziedzinie edukacji konieczne jest udostępnienie niepełnosprawnym uczniom i studentom systemu kształcenia oraz programu uczenia się przez całe życie. Przyjęta strategia wspiera upowszechnianie ogólnego systemu edukacyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu indywidualnego wsparcia oraz odpowiedniego szkolenia osobom zajmującym się kształceniem.

Ponadto osoby niepełnosprawne powinny mieć lepszy dostęp do informacji dotyczących możliwości kształcenia oraz mobilności, przede wszystkim w ramach inicjatywy „Mobilna młodzież” oraz strategii w dziedzinie kształcenia i szkolenia 2020.

Ochrona socjalna

Systemy ochrony socjalnej mogą stanowić rekompensatę nierówności w poziomie dochodów, ryzyka zaistnienia zjawisk takich jak bieda czy wykluczenie społeczne, na jakie są narażone osoby niepełnosprawne. Niezbędna jest w tym kontekście jakość i trwałość systemów ochrony socjalnej, które muszą zostać poddane analizie, w tym systemy emerytalne, programy mieszkalnictwa socjalnego oraz dostęp do podstawowych usług.

Strategia zachęca do wykorzystywania funduszy strukturalnych oraz przyjęcie odpowiednich środków krajowych.

Zdrowie

Osoby niepełnosprawne mają prawo do równego dostępu do opieki i świadczeń zdrowotnych, w tym do świadczeń w zakresie zdrowia psychicznego. Zapewnienie równego dostępu zależy od dostępności właściwych świadczeń dostosowanych do specjalnych potrzeb osób niepełnosprawnych.

Ponadto szczególną uwagę należy zwrócić na bezpieczeństwo i higienę pracy niepełnosprawnych pracowników.

Działania zewnętrzne

UE promuje prawa osób niepełnosprawnych również na szczeblu międzynarodowym. Działania prowadzone są w ramach polityki rozszerzania UE oraz programów sąsiedztwa i rozwoju, jak również w ramach prac organizacji międzynarodowych, takich jak Rada Europy czy ONZ.

Realizacja strategii

Przyjęta strategia wymaga wspólnego zaangażowania instytucji UE i wszystkich państw członkowskich. Celem wspólnych działań jest:

• podnoszenie w społeczeństwie świadomości problemów związanych z niepełnosprawnością oraz promowanie praw osób niepełnosprawnych,
• rozwijanie możliwości finansowania unijnego,
• usprawnienie gromadzenia i przetwarzania danych statystycznych,
• monitorowanie wprowadzania w życie konwencji ONZ w państwach członkowskich oraz w instytucjach europejskich.