RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Kluczowe kompetencje w uczeniu się przez całe życie

Kluczowe kompetencje w postaci wiedzy, umiejętności i postaw odpowiednich do każdej sytuacji mają fundamentalne znaczenie dla każdego obywatela społeczeństwa opartego na wiedzy. Zapewniają wartość dodaną dla rynku pracy, spójność społeczną i aktywne obywatelstwo, oferując elastyczność i zdolność adaptacji, satysfakcję i motywację. Ponieważ powinny one zostać nabyte przez wszystkich, zalecenie to proponuje narzędzie odniesienia dla państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) w celu zapewnienia pełnego włączenia tych kluczowych kompetencji do ich strategii i infrastruktury, zwłaszcza w kontekście uczenia się przez całe życie.

AKT

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2006/962/WE z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie [Dz.U. L 394 z 30.12.2006].

STRESZCZENIE

Kompetencje kluczowe w procesie uczenia się przez całe życie to połączenie wiedzy, umiejętności i postaw odpowiednich do sytuacji. Są one szczególnie niezbędne do samorealizacji i rozwoju osobistego, integracji społecznej, bycia aktywnym obywatelem i zatrudnienia.

Kompetencje kluczowe mają istotne znaczenie w społeczeństwie wiedzy i gwarantują większą elastyczność siły roboczej, umożliwiając jej szybsze dostosowanie się do stałych zmian w świecie, w którym zachodzą coraz liczniejsze wzajemne powiązania. Stanowią również ważny czynnik innowacji, produktywności i konkurencyjności, a ponadto mają wpływ na motywację i zadowolenie pracowników oraz jakość pracy.

Osoby, które powinny nabyć kluczowe kompetencje, to:

  • młodzi ludzie kończący obowiązkową edukację i szkolenia, przygotowujące ich do dorosłego życia, zwłaszcza do życia zawodowego, a jednocześnie tworzące podstawy do dalszej nauki,
  • osoby dorosłe, przez całe życie, w trakcie procesu rozwijania i aktualizowania umiejętności.

Zdobywanie kluczowych kompetencji jest spójne z zasadami równości i dostępu dla wszystkich. Niniejsze ramy odniesienia dotyczą również w szczególności grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, których potencjał edukacyjny wymaga wsparcia. Przykładowe grupy tego typu to osoby o niskich kwalifikacjach podstawowych, osoby przedwcześnie kończące naukę szkolną, osoby niepełnosprawne, migranci itp.

Osiem kluczowych kompetencji

Niniejszy dokument ramowy określa osiem kluczowych kompetencji i opisuje najważniejszą wiedzę, umiejętności i postawy związane z każdą z nich. Te kluczowe kompetencje to:

  • porozumiewanie się w języku ojczystym, czyli zdolność wyrażania i interpretowania pojęć, myśli, uczuć, faktów i opinii w mowie i piśmie (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie) oraz językowej interakcji w odpowiedniej i kreatywnej formie w pełnym zakresie kontekstów społecznych i kulturowych,
  • porozumiewanie się w językach obcych, co obejmuje – oprócz głównych wymiarów umiejętności porozumiewania się w języku ojczystym – mediację i rozumienie różnic kulturowych. Stopień biegłości zależy od kilku czynników oraz możliwości rozumienia ze słuchu, mówienia, czytania i pisania,
  • kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne. Kompetencje matematyczne obejmują umiejętność rozwijania i wykorzystywania myślenia matematycznego w celu rozwiązywania problemów wynikających z codziennych sytuacji, z naciskiem na proces, działanie i wiedzę. Podstawowe kompetencje naukowo-techniczne dotyczą opanowania, wykorzystywania i stosowania wiedzy oraz metod objaśniających świat przyrody. Obejmują one rozumienie zmian powodowanych przez działalność ludzką oraz odpowiedzialność poszczególnych obywateli,
  • kompetencje informatyczne obejmują umiejętne i krytyczne wykorzystywanie technologii społeczeństwa informacyjnego (TSI), a tym samym podstawowych umiejętności w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK),
  • umiejętność uczenia się jest związana ze zdolnością konsekwentnego uczenia się, organizowania własnego procesu uczenia się, indywidualnie oraz w grupach, odpowiednio do własnych potrzeb, a także świadomością metod i możliwości,
  • kompetencje społeczne i obywatelskie. Kompetencje społeczne to kompetencje osobowe, interpersonalne i międzykulturowe oraz wszelkie formy zachowań przygotowujących osoby do skutecznego i konstruktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Jest to związane z dobrem osobistym i społecznym. Ważne jest zrozumienie zasad postępowania i zwyczajów w różnych społeczeństwach i środowiskach, w których funkcjonują dane osoby. Kompetencje obywatelskie, a zwłaszcza znajomość pojęć i struktur społecznych i politycznych (demokracji, sprawiedliwości, równości, obywatelstwa i praw obywatelskich), przygotowują do angażowania się w aktywne i demokratyczne działania,
  • poczucie inicjatywy i przedsiębiorczość to zdolność do wcielania pomysłów w czyn. Jest to kreatywność, innowacyjność i podejmowanie ryzyka, a także zdolność do planowania przedsięwzięć i prowadzenia ich dla osiągnięcia zamierzonych celów. Dana osoba ma świadomość kontekstu swojej pracy i jest zdolna do wykorzystywania pojawiających się szans. Jest to podstawa do nabywania bardziej konkretnych umiejętności i wiedzy potrzebnych tym, którzy podejmują przedsięwzięcia o charakterze społecznym lub handlowym lub w nich uczestniczą. Powinno to obejmować świadomość wartości etycznych i promować dobre zarządzanie,
  • świadomość i ekspresja kulturowa, co obejmuje docenianie znaczenia twórczego wyrażania idei, doświadczeń i emocji za pośrednictwem szeregu środków wyrazu (muzyki, sztuk teatralnych, literatury i sztuk wizualnych).

Wszystkie te kluczowe kompetencje są wzajemnie zależne, a w każdym przypadku kładzie się nacisk na krytyczne myślenie, kreatywność, inicjatywę, rozwiązywanie problemów, ocenę ryzyka, podejmowanie decyzji i konstruktywne kierowanie emocjami.

Europejskie ramy odniesienia dla państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) i Komisji

Te kluczowe kompetencje stanowią ramy odniesienia, wspomagające działania krajowe i europejskie na rzecz osiągnięcia określonych w nich celów. Niniejszy dokument ramowy jest przeznaczony głównie dla twórców polityki, instytucji edukacyjnych, pracodawców oraz osób uczących się.

Jest to narzędzie odniesienia dla państw członkowskich UE oraz ich programów edukacyjnych i szkoleniowych. Kraje UE powinny starać się zapewnić:

  • aby kształcenie i szkolenie oferowały wszystkim młodym ludziom środki w celu rozwijania kluczowych kompetencji na poziomie dającym im odpowiednie przygotowanie do życia dorosłego i zawodowego, tym samym stanowiąc podstawę dla dalszej nauki,
  • aby dostępna była właściwa oferta dla młodych ludzi, którzy znajdują się w niekorzystnej sytuacji pod względem szkolenia, w celu zapewnienia wsparcia dla realizacji ich potencjału edukacyjnego,
  • aby osoby dorosłe miały możliwość rozwijania i aktualizowania kompetencji kluczowych przez całe życie, zwłaszcza dla priorytetowych grup docelowych, takich jak osoby, które muszą aktualizować posiadane kompetencje,
  • aby istniała odpowiednia infrastruktura dla kontynuowania edukacji i szkoleń przez osoby dorosłe, aby dostępne były środki mające na celu zapewnienie dostępu do nauki i szkolenia oraz rynku pracy, a także aby zapewnione było wsparcie dla osób uczących się, zależnie od ich określonych potrzeb i kompetencji,
  • spójność oferty edukacyjnej i szkoleniowej dla osób dorosłych poprzez ścisłe powiązanie z właściwymi politykami.

Stanowi podstawę działania na poziomie Wspólnoty, zwłaszcza w ramach programu roboczego Edukacja i Szkolenia 2010 oraz, w bardziej ogólnym ujęciu, w ramach unijnych programów edukacji i szkolenia. W tym zakresie Komisja powinna podjąć szczególne starania w celu:

  • zapewnienia państwom członkowskim UE pomocy w działaniach na rzecz rozwijania ich systemów edukacji i szkolenia oraz na rzecz zastosowania ram odniesienia w celu ułatwienia wymiany doświadczeń i dobrych praktyk, a także śledzenia rozwoju i informowania o postępach w sprawozdaniach na temat programu roboczego Edukacja i Szkolenia 2010,
  • wykorzystania ram odniesienia we wdrażaniu unijnych programów edukacji i szkolenia oraz zapewnienia, że promują one nabywanie kompetencji kluczowych,
  • wykorzystywania ram odniesienia we wdrażaniu powiązanej polityki Unii (polityki zatrudnienia, polityki ds. młodzieży oraz polityki społecznej i kulturalnej), a także wzmacniania powiązań z partnerami społecznymi i innymi organizacjami działającymi w tych dziedzinach,
  • przeprowadzenia oceny wpływu ram odniesienia w kontekście programu roboczego Edukacja i Szkolenia 2010 oraz uzyskanych doświadczeń i wniosków na przyszłość w terminie do grudnia 2010 r.

Kontekst

Kluczowe kompetencje są bardzo ważne ze względu na swój przekrojowy charakter. Oferują wartość dodaną w odniesieniu do zatrudnienia, spójności społecznej lub młodzieży (Europejski pakt na rzecz młodzieży), która objaśnia znaczenie uczenia się przez całe życie pod względem adaptacji do zmian i integracji. Kryteria odniesienia, które umożliwiają ocenę usprawnienia działań w Europie, zaowocowały kontrastującymi rezultatami w sprawozdaniu z 2005 r.

W odpowiedzi na wątpliwości wyrażone podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Lizbonie w dniach 23–24 marca 2000 r., powtórzone w zmienionej strategii lizbońskiej w 2005 r., kompetencje kluczowe stanowią część założeń programu roboczego Edukacja i Szkolenia 2010, komunikatu Komisji z 2001 r. w sprawie urzeczywistniania europejskiej przestrzeni uczenia się przez całe życie oraz późniejszej rezolucji Rady, przyjętej w 2002 r. Dwa ostatnie dokumenty przedstawiają określone propozycje ustanowienia kluczowych kompetencji priorytetem dla wszystkich grup wiekowych. Ze swojej strony wspólne sprawozdanie okresowe z 2004 r., dotyczące zaawansowania programu roboczego Edukacja i Szkolenia 2010, stworzyło okazję do sporządzenia wspólnych europejskich danych referencyjnych i zasad.

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony