RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Διαδικασία της Μπολόνιας: δημιουργία του ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Η διαδικασία της Μπολόνιας αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στο να βοηθήσει να υπάρξει σύγκλιση των διαφορετικών συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προς ένα σύστημα με μεγαλύτερη διαφάνεια που θα βασίζεται σε τρεις κύκλους: Πτυχίο/Bachelor – Master – Διδακτορικό.

ΠΡΑΞΗ

Διακήρυξη της Μπολόνιας (EN ), της 19ης Ιουνίου 1999 – Κοινή δήλωση των Ευρωπαίων Υπουργών Παιδείας [Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Η διακήρυξη της Μπολόνιας έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα της ομώνυμης διαδικασίας. Η εν λόγω διαδικασία αποσκοπεί στην εισαγωγή ενός συστήματος ακαδημαϊκών τίτλων που είναι εύκολα αναγνωρίσιμοι και συγκρίσιμοι, στην προώθηση της κινητικότητας των σπουδαστών, των διδασκόντων και των ερευνητών, στην εξασφάλιση υψηλής ποιότητας διδασκαλίας και στην ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής διάστασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Συγκρισιμότητα των ακαδημαϊκών βαθμών και προώθηση της κινητικότητας

Η διακήρυξη της Μπολόνιας βασίζεται σε έξι δράσεις:

  • ένα σύστημα ακαδημαϊκών τίτλων οι οποίοι εύκολα αναγνωρίζονται και συγκρίνονται. Περιλαμβάνει την εφαρμογή ενός κοινού συμπληρώματος διπλώματος με σκοπό τη βελτίωση της διαφάνειας·
  • ένα σύστημα που θεμελιώνεται βασικά σε δύο κύκλους: τον πρώτο κύκλο σπουδών που εστιάζεται στην αγορά εργασίας με διάρκεια τουλάχιστον 3 ετών και το δεύτερο κύκλο σπουδών (Master), στον οποίο αποκτούν πρόσβαση μόνον οι απόφοιτοι του πρώτου κύκλου·
  • ένα σύστημα σώρευσης και μεταφοράς μονάδων τύπου EΣΜΜ, το οποίο χρησιμοποιείται στο πλαίσιο των ανταλλαγών Erasmus·
  • την κινητικότητα των σπουδαστών, των διδασκόντων και των ερευνητών: την εξάλειψη όλων των φραγμών στην ελευθερία κυκλοφορίας·
  • τη συνεργασία σε θέματα εξασφάλισης της ποιότητας·
  • την ευρωπαϊκή διάσταση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση: την αύξηση του αριθμού των διδακτικών ενοτήτων και των μαθημάτων και των κλάδων των οποίων το περιεχόμενο, ο προσανατολισμός ή η οργάνωση χαρακτηρίζονται από μια ευρωπαϊκή διάσταση.

Μεταρρύθμιση των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη

Η διακήρυξη της Μπολόνιας είναι μία εκούσια δέσμευση κάθε υπογράφουσας χώρας να μεταρρυθμίσει το εκπαιδευτικό της σύστημα. Η εν λόγω δέσμευση δεν επιβάλλεται στις εθνικές κυβερνήσεις ή τα πανεπιστήμια. Όσον αφορά τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), το άρθρο 165 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρει ότι η Ένωση «συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και, αν αυτό απαιτείται, υποστηρίζοντας και συμπληρώνοντας τη δράση τους».

Ωστόσο, τα κράτη μέλη παραμένουν εξ ολοκλήρου αρμόδια για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και την οργάνωση του εκπαιδευτικού τους συστήματος, καθώς και την πολιτιστική και γλωσσική τους πολυμορφία. Η δράση της Ένωσης έχει ως στόχο:

  • να αναπτύσσει την ευρωπαϊκή διάσταση της παιδείας, ιδίως μέσω της διδασκαλίας και της διάδοσης των γλωσσών των κρατών μελών·
  • να ευνοεί την κινητικότητα φοιτητών και διδασκόντων, μεταξύ άλλων και ενθαρρύνοντας την ακαδημαϊκή αναγνώριση διπλωμάτων και περιόδων σπουδών·
  • να προωθεί τη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων·
  • να αναπτύσσει την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών για τα κοινά προβλήματα των εκπαιδευτικών συστημάτων των κρατών μελών.

Ανακοινωθέν της Πράγας (EN ) της 19ης Μαΐου 2001 – Προς τον ευρωπαϊκό χώρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Με το ανακοινωθέν της Πράγας προστέθηκαν οι ακόλουθες δράσεις στη διαδικασία της Μπολόνιας:

  • η εκπαίδευση και η διά βίου μάθηση, ως βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ΕΧΤΕ) για να αυξηθεί η οικονομική ανταγωνιστικότητα·
  • η συμμετοχή των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των σπουδαστών: οι υπουργοί τόνισαν τη σημασία τής συμμετοχής των πανεπιστημίων, των άλλων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των σπουδαστών, έτσι ώστε να δημιουργηθεί με εποικοδομητικό τρόπο ένας (ΕΧΤΕ)·
  • η ενίσχυση της ελκυστικότητας του ΕΧΤΕ μεταξύ των σπουδαστών στην Ευρώπη καθώς και των σπουδαστών από άλλα μέρη του κόσμου.

Ανακοινωθέν του Βερολίνου (EN ) της 19ης Σεπτεμβρίου 2003 – «Υλοποίηση του ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης»

Κατά τη διάσκεψη του Βερολίνου το 2003 οι αρμόδιοι υπουργοί για θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εξέδωσαν ένα ανακοινωθέν με το οποίο διδακτορικές σπουδές και οι συνέργιες μεταξύ του EXTE και του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας (EXE) εντάσσονται στη διαδικασία της Μπολόνιας. Οι υπουργοί υπογράμμισαν τη σημασία της έρευνας, της κατάρτισης για την έρευνα καθώς και της προώθησης των διατομεακών σπουδών, έτσι ώστε να διατηρηθεί και να βελτιωθεί η ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά της. Επίσης, απηύθυναν έκκληση για την επίτευξη αυξημένης κινητικότητας στο επίπεδο των διδακτορικών και μεταδιδακτορικών σπουδών και ενθάρρυναν τα ενδιαφερόμενα ιδρύματα να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στους τομείς των διδακτορικών σπουδών και της κατάρτισης νέων ερευνητών.

Ανακοινωθέν του Μπέργκεν (EN ) της 19ης -20ης Μαΐου 2005 – Ευρωπαϊκός χώρος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης – επίτευξη των στόχων

Στο ανακοινωθέν του Μπέργκεν διαπιστώνεται η επίτευξη σημαντικής προόδου όσον αφορά τους στόχους της Μπολόνιας. Οι υπουργοί επιθυμούν την επίτευξη προόδου με ορίζοντα το 2007, όσον αφορά:

  • την εφαρμογή των σημείων αναφοράς και των γραμμών προσανατολισμού για την εξασφάλιση της ποιότητας, όπως προτείνει η έκθεση της ENQA (Ευρωπαϊκή Ένωση Εξασφάλισης της Ποιότητας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση)·
  • την εφαρμογή των εθνικών πλαισίων προσόντων·
  • την έκδοση και την αναγνώριση των κοινών τίτλων, συμπεριλαμβανομένων των τίτλων διδακτορικών σπουδών·
  • τη δημιουργία ευκαιριών για ευέλικτα δρομολόγια κατάρτισης εντός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της ύπαρξης ρυθμίσεων για την επικύρωση των κεκτημένων.

Ανακοινωθέν του Λονδίνου (EN ) της 18ης Μαΐου 2007 – Προς τον ευρωπαϊκό χώρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις σε ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο

Το χρονικό διάστημα μεταξύ 2005 και 2007 σημειώθηκε συνολικά ικανοποιητική πρόοδος ως προς τον ΕΧΤΕ. Εντούτοις, εξακολουθούν να υφίστανται αρκετές προκλήσεις. Πρέπει τώρα να δοθεί έμφαση:

  • στην προώθηση της κινητικότητας των σπουδαστών και του προσωπικού, καθώς και στην ανάπτυξη μέτρων για την αξιολόγηση αυτής της κινητικότητας·
  • στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εθνικών στρατηγικών όσον αφορά την κοινωνική διάσταση στην εκπαίδευση·
  • στην ανάπτυξη δεικτών και δεδομένων για την προσμέτρηση της προόδου της κινητικότητας και της κοινωνικής διάστασης·
  • στη διερεύνηση τρόπων για τη βελτίωση της απασχολησιμότητας που συνδέεται με το σύστημα απόκτησης πτυχίου σε τρεις κύκλους και τη δια βίου μάθηση·
  • στη βελτίωση της διάδοσης πληροφοριών σχετικά με τον ΕΧΤΕ καθώς και της αναγνώρισής του παγκοσμίως·
  • στο να συνεχίσει να γίνεται απολογισμός τής προόδου όσον αφορά την πορεία προς τον ΕΧΤΕ, και να αναλύεται ποιοτικά ο απολογισμός αυτός.

Ανακοινωθέν της Λουβαίν/Λουβαίν λα Νέβ (EN ) της 28ης -29ης Απριλίου 2009 – Η διαδικασία της Μπολόνιας 2020 – Ο ευρωπαϊκός χώρος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη νέα δεκαετία

Το ανακοινωθέν αυτό διαπίστωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τη διαδικασία της Μπολόνιας και ότι ο ΕΧΤΕ έχει αναπτυχθεί ικανοποιητικά από την εποχή της διακήρυξης της Μπολόνιας το 1999. Εντούτοις, κάποιοι στόχοι απομένει ακόμη να επιτευχθούν πλήρως και να εφαρμοστούν σωστά σε ευρωπαϊκό, εθνικό και θεσμικό επίπεδο. Συνεπώς, το ανακοινωθέν σημείωσε ότι η διαδικασία της Μπολόνιας θα συνεχιστεί πέραν του 2010 με τις ακόλουθες προτεραιότητες για τη νέα δεκαετία:

  • παροχή ίσων ευκαιριών σε εκπαίδευση ποιότητας – η συμμετοχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να διευρυνθεί· ιδίως πρέπει να δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να συμμετάσχουν σπουδαστές από υποεκπροσωπούμενες ομάδες·
  • αύξηση της συμμετοχής στη δια βίου μάθηση – πρέπει να εξασφαλιστεί η προσβασιμότητα και η ποιότητα καθώς και η διαφάνεια των πληροφοριών για τη δια βίου μάθηση. Οι σχετικές πολιτικές πρέπει να εφαρμόζονται από κοινού με τα εθνικά πλαίσια προσόντων και μέσα από ισχυρές συμπράξεις όλων των ενδιαφερομένων·
  • προώθηση απασχολησιμότητας – οι ενδιαφερόμενοι φορείς πρέπει να συνεργαστούν προκειμένου να αναβαθμίσουν τα αρχικά επαγγελματικά προσόντα και να παρέχουν ανανεωμένο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, καθώς και να βελτιώσουν την παροχή, την ποιότητα της και την προόσβαση σε καθοδήγηση για θέματα επαγγελματικής σταδιοδρομίας και απασχόλησης. Επιπλέον, η τακτική τής τοποθέτησης σε επιχειρήσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών και η μαθητεία σε επιχειρήσεις πρέπει να ενθαρρυνθούν περισσότερο·
  • ανάπτυξη μαθησιακών αποτελεσμάτων και αποστολών διδασκαλίας έχοντας στο επίκεντρο τον σπουδαστή – το σημείο αυτό αναφέρεται στη δημιουργία διεθνών σημείων αναφοράς για διάφορους θεματικούς τομείς και στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας στα προγράμματα σπουδών·
  • αλληλοσύνδεση της εκπαίδευσης, της έρευνας και της καινοτομίας – η απόκτηση ερευνητικών δεξιοτήτων πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω, η έρευνα πρέπει να ενσωματώνεται καλύτερα στα διδακτορικά προγράμματα και η επαγγελματική σταδιοδρομία των πρωτόπειρων ερευνητών πρέπει να καταστεί πιο ελκυστική·
  • άνοιγμα ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε διεθνή πλαίσια – τα ευρωπαϊκά ιδρύματα πρέπει να διεθνοποιούν περισσότερο τις δραστηριότητές τους και να συνάπτουν συνεργασίες σε παγκόσμιο επίπεδο·
  • αύξηση ευκαιριών για κινητικότητα, και ποιότητα τής κινητικότητας – μέχρι το 2020, το 20 % των αποφοίτων πρέπει να έχουν φοιτήσει ή να έχουν πραγματοποιήσει περίοδο πρακτικής εκπαίδευσης στο εξωτερικό·
  • βελτίωση της συλλογής δεδομένων – πρέπει να συλλέγονται τα δεδομένα σχετικά με την παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά τους στόχους της διαδικασίας της Μπολόνιας·
  • ανάπτυξη πολυδιάστατων μέσων για τη διαφάνεια – προκειμένου να συλλεχθούν ενδελεχείς πληροφορίες για τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τα προγράμματά τους, πρέπει να αναπτυχθούν μέσα για τη διαφάνεια, σε συνεργασία με φορείς κρίσιμης σημασίας. Τα μέσα αυτά πρέπει να βασίζονται σε συγκρίσιμα δεδομένα και κατάλληλους δείκτες, καθώς και να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές διασφάλισης της ποιότητας και αναγνώρισης της διαδικασίας της Μπολόνιας·
  • εξασφάλιση χρηματοδότησης – πρέπει να αναβρεθούν νέες και ποικίλες λύσεις χρηματοδότησης προκειμένου να συμπληρώσουν τη δημόσια χρηματοδότηση.

Διακήρυξη Βουδαπέστης-Βιέννης (EN ) της 12ης Μαρτίου 2010 για τον ευρωπαϊκό χώρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Η διακήρυξη αυτή σηματοδότησε το πέρας της πρώτης δεκαετίας της διαδικασίας της Μπολόνιας και σήμανε επισήμως την έναρξη του ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ΕΧΤΕ), όπως αυτός είχε προβλεφθεί στη διακήρυξη της Μπολόνια του 1999. Με τη διακήρυξη αυτή οι υπουργοί:

  • καλωσορίζουν το Καζακστάν ως 47η συμμετέχουσα χώρα του ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·
  • υπογραμμίζουν την ιδιαίτερη φύση της διαδικασίας της Μπολόνιας, π.χ. μία μοναδική μορφή σύμπραξης μεταξύ των δημόσιων αρχών, των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, των σπουδαστών και του προσωπικού με τους εργοδότες, τους οργανισμούς διασφάλισης της ποιότητας, τις διεθνείς οργανώσεις και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα·
  • τόνισαν ότι η διαδικασία της Μπολόνιας και ο ευρωπαϊκός χώρος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που προέκυψε από αυτή τη διαδικασία, όντας πρωτόγνωρα παραδείγματα περιφερειακής, διασυνοριακής συνεργασίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, κέντρισαν σε μεγάλο βαθμό το ενδιαφέρον σε άλλα μέρη του κόσμου και προσέδωσαν στην ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση μία πιο αναγνωρίσιμη θέση στον παγκόσμιο χάρτη. Οι υπουργοί δήλωσαν επίσης ότι προσβλέπουν στην εντατικοποίηση του πολιτικού τους διαλόγου και στη συνεργασία με εταίρους σε όλο τον κόσμο·
  • έλαβαν γνώση των πορισμάτων διαφόρων εκθέσεων, οι οποίες διαπίστωναν ότι ορισμένες από τις γραμμές δράσης της Μπολόνιας έχουν εφαρμοστεί σε βαθμούς που ποικίλουν, και παραδέχτηκαν ότι πρόσφατες διαμαρτυρίες σε ορισμένες χώρες έδειξαν ότι οι στόχοι και οι μεταρρυθμίσεις της Μπολόνιας δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί και εξηγηθεί όπως πρέπει. Οι υπουργοί υποσχέθηκαν να ακούσουν τις επικριτικές φωνές του προσωπικού και των σπουδαστών·
  • επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στην πλήρη και σωστή εφαρμογή των συμφωνημένων στόχων και στο θεματολόγιο για την επόμενη δεκαετία που προσδιορίστηκε από το ανακοινωθέν της Λουβαίν/Λουβαίν λα Νέβ.

Επιπλέον, οι υπουργοί υπογράμμισαν τα ακόλουθα θέματα:

  • η ακαδημαϊκή ελευθερία καθώς και αυτονομία και υποχρέωση λογοδοσίας από τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως αρχές του ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·
  • ο κρίσιμος ρόλος της ακαδημαϊκής κοινότητας- θεσμικοί ιθύνοντες, διδάσκοντες, ερευνητές, διοικητικό προσωπικό και σπουδαστές- ώστε να γίνει πραγματικότητα ο ευρωπαϊκός χώρος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·
  • η τριτοβάθμια εκπαίδευση ως δημόσια ευθύνη, π.χ. θα πρέπει να διατεθούν στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οι απαραίτητοι πόροι δυνάμει πλαισίου που να έχουν θεσπίσει και να επιβλέπουν οι δημόσιες αρχές·
  • η ανάγκη να καταβληθούν αυξανόμενες προσπάθειες όσον αφορά την κοινωνική διάσταση προκειμένου να παρέχονται ίσες ευκαιρίες σε ποιοτική εκπαίδευση, προσδίδοντας ιδιαιτέρως σημασία σε υποεκπροσωπούμενες ομάδες.

Οι αρμόδιοι υπουργοί για θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συμφώνησαν να συναντηθούν και πάλι στο Βουκουρέστι στις 26-27 Απριλίου 2012.

Πλαίσιο

Κατά την 900ή επέτειο του πανεπιστημίου της Μπολόνιας, οι πρυτάνεις των πανεπιστημίων υπέγραψαν στις 18 Σεπτεμβρίου 1988 τη «Magna Charta Universitatum» (EN ). Στο έγγραφο αυτό αναφέρεται ότι «το μέλλον της ανθρωπότητας στο τέλος της τρέχουσας χιλιετίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτιστική, επιστημονική και τεχνική ανάπτυξη». Τα πανεπιστήμια σφυρηλατούν τη γνώση αυτή.

Με την ευκαιρία της 800ής επετείου του πανεπιστημίου του Παρισιού οι αρμόδιοι υπουργοί για θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξέδωσαν στις 25 Μαΐου 1998 τη «Διακήρυξη της Σορβόννης» (EN ). Η διακήρυξη αυτή έχει σκοπό να εναρμονίσει την αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι υπουργοί υπενθύμισαν ότι «η Ευρώπη που οικοδομούμε δεν είναι μόνο η Ευρώπη του ευρώ, των τραπεζών και της οικονομίας· πρέπει επίσης να αποτελεί την Ευρώπη της γνώσης».

Η διακήρυξη της Μπολόνιας της 19ης Ιουνίου 1999 υπογράφεται από 30 ευρωπαϊκές χώρες, εκ των οποίων τα 15 τότε κράτη μέλη της ΕΕ (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Ισπανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο) καθώς και τα δέκα κράτη που εντάχθηκαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004 (Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λιθουανία, Λεττονία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβενία , Σλοβακία). Τη διακήρυξη έχουν επίσης υπογράψει η Ισλανδία, η Νορβηγία και η Ελβετική Συνομοσπονδία. Επίσης η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που εντάχθηκαν στην ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2007, έχουν υπογράψει τη διακήρυξη. Το Καζακστάν προσχώρησε στη διαδικασία της Μπολόνιας το Μάρτιο του 2010.

Σήμερα σαράντα επτά χώρες συμμετέχουν στη διαδικασία της Μπολόνιας, καθώς έχουν εκπληρώσει τις προϋποθέσεις και διαδικασίες προσχώρησής τους (EN ). Οι χώρες που αποτελούν μέρη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής σύμβασης (EN), η οποία υπογράφτηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1954 υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης, είναι επιλέξιμες για να γίνουν μέλη του ΕΧΤΕ, εφόσον διακηρύξουν την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν το στόχο της διαδικασίας της Μπολόνιας στο σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσής τους. Οι αιτήσεις προσχώρησής τους πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόσουν τις εν λόγω αρχές και στόχους.

Η διαδικασία της Μπολόνιας εγγράφεται στους στόχους της εκπαίδευσης και κατάρτισης 2020 και της Ευρώπης 2020.

 
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 09.04.2010

βλέπε και

  • δικτυακοί τόποι της Γενικής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και Πολιτισμού για διαδικασία της Μπολόνιας (EN) και την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ευρώπη (EN).
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας