Wielojęzyczność – atut i zobowiązanie
Wielojęzyczność ma duże znaczenie dla rozwijania dialogu międzykulturowego, spójności społecznej i dobrobytu. Pełni istotną rolę w dziedzinie uczenia się przez całe życie, mediów i technologii informacyjnych, jak również w zewnętrznych stosunkach UE. W niniejszym komunikacie Komisja przedstawia, w jaki sposób zamierza włączać politykę językową do głównego nurtu działań, aby lepiej wykorzystywać potencjał w zakresie wielojęzyczności w Europie.
AKT
Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 18 września 2008 r. – Wielojęzyczność: atut dla Europy i wspólne zobowiązanie [COM(2008) 566 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
STRESZCZENIE
W niniejszym komunikacie opisane są korzyści i wartości związane z różnorodnością językową w Unii Europejskiej (UE). Określone zostały kroki, które należy podjąć, aby zapewnić włączenie wielojęzyczności do głównego nurtu właściwych linii politycznych w celu rozwijania spójności społecznej i dobrobytu. Podstawę tych działań stanowi wyznaczony cel – porozumiewanie się w języku ojczystym oraz w dwóch językach obcych.
Wielojęzyczność na rzecz dialogu międzykulturowego i spójności społecznej
Język odgrywa istotną rolę w procesie integracji osób niebędących rodzimymi użytkownikami danego języka do społeczeństw państw członkowskich. Dlatego należy propagować zainteresowanie uczeniem się języka kraju przyjmującego. Jednocześnie niewykorzystywane zasoby językowe społeczeństwa (różne języki ojczyste i inne języki stosowane w domach oraz w otoczeniu lokalnym i w sąsiedztwie) powinny być bardziej doceniane, na przykład poprzez rozwijanie przybranego języka własnego.
Aby ułatwić dostęp do podstawowych usług turystom, zagranicznym pracownikom, studentom i imigrantom, którzy nie posługują się swobodnie danym językiem narodowym, należy udostępniać podstawowe informacje w różnych językach. Na przykład w celu ułatwiania transgranicznego świadczenia usług, państwa członkowskie mają zakładać wielojęzyczne pojedyncze punkty kontaktowe (na mocy dyrektywy usługowej). Jednocześnie dążąc do przybliżenia obywatelom wielojęzyczności, Komisja zamierza:
- prowadzić kampanie uświadamiające korzyści płynące z uczenia się języków i różnorodności,
- oceniać umiejętności językowe poprzez wskaźniki umiejętności językowych i badania Eurobarometru,
- wspierać rozwój zawodów ustnych i pisemnych tłumaczy specjalizujących się w dziedzinie prawa oraz ułatwiać dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Wielojęzyczność na rzecz dobrobytu
Zatrudnianie wielojęzycznych pracowników zapewnia istotne korzyści mogące dać europejskim przedsiębiorstwom przewagę konkurencyjną i sprzyjać osiąganiu dobrobytu. Dlatego przedsiębiorstwom zaleca się inwestowanie większych zasobów w rozwijanie umiejętności językowych i międzykulturowych. Z perspektywy obywateli znajomość kilku języków zwiększa szanse na rynku pracy i umożliwia wybieranie z szerszej oferty miejsc pracy. Z tego względu państwa członkowskie powinny rozwijać możliwości zdobywania i uznawania umiejętności językowych poza systemami szkolnictwa formalnego. Jednocześnie Komisja zamierza:
- wspierać mobilność wśród uczniów i pracowników,
- rozpowszechniać wyniki badań prowadzonych nad związkiem między umiejętnościami językowymi, kreatywnością i innowacyjnością,
- utworzyć platformę wymiany najlepszych praktyk dla zainteresowanych stron.
Uczenie się przez całe życie
Państwa członkowskie są nadal daleko od zrealizowania wspomnianego powyżej celu „język ojczysty plus dwa”. Z postępów w realizacji tego celu korzystają głównie uczniowie w systemie szkolnictwa ogólnego, jednak ta możliwość jest wciąż niedostępna w wielu państwach członkowskich. Oferta dla osób uczestniczących w kształceniu i szkoleniu zawodowym jest jeszcze bardziej ograniczona. Dlatego Komisja będzie:
- propagować nauczanie języków obcych poprzez stosowne programy wspólnotowe,
- gromadzić i rozpowszechniać najlepsze praktyki w uczeniu się i nauczaniu języków wśród państw członkowskich.
Państwa członkowskie zachęca się również do propagowania uczenia się języków poprzez:
- oferowanie możliwości uczenia się języka ojczystego oraz dwóch innych języków,
- zapewnianie szerokiej oferty języków do wyboru,
- zapewnianie szkoleń dla osób zajmujących się nauczaniem języków,
- wspieranie mobilności wśród nauczycieli języków.
Media, nowe technologie i tłumaczenie
Media, nowe technologie oraz usługi tłumaczeniowe mogą przybliżyć obywatelom różnorodność języków i kultur UE. Mogą one sprzyjać ograniczaniu i przełamywaniu barier językowych napotykanych przez obywateli, jak również przedsiębiorstwa i administracje krajowe. Dlatego państwa członkowskie zachęca się do współpracy z zainteresowanymi stronami oraz mediami, jak również do wspierania rozwoju i wykorzystywania nowych technologii. Jednocześnie Komisja zamierza:
- zachęcać do prezentowania filmów z podpisami i propagować rozpowszechnianie dzieł europejskich,
- wspierać projekty obejmujące technologie językowe i komunikacyjne,
- zorganizować konferencję na temat roli tłumaczeń w dialogu międzykulturowym,
- wspierać transgraniczną współpracę administracyjną.
Zewnętrzny wymiar wielojęzyczności
W aspekcie dialogu międzykulturowego wielojęzyczność jest szczególnie istotna dla zewnętrznych stosunków UE. Należy w pełni wykorzystać potencjał języków europejskich, którymi posługują się również mieszkańcy krajów trzecich poprzez propagowanie nauczania i uczenia się tych języków. Jednocześnie ważne jest promowanie nauczania i uczenia się w UE języków pozaeuropejskich. W tym celu Komisja będzie:
- współpracować z państwami trzecimi w zakresie wielojęzyczności,
- promować języki europejskie w krajach trzecich.
Równocześnie zachęca się państwa członkowskie do rozwijania współpracy z odpowiednimi instytucjami w celu propagowania języków europejskich w krajach trzecich.
AKTY POWIĄZANE
Rezolucja Rady z dnia 21 listopada 2008 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz wielojęzyczności [Dz.U. C 320 z 16.12.2008].
W tej rezolucji Rada zachęca państwa członkowskie i Komisję do promowania:
- wielojęzyczności jako sposobu pogłębiania spójności społecznej, zacieśniania dialogu międzykulturowego i umacniania struktur europejskich,
- uczenia się języków przez całe życie, w szczególności wśród młodzieży i nauczycieli języków,
- wielojęzyczności jako czynnika sprzyjającego konkurencyjności gospodarki europejskiej oraz zwiększającego mobilność europejskich obywateli i ich szanse na znalezienie pracy,
- różnorodności językowej i dialogu międzykulturowego przez większe wspieranie przekładu, tak by ułatwić obieg dzieł oraz upowszechnianie myśli w Europie i poza jej granicami,
- języków Unii Europejskiej na świecie.
Ponadto Rada zwraca się do Komisji o wspieranie państw członkowskich w dążeniu do powyższych celów, przyjęcie środków uwzględniających potrzeby językowe obywateli i instytucji oraz regularne weryfikowanie sytuacji pod względem umiejętności językowych w Europie.



