RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Monitorowanie polityki budżetowej

Niniejsze rozporządzenie ma na celu nadzorowanie i koordynowanie polityki budżetowej państw członkowskich. Wprowadza środki zapobiegawcze, których celem jest zapewnienie dyscypliny budżetowej koniecznej dla właściwego funkcjonowania Unii Europejskiej. Rozporządzenie obejmuje zarówno państwa członkowskie, które przyjęły wspólną walutę, jak i państwa, które jeszcze nie wstąpiły do strefy euro.

AKT

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych [Zob. akty zmieniające].

STRESZCZENIE

Niniejsze rozporządzenie stanowi część zapobiegawczą paktu stabilności i wzrostu. Ma ono na celu kontrolowanie i koordynowanie polityk budżetowych państw członkowskich w celu zapewnienia, w sposób prewencyjny, dyscypliny budżetowej w Unii Europejskiej.

W tym celu rozporządzenie przewiduje europejski semestr na początku każdego roku, aby pomóc państwom członkowskim w określeniu właściwej polityki budżetowej. Państwa członkowskie przedkładają Komisji programy stabilności (dla państw członkowskich, które przyjęły euro) i programy konwergencji (dla państw członkowskich nienależących do strefy euro), w których określają średniookresowe cele budżetowe. Programy te są oceniane przez Komisję, a Rada wydaje w związku z nimi zalecenia dla poszczególnych państw.

Europejski semestr dla koordynacji polityk gospodarczych

Europejski semestr to okres sześciu miesięcy, w ciągu którego analizowana jest polityka budżetowa poszczególnych państw członkowskich.

Na początku semestru Rada wyznacza najistotniejsze wyzwania gospodarcze Unii Europejskiej (UE) i przekazuje państwom członkowskim strategiczne wytyczne dotyczące realizacji polityk.

Następnie na podstawie tych wytycznych państwa członkowskie opracowują:

Na koniec semestru i po przeanalizowaniu programów Rada kieruje do każdego państwa członkowskiego odpowiednie zalecenia. Na podstawie opinii Komisji Rada informuje o ocenie zanim państwa członkowskie opracują ostateczny budżet na następny rok.

Średniookresowe cele budżetowe

Każde państwo członkowskie posiada średniookresowy cel deficytowy dotyczący jego pozycji budżetowej w ujęciu strukturalnym. Cele średniookresowe różnią się w zależności od państw członkowskich: są tym bardziej wygórowane, im wyższe jest zadłużenie i szacowany koszt starzenia się społeczeństwa.

Cele średniookresowe dla państw członkowskich, które przyjęły euro oraz państw członkowskich należących do ERM II, znajdują się powyżej – 1% PKB. Cele średniookresowe dla państwa członkowskiego mogą być zmieniane gdy wdrożona zostanie istotna reforma strukturalna lub co trzy lata przy okazji ogłaszania prognoz umożliwiających aktualizację szacowanych kosztów starzenia się społeczeństwa.

Nadzór wielostronny: programy stabilności i konwergencji

Programy stabilności i konwergencji służą za podstawę do nadzoru wielostronnego Rady UE. Przewidziany w art. 121 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nadzór ma na celu zapobieganie na wczesnym etapie powstawaniu nadmiernych deficytów administracji publicznej oraz wspieranie koordynacji polityk gospodarczych.

Każde państwo członkowskie przedstawia Radzie UE oraz Komisji program stabilności (w przypadku państw członkowskich należących do strefy euro) lub konwergencji (w przypadku państw członkowskich będących poza strefą euro).

Programy stabilności i konwergencji zawierają:

  • średniookresowy cel budżetowy i ścieżkę dostosowania prowadzącą do realizacji tego celu, wynik sektora instytucji rządowych i samorządowych w relacji do PKB (w %), przewidywaną zmianę wskaźnika długu publicznego, przewidywane tempo wzrostu wydatków publicznych, przewidywane tempo wzrostu dochodów publicznych przy założeniu niezmiennego kursu polityki oraz wyrażoną w liczbach ocenę środków dyskrecjonalnych przewidzianych po stronie dochodów. Ponadto programy konwergencji pokazują związek tych celów ze stabilnością cen i kursu walutowego, a także średnioterminowymi celami polityki walutowej,
  • informacje związane z jawnymi i ukrytymi zobowiązaniami związanymi ze starzeniem się społeczeństwa oraz ze zobowiązaniami warunkowymi (np. gwarancje publiczne), które mogą mieć wpływ na rachunki administracji publicznych,
  • informacje dotyczące spójności programów z najważniejszymi wytycznymi polityki gospodarczej i programów reformy w danym kraju,
  • główne założenia dotyczące perspektyw gospodarczych, które mogą wpływać na wykonanie programów stabilności i konwergencji (wzrost, zatrudnienie, inflacja i inne ważne zmienne),
  • szczegółowa analiza i ocena środków polityki budżetowej i innych środków polityki gospodarczej podejmowanych lub proponowanych, a które są właściwe dla osiągnięcia celów programu,
  • analiza wpływu, jaki każda zmiana podstawowych założeń gospodarczych może mieć na sytuację budżetową i zadłużenie,
  • przyczyny ewentualnego odstępstwa od wymaganej ścieżki dostosowania dla realizacji średniookresowego celu budżetowego.

Programy stabilności i konwergencji są przedstawiane każdego roku w kwietniu i podawane przez państwa członkowskie do publicznej wiadomości.

Analiza programów stabilności i konwergencji

Na podstawie ocen przeprowadzonych przez Komisję i Komitet Ekonomiczno-Finansowy Rada analizuje średniookresowe cele budżetowe przedstawiane w programach przez państwa członkowskie. W szczególności sprawdza, czy:

  • średnioterminowy cel budżetowy opiera się na realistycznych założeniach gospodarczych,
  • zaplanowane lub wdrożone środki są wystarczające do osiągnięcia celu budżetowego,
  • dane państwo, podczas oceniania ścieżki dostosowania, dąży co roku do poprawy swojego rocznego salda budżetowego, uwzględniając zmiany cykliczne,
  • roczny wzrost wydatków publicznych danego państwa członkowskiego niej jest zbyt duży, tzn. czy nie przekracza średniookresowej stopy referencyjnej.

Przy ocenie Rada bierze pod uwagę wdrażanie znaczących reform strukturalnych, w szczególności reform systemów emerytalnych.

Rada przystępuje do oceny programu w ciągu trzech miesięcy od jego złożenia. Po zaleceniu Komisji i skonsultowaniu się z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, Rada wydaje opinię na temat programu i może zachęcić dane państwo członkowskie do przyjęcia go, jeśli uważa, że cele i treści programu powinny być wzmocnione.

Unikanie wystąpienia nadmiernego deficytu: system wczesnego ostrzegania

W ramach wielostronnego nadzoru Rada nadzoruje wdrażanie programów stabilizacji i konwergencji na podstawie informacji dostarczanych przez państwa członkowskie oraz oceny dokonywanej przez Komisję i Komitet Ekonomiczno-Finansowy.

Dlatego jeśli Komisja stwierdza istotne odchylenie pozycji budżetowej od średnioterminowego celu budżetowego lub od ścieżki dostosowania, która ma prowadzić do realizacji celu, powinna wystosować ostrzeżenie do danego państwa członkowskiego. Jeśli w ciągu miesiąca sytuacja nie ulegnie zmianie, Rada zaleca danemu państwu podjęcie koniecznych działań zapobiegających wystąpieniu nadmiernego deficytu (system wczesnego ostrzegania art. 121 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu UE).

Ponadto zalecenia przyjmowane przez Radę mogą zostać opublikowane.

Kontekst

Pakt na rzecz Stabilności i Wzrostu to zbiór zasad, które ustanawiają nadzór gospodarczy i budżetowy dla całej Unii. Jego celem jest zapewnienie stabilności gospodarczej i finansowej UE.

Państwa członkowskie muszą zatem prowadzić zdrową politykę budżetową, aby nie dopuścić do powstawania nadmiernych deficytów, zagrażających stabilności ekonomicznej i finansowej UE.

W 2011 r. Pakt został w dużym stopniu zreformowany. Nowe środki stanowią ważny etap zapewnienia dyscypliny budżetowej, wspierania stabilności gospodarki europejskiej i zapobiegania ponownemu kryzysowi w Unii.

Pakt na rzecz Stabilności i Wzrostu obejmuje obecnie sześć aktów, które weszły w życie 13 grudnia 2011 r.:

  • rozporządzenie (UE) nr 1173/2011 w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro,
  • rozporządzenie (UE) nr 1174/2011 w sprawie środków egzekwowania korekty nadmiernych zakłóceń równowagi makroekonomicznej w strefie euro,
  • rozporządzenie (UE) nr 1175/2011 zmieniające niniejsze rozporządzenie w sprawie nadzoru pozycji budżetowych,
  • rozporządzenie (UE) nr 1176/2011 w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania,
  • rozporządzenie (UE) nr 1177/2011 zmieniające procedurę nadmiernego deficytu,
  • dyrektywa 2011/85/UE w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 1466/97

1.7.1998

Dz.U. L 209 z 2.8.1997

Akty zmieniające Wejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 1055/2005

27.7.2005

Dz.U. L 174 z 7.7.2005

Rozporządzenie (UE) nr 1175/2011

13.12.2011

Dz.U. L 306 z 23.11.2011

 
Ostatnia aktualizacja: 06.01.2012

Zobacz także

Więcej szczegółowych informacji znajduje się na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Gospodarczych i Finansowych:

Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony