EUROPA

STRESZCZENIE

Koncepcja wielojęzyczności oznacza jednocześnie zdolność danej osoby do posługiwania się kilkoma językami oraz współistnienie kilku społeczności na danym obszarze geograficznym.

Polityka wielojęzyczności Komisji ma trzy cele:

• zachęcanie do nauki języków obcych i promowanie różnorodności językowej w społeczeństwie,
• promowanie zdrowej wielojęzycznej gospodarki,
• zapewnienie dostępu obywatelom do prawodawstwa, procedur oraz informacji dotyczących Unii Europejskiej w ich własnym języku.

Komunikat przedstawia różne działania, które mają na celu promowanie uczenia się języków oraz różnorodności językowej:

• programy LINGUA, Socrates i Leonardo da Vinci,
• programy Kultura, Młodzi w działaniu i Uczenie się przez całe życie,
• wymiana młodzieży,
• projekty miast partnerskich,
• wolontariat europejski,
• wsparcie finansowe dla Europejskiego Biura ds. Języków Rzadziej Używanych (organizacja pozarządowa, która reprezentuje interesy ponad czterdziestu milionów obywateli, którzy należą do regionalnych lub mniejszościowych wspólnot językowych),
• wsparcie finansowe dla sieci Mercator (EN) (FR) działających w zakresie badań nad rzadziej używanymi językami w Europie,
• program badawczy mający na celu pokonanie barier językowych dzięki nowym technologiom informacyjnym i komunikacyjnym,
• program badawczy dotyczący nauk społecznych i humanistycznych wspierający badania nad zagadnieniami językowymi.

Kluczowe obszary działań

Komisja zaproponowała następujące działania na rzecz społeczeństwa wielojęzycznego:

• wdrożenie europejskiego wskaźnika kompetencji językowych we współpracy z państwami członkowskimi,
• promowanie dyskusji i opracowanie zalecenia dotyczącego zaktualizowania wykształcenia nauczycieli języków obcych,
• opublikowanie badań nad najlepszymi praktykami w zakresie wczesnej nauki języków obcych w 2006 r.,
• zapewnienie wsparcia poprzez proponowany program Uczenia się przez całe życie, utworzenie katedr w dziedzinach nauki związanych z wielojęzycznością i międzykulturowością,
• kontynuowanie wsparcia dla nauczania i nauki języków obcych poprzez programy współpracy w dziedzinie edukacji, szkolenia, młodzieży, obywatelstwa i kultury,
• wzmocnienie w 7. ramowym programie badawczym działań w zakresie badań i rozwoju technologicznego w dziedzinie technologii społeczeństwa informacyjnego związanymi z językami.

Komisja zachęca państwa członkowskie do:

• ustanowienia krajowych planów w celu nadania struktury, spójności i kierunku działaniom na rzecz promowania wielojęzyczności, w tym poprzez zwiększenie częstotliwości posługiwania się różnymi językami oraz ich obecności w codziennym życiu,
• dokonania przeglądu obecnych uzgodnień w odniesieniu do szkolenia nauczycieli języków obcych w świetle ustaleń badania „Europejski profil wykształcenia nauczyciela języków obcych”,
• dokonania przeglądu obecnych ustaleń w zakresie wczesnej nauki języka obcego w świetle najlepszych praktyk z całej Europy,
• wdrożenia konkluzji Prezydencji luksemburskiej dotyczących zintegrowanego nauczania przedmiotowo-językowego (CLIL).

GOSPODARKA WIELOJĘZYCZNA

Niniejszy komunikat przedstawia obszary, w których Unia powinna posiadać najbardziej mobilną siłę roboczą wyposażoną w odpowiednie kompetencje językowe.

Wielojęzyczność i konkurencyjność

Komisja zamierza wzmocnić działania uzupełniające Planu działań na rzecz umiejętności i mobilności 2002. Umiejętności językowe były jedną z kwestii poruszanych w trakcie Europejskiego Roku Mobilności Pracowników 2006.

Wielojęzyczność i konsumenci

Dyrektywa nr 29/2009/WE przyjęta w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych wzmacnia środki zabezpieczające dotyczące stosowania języka w obsłudze posprzedażnej.

Wielojęzyczność i społeczeństwo informacyjne

Komisja pracuje nad promowaniem wielojęzyczności jako części inicjatywy i2010 na rzecz wspierania wzrostu i zatrudnienia w społeczeństwie informacyjnym i przemyśle medialnym. Programy eContent, eContent plus, Media, eLearning wspierają tworzenie i obieg wielojęzycznej treści i wiedzy.

Tłumaczenie pisemne

Wzrost korzystania z maszynowego tłumaczenia online pokazuje, że nie może ono zastąpić procesu myślowego tłumacza i tym samym zwraca uwagę na znaczenie jakości tłumaczenia. Takie osiągnięcia jak „Europejska norma CEN dotycząca usług tłumaczeniowych” powinny zapewnić klientom wysoki poziom jakości.

Tłumaczenia ustne

W międzynarodowych i ponadnarodowych organizacjach rośnie zapotrzebowanie na wykwalifikowanych tłumaczy ustnych. Tłumacze ustni wspierają funkcjonowanie instytucji tworzonych przez społeczności wielojęzyczne. Pomagają wspólnotom imigrantów w sądach, szpitalach, w kontaktach ze służbami policyjnymi i imigracyjnymi. Właściwie wyszkoleni tłumacze ustni mogą przyczynić się do ochrony praw człowieka i demokracji.

Nauczanie języków obcych, testowanie i certyfikacja

Certyfikacja językowa stała się tak poważnym biznesem, że konsumenci mają problemy z wyborem odpowiednich kursów i certyfikatów dostępnych na rynku. Komisja chciałaby przyczynić się do uczynienia oferty rynkowej bardziej przejrzystą poprzez publikowanie w Internecie wykazu obecnie dostępnych systemów.

Komisja proponuje następujące działania, aby rozwijać gospodarkę wielojęzyczną:

• opublikowanie badania na temat braków w zakresie umiejętności językowych w gospodarce europejskiej w 2006 r.,
• opublikowanie w Internecie wykazu systemów certyfikacji językowej dostępnych w Unii Europejskiej w 2006 r.,
• rozpoczęcie badania nad potencjalnym lepszym wykorzystaniem napisów w filmach i programach telewizyjnych w celu promowania nauki języków,
• opublikowanie wielojęzycznej bazy terminologicznej IATE jako serwisu służącego do sprawdzania terminów związanych z Unią Europejską,
• zorganizowanie konferencji na temat szkolenia tłumaczy pisemnych w 2006 r.,
• rozpoczęcie w ramach i2010 modelowej inicjatywy dotyczącej bibliotek elektronicznych, która sprawi, że źródła multimedialne będą łatwiejsze w obsłudze i bardziej interesujące,
• zebranie i koordynowanie pracy europejskich zespołów badawczych w dziedzinie technologii języka ludzkiego, tłumaczenia maszynowego i tworzenia zasobów językowych (słowniki i tezaurusy).

Zachęca się państwa członkowskie do dokonania przeglądu programów kształcenia na uniwersytetach.

WIELOJĘZYCZNOŚĆ W KONTAKTACH KOMISJI Z OBYWATELAMI

Niniejszy komunikat przypomina, że pierwsze przyjęte przez Komisję rozporządzenie określa Wspólnotę Europejską jako społeczność wielojęzyczną oraz postanawia, iż prawodawstwo będzie publikowane w językach urzędowych i wymaga od swoich instytucji, aby zwracały się do obywateli w wybranym przez nich języku urzędowym.

W 2004 r. na służby tłumaczeniowe wszystkich instytucji przeznaczono 1,05% całkowitego budżetu UE, czyli 2,28 euro rocznie na jednego obywatela.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat Komisja zorganizowała kilka inicjatyw wielojęzycznych (Citizens First, Dialogue with Citizens, Twoja Europa, Obywatele i Twoja Europa – Porady), które mają pomóc obywatelom zrozumieć prawodawstwo europejskie i jakie mają prawa, kiedy przeprowadzają się do innego kraju, oraz w jaki sposób w praktyce mogą egzekwować swoje prawa.

Komisja:

• zapewnia, poprzez sieć wewnętrzną, że wszystkie jej departamenty będą w sposób spójny stosować politykę wielojęzyczności,
• kontynuuje wsparcia dla wielojęzyczności na swoim portalu internetowym (Europa) oraz w publikacjach,
• uruchamia na stronie Europa portal Języki,
• nada większą rolę oddziałom zajmującym się tłumaczeniami w państwach członkowskich w zakresie promowania wielojęzyczności, w szczególności poprzez dostosowanie komunikatów Komisji do lokalnych odbiorców,
• zorganizuje seminaria wysokiego szczebla w państwach członkowskich na temat wielojęzyczności, przeznaczonych dla dziennikarzy i środowisk opiniotwórczych,
• kontynuuje udzielanie dotacji i pomocy akademickiej w dziedzinie tłumaczeń konferencyjnych, pomagania w rozwijaniu narzędzi do nauki na odległość i finansowania stypendiów studenckich i wizyt szkoleniowych,
• kontynuuje opracowanie wydajnych narzędzi konferencyjnych i komunikacyjnych,
• wspiera program kształcenia tłumaczy konferencyjnych EMCI (European Master’s in Conference Interpreting oraz European Master’s in Conference Management),
• kontynuuje odgrywanie ważnej roli podczas Międzynarodowych Corocznych Spotkań nt. Ustaleń Językowych, Dokumentacji i Publikacji,
• kontynuuje dostarczanie uniwersytetom modelowego programu studiów magisterskich w zakresie tłumaczenia i wysyłania wizytujących tłumaczy,
• zorganizuje międzynarodowy konkurs tłumaczeniowy dla szkół w państwach członkowskich w celu promowania wiedzy językowej i zawodów językowych.

Komisja wezwała już Państwa Członkowskie do przedstawienia w 2007 r. sprawozdania na temat podjętych przez nich działań w ramach programu działań „Promowanie nauki języków obcych i różnorodności językowej”.

Wnioski z niniejszego komunikatu

• Komisja ustanowi składającą się z niezależnych ekspertów Grupę Wysokiego Szczebla ds. Wielojęzyczności,
• zostanie zorganizowana konferencja ministerialna na temat wielojęzyczności, aby umożliwić państwom członkowskim wymianę opinii na temat poczynionych dotąd postępów i zaplanować dalsze prace,
• Komisja przedstawi kolejny komunikat zawierający propozycję kompleksowego podejścia do wielojęzyczności w Unii Europejskiej.