RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Ελεύθερη κυκλοφορία των αθλητών

Το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας είναι ένα από τα πιο σημαντικά δικαιώματα που διασφαλίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για τους πολίτες της. Το δικαίωμα αυτό ισχύει και για τους αθλητές, τόσο τους επαγγελματίες όσο και τους ερασιτέχνες. Επομένως, οποιαδήποτε άμεση διάκριση λόγω ιθαγένειας, ή αναίτια ή δυσανάλογη έμμεση διάκριση καθώς και τα λοιπά εμπόδια που θίγουν το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των αθλητών απαγορεύονται βάσει του δίκαιο της ΕΕ.

Η ελεύθερη κυκλοφορία αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις ελευθερίες που διασφαλίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για τους πολίτες της. Το άρθρο 18 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω ιθαγένειας, και αυτό ισχύει επίσης σε περιπτώσεις όπου οι πολίτες της ΕΕ ασκούν το δικαίωμά τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα εντός της επικράτειας των χωρών της ΕΕ (άρθρο 21 ΣΛΕΕ). Επιπλέον, η Συνθήκη προβλέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων εντός της ΕΕ, πράγμα που συνεπάγεται την κατάργηση κάθε διάκρισης μεταξύ εργαζομένων των χωρών της ΕΕ λόγω ιθαγένειας (άρθρο 45 ΣΛΕΕ), και την ελευθερία εγκατάστασης και παροχής υπηρεσιών (άρθρα 49 και 56 ΣΛΕΕ).

Αυτές οι διατάξεις εφαρμόζονται επίσης στους επαγγελματίες και ημι-επαγγελματίες αθλητές (ως εργαζομένους), σε άλλους επαγγελματίες στον τομέα του αθλητισμού, όπως εκπαιδευτές γυμναστές, γυμναστές αρχαρίων ή προπονητές (ως πάροχους υπηρεσιών), και στους ερασιτέχνες αθλητές (ως πολίτες της ΕΕ). Ωστόσο στο πλαίσιο της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ η Επιτροπή αναγνωρίζει, την ιδιαιτερότητα του αθλητισμού, όπως ορίζεται στο άρθρο 165 ΣΛΕΕ. Για το λόγο αυτό, αποδέχεται μικρής εμβέλειας και αναλογικούς περιορισμούς της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας σε σχέση με:

  • την επιλογή των εθνικών αθλητών για αγώνες εθνικών ομάδων·
  • τον περιορισμό του αριθμού των συμμετεχόντων σε έναν αγώνα·
  • τη θέσπιση προθεσμιών για μετεγγραφές παικτών στα ομαδικά αθλήματα.

Ελεύθερη κυκλοφορία επαγγελματιών αθλητών

Παρότι η θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας την 1η Δεκεμβρίου 2009 απένειμε στην ΕΕ αρμοδιότητα συντονισμού, συμπληρωματικότητας και υποστήριξης στον τομέα του αθλητισμού (άρθρο 165 ΣΛΕΕ), αυτός παραμένει στην εθνική δικαιοδοσία, ενώ οι αθλητικές ομοσπονδίες είναι αυτές που συχνά θεσπίζουν τους κανόνες που διέπουν τον αθλητισμό. Ωστόσο, οι εν λόγω κανόνες υπάγονται στη νομοθεσία της ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, όταν οι δραστηριότητες των επαγγελματιών και ημι-επαγγελματιών αθλητών αφορούν αμειβόμενη απασχόληση, όπως άλλωστε απεφάνθη σε διάφορες περιπτώσεις το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).

Η πιο γνωστή απόφαση του ΔΕΕ ήταν για την υπόθεση Bosman, το 1995, η οποία περιέγραφε επίσης τους κανόνες μετεγγραφής ως εμπόδια για την ελεύθερη κυκλοφορία, και τις ποσοστώσεις ιθαγένειας ως μορφή άμεσης διάκρισης. Ο κ. Bosman, ένας βέλγος ποδοσφαιριστής, μετά τη λήξη της σύμβασής του με βελγικό ποδοσφαιρικό όμιλο έκρινε ότι το σύστημα μετεγγραφής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) εμπόδιζε τη μετεγγραφή του σε γαλλικό ποδοσφαιρικό όμιλο. Ο κ. Bosman υπέβαλε καταγγελία κατά του ομίλου του, της βελγικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας και της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών (UEFA), εκτιμώντας ότι το σύστημα μετεγγραφής και οι κανόνες σχετικά με την ιθαγένεια επέβαλαν διακρίσεις και δεν ήταν δυνατόν να εφαρμοστούν επειδή αποτελούσαν παραβίαση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στην ΕΕ. Το ΔΕΕ θεώρησε ότι οι ρυθμίσεις σχετικά με τις μετεγγραφές και οι ρυθμίσεις σχετικά με την ιθαγένεια μπορούσαν πράγματι να δημιουργήσουν εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των παικτών. Κατά συνέπεια, η απόφαση προβλέπει ότι ένας ποδοσφαιρικός όμιλος δεν μπορεί να εμποδίσει έναν παίκτη, υπήκοο μίας χώρας της ΕΕ, να υπογράψει μετά τη λήξη της σύμβασής του, νέα σύμβαση με έναν άλλο ποδοσφαιρικό όμιλο σε μία άλλη χώρα της ΕΕ ή να του δημιουργήσει εμπόδια ζητώντας από το νέο όμιλο να καταβάλει αποζημίωση μετεγγραφής, κατάρτισης ή προώθησης. Εξάλλου, σύμφωνα με την απόφαση, δεν επιτρέπονται οι κανόνες σχετικά με την ιθαγένεια, σύμφωνα με τους οποίους είναι δυνατό σε έναν όμιλο να παίζει περιορισμένος αριθμός παικτών που είναι υπήκοοι άλλης χώρας της ΕΕ.

Ελευθερία εγκατάστασης και παροχής υπηρεσιών επαγγελματιών αθλητών

Τα εθνικά συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και δεξιοτήτων στα αθλητικά επαγγέλματα διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό. Ανάλογα με τις συνθήκες, τα συστήματα αυτά εξαρτώνται από ομοσπονδιακές αθλητικές αρχές, συστήματα πρωτοβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δημόσιες αρχές ή ακόμη επαγγελματικές οργανώσεις. Επιπλέον, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ σε ό,τι αφορά τους όρους άσκησης των αθλητικών επαγγελμάτων.
Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ η πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση προϋποθέτει κρατικό πτυχίο, ενώ σε άλλες χώρες της ΕΕ δεν απαιτείται πτυχίο για την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας στον τομέα του αθλητισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτές οι διαφορές μπορεί να εμποδίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των επαγγελματιών στον τομέα του αθλητισμού και να καταλήξουν στη δημιουργία συγκρούσεων: οι επαγγελματίες μίας χώρας της ΕΕ μπορεί να θεωρήσουν ότι υφίστανται ανταγωνισμό στη χώρα τους από εκπαιδευτές άλλων χωρών της ΕΕ με διαφορετική ή καμία επαγγελματική εκπαίδευση.

Στο πλαίσιο της ελευθερίας εγκατάστασης και παροχής υπηρεσιών, το γενικό σύστημα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων επιλύει, έως έναν ορισμένο βαθμό, τα προβλήματα που δημιουργεί αυτό το εμπόδιο. Αυτό το σύστημα εφαρμόζεται στα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα, δηλαδή στις επαγγελματικές δραστηριότητες στις οποίες έχουν πρόσβαση μόνο οι κάτοχοι πτυχίου ή οποιουδήποτε άλλου τίτλου που χορηγεί το εθνικό σύστημα επαγγελματικής κατάρτισης. Κατά την έννοια αυτή, εφαρμόζεται σε ορισμένες επαγγελματικές δραστηριότητες στον τομέα του αθλητισμού (εκπαιδευτές του σκι). Αυτό συμβαίνει όταν απαιτείται πτυχίο για να είναι δυνατή η νόμιμη άσκηση ενός επαγγέλματος στον τομέα του αθλητισμού. Αυτό το σύστημα συνεπάγεται ότι το η χώρα υποδοχής της ΕΕ δεν μπορεί να αρνηθεί σε υπήκοο άλλης χώρας της ΕΕ την πρόσβαση σε ένα επάγγελμα όταν αυτός είναι κάτοχος πτυχίου αναγνωρισμένου από τη χώρα καταγωγής του για την άσκηση αυτού του ίδιου επαγγέλματος. Υπάρχουν ωστόσο εξαιρέσεις όταν υφίστανται σημαντικές διαφορές που αφορούν το επίπεδο των προσόντων ή τη διάρκεια της επαγγελματικής κατάρτισης.

Οι τίτλοι αθλητικών επαγγελμάτων που χορηγούν εθνικές ομοσπονδίες ή άλλοι αθλητικοί οργανισμοί ανήκουν επίσης στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω συστήματος, εφόσον αυτοί οι οργανισμοί εξουσιοδοτήθηκαν επίσημα από δημόσια αρχή να χορηγούν αυτούς τους τίτλους.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 19.04.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας