RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Βασικές ικανότητες για τη δια βίου μάθηση

Οι βασικές ικανότητες με τη μορφή γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων κατάλληλων για το ευρύτερο συγκείμενο είναι θεμελιώδους σημασίας για όλους τους πολίτες εντός της κοινωνίας της γνώσης. Παρέχουν προστιθέμενη αξία στην αγορά εργασίας, στην κοινωνική συνοχή και στην ενεργό ιδιότητα του πολίτη, προσφέροντας ευελιξία και προσαρμοστικότητα, ικανοποίηση και κίνητρα. Επειδή όλοι θα πρέπει να αποκτούν βασικές ικανότητες, η εν λόγω σύσταση προτείνει τη δημιουργία ενός εργαλείου αναφοράς για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), το οποίο θα διασφαλίζει ότι αυτές οι βασικές ικανότητες είναι πλήρως ενσωματωμένες στις στρατηγικές και στις υποδομές τους, ειδικότερα στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης.

ΠΡΑΞΗ

Σύσταση 2006/962/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις βασικές ικανότητες της δια βίου μάθησης [Επίσημη Εφημερίδα L 394 της 30.12.2006].

ΣΥΝΟΨΗ

Οι βασικές ικανότητες για τη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση αποτελούν συνδυασμό γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων κατάλληλων για το ευρύτερο συγκείμενο. Είναι ιδιαίτερα αναγκαίες για την προσωπική ολοκλήρωση και ανάπτυξη, την κοινωνική ένταξη, την ενεργό ιδιότητα του πολίτη και την απασχόληση.

Οι βασικές ικανότητες είναι απαραίτητες εντός της κοινωνίας της γνώσης και εξασφαλίζουν περισσότερη ευελιξία στο εργατικό δυναμικό, επιτρέποντάς του να προσαρμόζεται γρηγορότερα στις διαρκείς αλλαγές του ολοένα περισσότερο διασυνδεδεμένου κόσμου. Αποτελούν σημαντικό παράγοντα καινοτομίας, παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας, και συμβάλλουν στην κινητοποίηση και στην ικανοποίηση των εργαζομένων, καθώς και στην ποιότητα της εργασίας.

Βασικές ικανότητες θα πρέπει να αποκτούν:

  • οι νέοι στο τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και κατάρτισής τους, η οποία τους παρέχει τα εφόδια για την ενήλικη ζωή, ειδικότερα για την επαγγελματική ζωή, αποτελώντας ταυτόχρονα τη βάση για περαιτέρω μάθηση·
  • οι ενήλικες σε όλη τη διάρκεια ζωής τους, μέσω μιας διαδικασίας ανάπτυξης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.

Η απόκτηση βασικών ικανοτήτων συνάδει με τις αρχές της ισότητας και της πρόσβασης από όλους. Το παρόν πλαίσιο αναφοράς αφορά ιδιαίτερα τις μειονεκτούσες ομάδες, οι εκπαιδευτικές δυνατότητες των οποίων απαιτούν ενίσχυση. Μεταξύ των παραδειγμάτων αυτών των ομάδων περιλαμβάνονται άτομα με ελλιπείς βασικές δεξιότητες, άτομα που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο, οι μακροχρόνια άνεργοι, άτομα με αναπηρίες, μετανάστες κ.ά.

Οκτώ βασικές ικανότητες

Το πλαίσιο αυτό ορίζει οκτώ βασικές ικανότητες και περιγράφει τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις που αφορούν καθεμία. Οι βασικές αυτές ικανότητες είναι:

  • επικοινωνία στη μητρική γλώσσα, η οποία είναι η ικανότητα έκφρασης και ερμηνείας εννοιών, σκέψεων, συναισθημάτων, γεγονότων και απόψεων, τόσο σε προφορική όσο και σε γραπτή μορφή (ακρόαση, ομιλία, ανάγνωση και γραφή), και η ικανότητα γλωσσικής αλληλεπίδρασης με κατάλληλο και δημιουργικό τρόπο σε ολόκληρο το φάσμα των κοινωνικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων·
  • η επικοινωνία σε ξένες γλώσσες, η οποία περιλαμβάνει, εκτός από τις κύριες διαστάσεις της δεξιότητας επικοινωνίας στη μητρική γλώσσα, διαμεσολάβηση και διαπολιτισμική κατανόηση. Το επίπεδο γλωσσομάθειας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και από την ικανότητα ακρόασης, ομιλίας, ανάγνωσης και γραφής·
  • μαθηματική ικανότητα και βασικές ικανότητες στην επιστήμη και στην τεχνολογία. Η μαθηματική ικανότητα είναι η ικανότητα ανάπτυξης και χρησιμοποίησης μαθηματικών συλλογισμών για την επίλυση ενός φάσματος προβλημάτων σε καθημερινές καταστάσεις με έμφαση τόσο στη διαδικασία και στη δραστηριότητα όσο και στη γνώση. Η μαθηματική ικανότητα στην επιστήμη και στην τεχνολογία αφορά τη λειτουργική γνώση, τη χρήση και την εφαρμογή γνώσεων και μεθοδολογιών που εξηγούν τον φυσικό κόσμο. Οι ικανότητες αυτές περιλαμβάνουν την κατανόηση των αλλαγών που προκαλούνται από τη δραστηριότητα του ανθρώπου και την ευθύνη του ως μεμονωμένου πολίτη·
  • η ψηφιακή ικανότητα περιλαμβάνει τη χρήση της Τεχνολογίας της κοινωνίας της πληροφορίας (ΤΚΠ) και, κατ’ επέκταση, βασικές δεξιότητες στην τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ)·
  • οι μεταγνωστικές ικανότητες (Learning to learn) συνδέονται με τη μάθηση, την ικανότητα επιδίωξης και οργάνωσης της ατομικής μάθησης, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, σύμφωνα με τις ανάγκες ενός ατόμου και με επίγνωση των μεθόδων και των ευκαιριών·
  • κοινωνικές ικανότητες και ικανότητες που σχετίζονται με την ιδιότητα του πολίτη. Οι κοινωνικές ικανότητες αναφέρονται στις προσωπικές, διαπροσωπικές και διαπολιτισμικές ικανότητες και σε όλο το φάσμα της συμπεριφοράς εκείνης που εξοπλίζει τα άτομα ώστε να συμμετέχουν με αποτελεσματικό και εποικοδομητικό τρόπο στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή. Οι κοινωνικές ικανότητες συνδέονται με την προσωπική και κοινωνική ευημερία. Είναι σημαντική η κατανόηση κωδίκων συμπεριφοράς και συνηθειών σε διαφορετικά περιβάλλοντα στα οποία κινούνται τα άτομα. Η ικανότητα του πολίτη, και ειδικότερα η γνώση των κρίσιμων κοινωνικών και πολιτικών εννοιών και δομών (δημοκρατία, δικαιοσύνη, ισότητα, ιδιότητα του ενεργού πολίτη και δικαιώματα του πολίτη) παρέχει στα άτομα τα εφόδια για την ενεργό και δημοκρατική συμμετοχή·
  • το αίσθημα πρωτοβουλίας και η επιχειρηματικότητα αναφέρονται στην ικανότητα του ατόμου να μετατρέπει τις ιδέες του σε πράξη. Περιλαμβάνει τη δημιουργικότητα, την καινοτομία και την ανάληψη ρίσκου, καθώς και την ικανότητα σχεδιασμού και διαχείρισης έργων προκειμένου να επιτυγχάνονται συγκεκριμένοι στόχοι. Τα άτομα κατανοούν το πλαίσιο της εργασίας τους και μπορούν να αξιοποιούν ευκαιρίες, όταν αυτές εμφανίζονται. Αποτελεί το θεμέλιο για τις ειδικότερες δεξιότητες και γνώσεις που χρειάζονται όσα άτομα δραστηριοποιούνται ή συμβάλλουν σε κοινωνικές ή εμπορικές δραστηριότητες. Κάτι τέτοιο οφείλει να περιλαμβάνει τη συνειδητοποίηση των ηθικών αξιών και να προωθεί τη χρηστή διακυβέρνηση·
  • η πολιτιστική γνώση και έκφραση, η οποία περιλαμβάνει εκτίμηση της σημασίας της δημιουργικής έκφρασης ιδεών, εμπειριών και συναισθημάτων σε ένα φάσμα μέσων μαζικής επικοινωνίας (μουσική, θέατρο, λογοτεχνία και εικαστικές τέχνες).

Αυτές οι βασικές ικανότητες είναι μεταξύ τους αλληλένδετες, και σε κάθε περίπτωση δίδεται έμφαση στον κριτικό τρόπο σκέψης, στη δημιουργικότητα, στην πρωτοβουλία, στην επίλυση προβλημάτων, στην αξιολόγηση των κινδύνων, στη λήψη αποφάσεων και στην εποικοδομητική διαχείριση των συναισθημάτων.

Ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και την Επιτροπή

Αυτές οι βασικές ικανότητες συγκροτούν ένα πλαίσιο αναφοράς για τη στήριξη των εθνικών και των ευρωπαϊκών προσπαθειών επίτευξης των στόχων, τους οποίους καθορίζουν. Το πλαίσιο αυτό προορίζεται κατά κύριο λόγο για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους φορείς παροχής εκπαίδευσης και κατάρτισης, τους εργοδότες και τους εκπαιδευομένους.

Αποτελεί ένα εργαλείο αναφοράς για τις χώρες της ΕΕ και τις πολιτικές τους για την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να μεριμνήσουν, ώστε:

  • η αρχική εκπαίδευση και κατάρτιση να προσφέρει σε όλους τους νέους τα μέσα για να αναπτύξουν τις βασικές ικανότητες σε επίπεδο τέτοιο που να τους εφοδιάζει για την ενήλικη και την επαγγελματική ζωή, και να διαμορφώνει επίσης τη βάση για την περαιτέρω μάθηση·
  • να υπάρχει κατάλληλη πρόβλεψη για τους νέους, οι οποίοι μειονεκτούν όσον αφορά την κατάρτισή τους, ούτως ώστε να μπορούν να αξιοποιήσουν το εκπαιδευτικό τους κεφάλαιο·
  • οι ενήλικες να μπορούν να αναπτύσσουν και να επικαιροποιούν τις βασικές ικανότητες καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους και να υπάρχει ιδιαίτερη έμφαση σε ομάδες-στόχους, όπως τα άτομα που χρειάζονται να επικαιροποιήσουν τις δεξιότητές τους·
  • να υπάρχει κατάλληλη υποδομή για τη συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση των ενηλίκων, να εφαρμόζονται μέτρα για την εξασφάλιση πρόσβασης τόσο στην εκπαίδευση και την κατάρτιση όσο και στην αγορά εργασίας, και μέτρα στήριξης των εκπαιδευομένων, ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες και τις ικανότητές τους·
  • να επιτυγχάνεται η συνοχή στην παροχή εκπαίδευσης και κατάρτισης μέσω ενισχυμένων δεσμών μεταξύ των αντίστοιχων πολιτικών.

Διαμορφώνει τη βάση για την ανάληψη δράσης σε κοινοτικό επίπεδο, ειδικότερα στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας «Εκπαίδευση και κατάρτιση 2010» και, γενικότερα, στο πλαίσιο των κοινοτικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Κατ’ αυτή την έννοια, η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει ιδιαίτερες προσπάθειες, προκειμένου:

  • να βοηθήσει τις χώρες της ΕΕ να αναπτύξουν τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισής τους, να εφαρμόσουν το πλαίσιο αναφοράς, ούτως ώστε να διευκολύνεται η αμοιβαία μάθηση μέσω ομοτίμων δρώντων και η ανταλλαγή ορθών πρακτικών και να εξασφαλίζεται η παρακολούθηση των εξελίξεων και η περιγραφή της επιτελούμενης προόδου μέσω των εκθέσεων προόδου για το πρόγραμμα εργασίας «Εκπαίδευση και kατάρτιση 2010»·
  • να χρησιμοποιήσει το πλαίσιο αναφοράς ως σημείο αναφοράς για την εφαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και να εξασφαλίσει ότι αυτά προωθούν την απόκτηση των βασικών ικανοτήτων·
  • να χρησιμοποιήσει το πλαίσιο αναφοράς για την υλοποίηση σχετικών κοινοτικών πολιτικών (πολιτική για την απασχόληση, πολιτική για τη νεολαία, πολιτική για τον πολιτισμό και την κοινωνική πολιτική), και να ενισχύσει τους δεσμούς με τους κοινωνικούς εταίρους και άλλες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στους εν λόγω τομείς·
  • να αξιολογήσει, έως τον Δεκέμβριο του 2010, τον αντίκτυπο του πλαισίου αναφοράς στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας «Εκπαίδευση και κατάρτιση 2010», καθώς και την πείρα που αποκτήθηκε και τις επιπτώσεις για το μέλλον.

Πλαίσιο

Ο εγκάρσιος χαρακτήρας των βασικών ικανοτήτων τις καθιστά απαραίτητες. Προσφέρουν προστιθέμενη αξία στην απασχόληση, στην κοινωνική συνοχή ή για τους νέους (Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Νεολαία), γεγονός το οποίο εξηγεί τη σημασία της δια βίου μάθησης όσον αφορά την προσαρμογή στις αλλαγές και στην ενσωμάτωση. Τα κριτήρια αναφοράς, τα οποία καθιστούν δυνατή την αξιολόγηση των βελτιώσεων ως προς τις ευρωπαϊκές επιδόσεις, παρουσιάστηκαν σε μια έκθεση του 2005 με αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Σε απάντηση στις ανησυχίες οι οποίες εκφράστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας στις 23 και 24 Μαρτίου 2000, οι οποίες επαναλήφθηκαν στην αναθεωρημένη στρατηγική της Λισαβόνας το 2005, οι βασικές ικανότητες αποτελούν μέρος των στόχων του προγράμματος εργασίας «Εκπαίδευση και κατάρτιση 2010», της ανακοίνωσης της Επιτροπής του 2001 με τίτλο «Η πραγμάτωση μιας ευρωπαϊκής περιοχής δια βίου μάθησης και του επακόλουθου ψηφίσματος του Συμβουλίου, το οποίο εγκρίθηκε το 2002. Τα δύο τελευταία θεσμικά όργανα υπέβαλαν συγκεκριμένες προτάσεις για την ανάδειξη των βασικών ικανοτήτων σε προτεραιότητα για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Από την πλευρά της, η κοινή ενδιάμεση έκθεση 2004 σχετικά με την πρόοδο του προγράμματος εργασίας «Εκπαίδευση και κατάρτιση 2010» αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών σημείων αναφοράς και αρχών.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 03.03.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας