RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Część naprawcza: procedura nadmiernego deficytu

Pakt stabilności i wzrostu jest podstawą dyscypliny budżetowej. Niniejsze rozporządzenie stanowi część paktu i ma na celu wyjaśnienie i przyspieszenie procedury nadmiernego deficytu tak, że miała ona rzeczywiście charakter odstraszający. Rozporządzenie uzupełnia rozporządzenie z 1993 r., ustanawiające procedurę nadmiernego deficytu.

AKT

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu [Dz.U. L 209 z 2.8.1997] [Zob. akty zmieniające].

STRESZCZENIE

Niniejsze rozporządzenie ma na celu wyjaśnienie i przyspieszenie procedury nadmiernego deficytu, przewidzianej w art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (UE) (poprzednio art. 104 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej). Występowaniu nadmiernego deficytu należy zapobiegać i niezwłocznie mu zaradzić.

Wartość odniesienia: 3% PKB

Wartość odniesienia dla deficytu, określona w protokole w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonym do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Traktatu z Maastricht z 1992 r.), wynosi 3% produktu krajowego brutto (PKB). Przekroczenie tej wartości uznaje się za wyjątkowe:

  • jeżeli wynika ono z niezwykłego zdarzenia, na które dane państwo członkowskie nie ma wpływu i które oddziałuje w sposób znaczący na pozycję finansową ogólnego działu państwowego,
  • jeżeli wynika ze znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej (przekroczenie wartości 3% PKB jest wynikiem rocznego spadku PKB lub skumulowanego spadku produkcji w dłuższym okresie bardzo niskiego wzrostu rocznego).

Ponadto przekroczenie przez deficyt wartości bazowej uznaje się za okresowe, jeżeli prognozy budżetowe dostarczone przez Komisję Europejską wskazują, że deficyt spadnie poniżej wartości bazowej po zakończeniu nadzwyczajnego zdarzenia lub znacznego pogorszenia koniunktury.

Istnienie nadmiernego deficytu: uwzględnienie wszystkich czynników

Komisja Europejska ocenia, a Rada Unii Europejskiej decyduje, czy istnieje nadmierny deficyt. Komisja sporządza sprawozdanie, przy czym jest zobowiązana uwzględnić wszystkie czynniki istotne dla istnienia nadmiernego deficytu.

Istotne czynniki obejmują m.in.:

  • zmiany sytuacji gospodarczej w perspektywie średnioterminowej (potencjał wzrostu),
  • cykl koniunkturalny,
  • wdrażanie polityk wspierania badań i innowacji,
  • ewolucję sytuacji budżetowej w perspektywie średnioterminowej, w szczególności wysiłki podejmowane na rzecz konsolidacji budżetowej w okresach dobrej koniunktury,
  • wdrożenie reform emerytalnych.

Instytucje europejskie muszą zwracać szczególną uwagę na wszystkie czynniki, które w danym państwie członkowskim są istotne dla oceny przekroczenia wartości bazowej.

Procedura nadmiernego deficytu

Sprawozdanie Komisji. W ciągu dwóch tygodni po przyjęciu przez Komisję opracowanego przez nią sprawozdania, jeśli państwo członkowskie nie spełnia kryteriów określonych w artykule 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Komitet Ekonomiczno-Finansowy wydaje swoją opinię.

Komisja uwzględnia tę opinię w celu przedstawienia opinii danemu państwu członkowskiemu, jeżeli uzna, że istnieje nadmierny deficyt. Komisja powiadamia o tym również Radę.

Zalecenia Rady. Na podstawie opinii Komisji Rada decyduje większością kwalifikowaną, czy istnieje nadmierny deficyt. Rada bierze pod uwagę ewentualne uwagi danego państwa członkowskiego.

Jeśli Rada zdecyduje, że istnieje nadmierny deficyt, formułuje zalecenia do danego państwa członkowskiego. Rada ustala termin sześciu miesięcy na wszczęcie skutecznych działań przez państwo członkowskie. Obniżenie nadmiernego deficytu powinno zostać dokonane w kolejnym roku od jego stwierdzenia, chyba że zaistnieją szczególne okoliczności. W swoich zaleceniach Rada wzywa państwo do osiągnięcia minimalnej rocznej poprawy swojego strukturalnego bilansu budżetowego, odpowiadającej co najmniej 0,5% bazowego PKB.

W przypadku wystąpienia nieprzewidzianych negatywnych zdarzeń gospodarczych, które mają bardzo niekorzystny wpływ na finanse publiczne danego państwa po przyjęciu zalecenia Rady i jeśli dane państwo członkowskie działa zgodnie z zaleceniami Rady, Rada może przyjąć zmienione zalecenia.

Jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od stwierdzenia nadmiernego deficytu nie zostało podjęte żadne skuteczne działanie, Rada podejmie decyzję o podaniu swoich zaleceń do publicznej wiadomości. Aby ustalić, czy podjęto skuteczne działanie w odpowiedzi na jej zalecenia, Rada opiera swoją decyzję na publicznych deklaracjach danego państwa członkowskiego.

Ostrzeżenia i sankcje. W ciągu dwóch miesięcy od przyjęcia decyzji w sprawie braku skutecznych działań Rada może ostrzec zainteresowane państwo członkowskiego o możliwości podjęcia środków mających na celu zmniejszenie deficytu. Jeżeli państwo rozpoczęło skuteczne działania zgodnie z ostrzeżeniem, a po przyjęciu odnośnego ostrzeżenia wystąpią negatywne i nieoczekiwane zdarzenia gospodarcze mające bardzo niekorzystny wpływ na finanse publiczne danego państwa, Rada na zalecenie Komisji może podjąć decyzję o zmianie postanowień ostrzeżenia.

Jeżeli państwo członkowskie nie zastosuje się do decyzji Rady, Rada decyduje zwykle, w ciągu czterech miesięcy od powiadomienia, o nałożeniu sankcji.

Jak przewidziano w art. 139 ustęp 2 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawnym art. 122 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej), ostrzeżenia Rady i sankcje przewidziane w art. 126 (pkt 9 i 11) nie dotyczą państw członkowskich, które nie należą (jeszcze) do strefy euro.

Zawieszenie procedury

Procedura nadmiernego deficytu może być zawieszona:

  • jeżeli dane państwo członkowskie działa zgodnie z zaleceniami Rady,
  • jeżeli dane uczestniczące państwo członkowskie działa podejmuje środki w odpowiedzi na ostrzeżenia Rady.

Okres, na który postępowanie jest zawieszone, nie jest uwzględniany przy określaniu terminów wynikających z ostrzeżeń i terminów nakładania sankcji.

Skuteczne działania

Rada określa termin umożliwiający państwu członkowskiemu podjęcie skutecznych działań. Działania te muszą być zgodne z zaleceniami Rady i z sankcjami nałożonymi przez Radę. Po upływie tego terminu Komisja przedstawia Radzie swoją opinię w sprawie podjętych przez państwo członkowskie środków mających na celu skorygowanie nadmiernego deficytu. Opinia przedstawiona przez Komisję zakłada, że środki te są w pełni wdrożone i że rozwój gospodarczy jest zgodny z prognozami.

Rada może zwrócić się do uczestniczącego państwa członkowskiego z wnioskiem o przedkładanie sprawozdań zgodnie z określonym harmonogramem w celu zapewnienia nadzoru nad jego wysiłkami dostosowawczymi:

  • jeżeli dane uczestniczące państwo członkowskie nie realizuje podjętych środków lub jeżeli środki te są w opinii Rady niewystarczające,
  • jeżeli stan faktyczny wskazuje, że nadmierny deficyt nie został skorygowany przez dane uczestniczące państwo członkowskie w terminie wyznaczonym w zaleceniach.

Sankcje

Sankcje wynikające z procedury nadmiernego deficytu w pierwszej kolejności przyjmują formę nieoprocentowanego depozytu w UE. Kwota depozytu obejmuje:

  • stały składnik równy 0,2% PKB,
  • zmienny składnik równy jednej dziesiątej różnicy między deficytem (wyrażonym jako procent PKB w roku, w którym deficyt został uznany za nadmierny) a wartością bazową (3%).

Każdego kolejnego roku Rada może podjąć decyzję o zaostrzeniu sankcji, wymagając dodatkowego depozytu. Będzie on wtedy równy jednej dziesiątej różnicy między deficytem jako procentem PKB w poprzednim roku a wartością bazową w wysokości 3% PKB.

Roczna kwota depozytów nie przekroczy górnej granicy 0,5% PKB.

Depozyt jest z zasady przekształcony w karę, jeżeli w ciągu dwóch kolejnych lat nadmierny deficyt nie zostanie w opinii Rady skorygowany.

Rada może podjąć decyzję w sprawie uchylenia w całości lub w części kary w zależności od skali postępu dokonanego przez dane uczestniczące państwo członkowskie w korygowaniu nadmiernego deficytu.

Rada uchyla wszelkie niezrealizowane sankcje w przypadku uchylenia decyzji stwierdzającej istnienie nadmiernego deficytu. Wszelkie kary nałożone już nie będą zwracane danemu uczestniczącemu państwu członkowskiemu.

Odsetki od depozytów złożonych w Komisji oraz dochody z kar będą rozdzielane między państwa członkowskie niewykazujące nadmiernego deficytu w proporcji do ich udziału w całkowitym PNB uprawnionych państw członkowskich.

Kontekst

Celem paktu stabilności i wzrostu jest zapobieganie występowaniu nadmiernego deficytu budżetowego w strefie euro po wejściu do trzeciego etapu unii gospodarczej i walutowej (UGW) z dniem 1 stycznia 1999 r.

Ponieważ Traktat przewiduje tylko ilościowe kryteria przyjęcia wspólnej waluty i nie zawiera żadnej definicji polityki fiskalnej, która powinna być realizowana po przejściu na euro, przyjęcie takiego paktu zostało przez państwa członkowskie uznane za niezbędne. Pakt na rzecz stabilności i wzrostu wpisuje się w ten sposób w logikę Traktatu i rozszerza jego przepisy.

Pakt ma na celu zapewnienie należytego zarządzania finansami publicznymi w strefie euro, aby zapobiec wystąpieniu sytuacji, w której luźna polityka budżetowa prowadzona przez jedno państwo członkowskie wywierałaby negatywny wpływ na inne państwa członkowskie poprzez wpływ na stopy procentowe oraz podważenie zaufania do stabilności gospodarki w strefie euro. Pakt ma na celu zapewnienie trwałej i zrównoważonej zbieżności gospodarek państw członkowskich strefy euro.

Niniejsze rozporządzenie zostało poddane pierwszemu przeglądowi w czerwcu 2005 r. Obecnie przeprowadzana jest jego druga reforma. Wniosek w sprawie nowego rozporządzenia powinien zostać przyjęty przez Parlament Europejski i Radę UE do końca 2011 r.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTranspozycja przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97

1.1.1999

Dz.U. L 209 z 2.8.1997

Akt zmieniającyWejście w życieTranspozycja przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 1056/2005

27.7.2005

Dz.U. L 174 z 7.7.2005

Ostatnia aktualizacja: 02.09.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony