RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Εποπτεία των δημοσιονομικών πολιτικών

Ο παρών κανονισμός έχει ως στόχο την εποπτεία και τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών. Πρόκειται για προληπτικά μέτρα με σκοπό την εξασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας που είναι αναγκαία για την καλή λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο κανονισμός αφορά τόσο τα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα όσο και αυτά που δεν το έχουν ακόμα υιοθετήσει.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών [Πράξη (εις) τροποποίησης].

ΣΥΝΟΨΗ

Ο παρών κανονισμός αποτελεί το σκέλος πρόληψης του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, Έχει στόχο την εποπτεία και τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών για να διασφαλιστεί κατά τρόπο προληπτικό η δημοσιονομική πειθαρχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για το σκοπό αυτόν, ο κανονισμός προβλέπει ένα «ευρωπαϊκό εξάμηνο» στην αρχή κάθε έτους, με στόχο την παροχή βοήθειας στα κράτη μέλη προκειμένου να θεσπίσουν υγιείς δημοσιονομικές πολιτικές. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή προγράμματα σταθερότητας (για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο ευρώ) και προγράμματα σύγκλισης (για τα κράτη μέλη εκτός ζώνης ευρώ), στα οποία εγκρίνουν μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Τα εν λόγω προγράμματα αξιολογούνται από την Επιτροπή, και διατυπώνονται συστάσεις για αυτά από το Συμβούλιο, ειδικές για κάθε κράτος.

Ευρωπαϊκό εξάμηνο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών

Το ευρωπαϊκό εξάμηνο είναι περίοδος έξι μηνών κατά τη διάρκεια της οποίας εξετάζονται οι δημοσιονομικές πολιτικές των κρατών μελών.

Στην αρχή του εξαμήνου, το Συμβούλιο καθορίζει τις μεγάλες οικονομικές προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και προτείνει στα κράτη μέλη στρατηγικούς προσανατολισμούς για τις πολιτικές που πρέπει να ακολουθηθούν.

Στη συνέχεια και στη βάση αυτών των προσανατολισμών, τα κράτη μέλη θεσπίζουν:

Στο τέλος του ευρωπαϊκού εξαμήνου και μετά από την αξιολόγηση των εν λόγω προγραμμάτων, το Συμβούλιο απευθύνει συστάσεις σε κάθε κράτος μέλος. Το Συμβούλιο, βασισμένο στην γνώμη της Επιτροπής, γνωστοποιεί τις αξιολογήσεις του, πριν να καταρτίσουν τα κράτη μέλη τους οριστικούς προϋπολογισμούς τους για το επόμενο έτος.

Μεσοπρόθεσμοι δημοσιονομικοί στόχοι

Κάθε κράτος μέλος έχει θέσει έναν μεσοπρόθεσμο στόχο ελλείμματος όσον αφορά τη δημοσιονομική του θέση, ο οποίος ορίζεται με διαρθρωτικούς όρους. Οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο: όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο του χρέους και το εκτιμώμενο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού τόσο αυστηρότεροι είναι.

Οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι τίθενται πάνω από το -1 % του ΑΕΠ για τα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το ευρώ και για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο ΜΣΙ ΙΙ. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος ενός κράτους μέλους μπορεί να αναθεωρηθεί όταν πραγματοποιείται διαρθρωτική μεταρρύθμιση μείζονος σημασίας ή κάθε τρία έτη, με την ευκαιρία της δημοσίευσης των προβολών που επιτρέπουν επικαιροποίηση του εκτιμώμενου κόστους της γήρανσης του πληθυσμού.

Πολυμερής εποπτεία: προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης

Τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης αποτελούν τη βάση της πολυμερούς εποπτείας από το Συμβούλιο της ΕΕ. Η εποπτεία προβλέπεται από το άρθρο 121 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ και έχει σκοπό να προλαμβάνει, σε πρώιμο στάδιο, την εμφάνιση υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και να προωθεί το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών.

Κάθε κράτος μέλος υποβάλλει πρόγραμμα σταθερότητας (για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο ευρώ) ή σύγκλισης (για τα κράτη μέλη εκτός ζώνης ευρώ) στο Συμβούλιο της ΕΕ και την Επιτροπή.

Τα προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης περιλαμβάνουν:

  • τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο, καθώς και την πορεία προσαρμογής, η οποία οδηγεί στην επίτευξη αυτού του στόχου, το ισοζύγιο του Δημοσίου εκφρασμένο σε ποσοστό του ΑΕΠ, την αναμενόμενη εξέλιξη του λόγου του δημόσιου χρέους, την προβλεπόμενη πορεία του δείκτη δημόσιου χρέους, την αναμενόμενη πορεία εξέλιξης των δημόσιων εσόδων με αμετάβλητες πολιτικές και έναν ποσοτικό προσδιορισμό των προβλεπόμενων μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων. Ακόμη, τα προγράμματα σύγκλισης διατυπώνουν τόσο τη σχέση μεταξύ των στόχων αυτών και της σταθερότητας τιμών και συναλλαγματικών ισοτιμιών όσο και τους μεσοπρόθεσμους στόχους της δημοσιονομικής πολιτικής·
  • στοιχεία για τις τεκμαρτές υποχρεώσεις λόγω της δημογραφικής γήρανσης, και ενδεχόμενες υποχρεώσεις (όπως οι δημόσιες εγγυήσεις) που ενδέχεται να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στους γενικούς κρατικούς λογαριασμούς·
  • στοιχεία σχετικά με τη συμβατότητα των προγραμμάτων με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων·
  • τις κυριότερες παραδοχές για τις αναμενόμενες οικονομικές εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν την υλοποίηση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης (ανάπτυξη, απασχόληση, πληθωρισμός και άλλες σημαντικές μεταβλητές)·
  • αξιολόγηση και λεπτομερή ανάλυση των δημοσιονομικών και των άλλων ληφθέντων ή σχεδιαζόμενων μέτρων οικονομικής πολιτικής που είναι σκόπιμα για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος, όπως διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μείζονος σημασίας·
  • ανάλυση του κατά πόσον τυχόν μεταβολές των κύριων οικονομικών παραδοχών θα επηρέαζαν την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών και το χρέος·
  • εάν χρειάζεται, εξηγήσεις των αποκλίσεων από την πορεία προσαρμογής που απαιτείται για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου.

Τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης υποβάλλονται κάθε χρόνο τον Απρίλιο. Δημοσιεύονται από τα κράτη μέλη.

Εξέταση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης

Με βάση τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής, το Συμβούλιο εξετάζει τους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους που παρουσιάζουν τα κράτη μέλη στα προγράμματά τους. Συγκεκριμένα, ελέγχει τα ακόλουθα:

  • κατά πόσον ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος βασίζεται σε ρεαλιστικές οικονομικές παραδοχές·
  • κατά πόσον τα ληφθέντα ή προβλεπόμενα μέτρα επαρκούν για την επίτευξη του δημοσιονομικού στόχου·
  • κατά πόσον το οικείο κράτος μέλος, κατά την αξιολόγηση της πορείας προσαρμογής, βελτιώνει σε ετήσια βάση το υπόλοιπο του προϋπολογισμού του, λαμβάνοντας υπόψη τα κυκλικά προσαρμοσμένα αποτελέσματα·
  • κατά πόσον η ετήσια αύξηση των δημοσίων δαπανών του οικείου κράτους μέλους είναι υπερβολικά υψηλή, ήτοι υπερβαίνει έναν μεσοπρόθεσμο συντελεστή αναφοράς.

Το Συμβούλιο, κατά τη διάρκεια των αξιολογήσεων, λαμβάνει υπόψη την υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων μείζονος σημασίας, ιδίως των μεταρρυθμίσεων των συντάξεων.

Το Συμβούλιο εξετάζει το πρόγραμμα εντός τριών μηνών το αργότερο από την υποβολή του. Το Συμβούλιο, ύστερα από σύσταση της Επιτροπής και διαβούλευση με την οικονομική και δημοσιονομική επιτροπή, εκδίδει γνώμη για το πρόγραμμα και μπορεί να καλέσει το συγκεκριμένο κράτος μέλος να το προσαρμόσει εφόσον κρίνει ότι οι στόχοι του και το περιεχόμενό του πρέπει να ενισχυθούν.

Αποτροπή της εμφάνισης υπερβολικού ελλείμματος: διαδικασία έγκαιρης προειδοποίησης

Στο πλαίσιο της πολυμερούς εποπτείας, το Συμβούλιο παρακολουθεί την εφαρμογή των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης με βάση τα στοιχεία που γνωστοποιούν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και τις εκτιμήσεις της Επιτροπής και της οικονομικής και δημοσιονομικής επιτροπής.

Έτσι, εάν η Επιτροπή διαπιστώσει σημαντική απόκλιση της δημοσιονομικής κατάστασης από τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ή από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του στόχου αυτού, απευθύνει ειδοποίηση στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Εάν μετά από χρονική περίοδο ενός μηνός η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη, το Συμβούλιο απευθύνει συστάσεις στο συγκεκριμένο κράτος μέλος προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση υπερβολικού ελλείμματοςδιαδικασία έγκαιρης προειδοποίησης», άρθρο 121 παράγραφος 4 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ).

Περαιτέρω, οι συστάσεις που υιοθετούνται από το Συμβούλιο μπορούν να ανακοινωθούν δημόσια.

Πλαίσιο

Το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης είναι μια δέσμη κανόνων οι οποίοι θεσπίζουν οικονομική και δημοσιονομική εποπτεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στόχος του είναι η διασφάλιση της οικονομικής και δημοσιονομικής σταθερότητας της ΕΕ.

Συνεπώς, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν υγιείς δημοσιονομικές πολιτικές, προκειμένου να αποφύγουν την εμφάνιση υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την οικονομική και δημοσιονομική σταθερότητα της ΕΕ.

Το 2011, το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης υπέστη πολύ σημαντική μεταρρύθμιση. Τα νέα μέτρα που εγκρίθηκαν αποτελούν σταθμό για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την ενίσχυση της σταθερότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την πρόληψη μιας νέας κρίσης στην Ένωση.

Έτσι, το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης περιλαμβάνει στο εξής έξι νομοθετικές πράξεις που τέθηκαν σε ισχύ στις 13 Δεκεμβρίου 2011:

  • τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1173/2011 για την αποτελεσματική επιβολή της δημοσιονομικής εποπτείας στη ζώνη του ευρώ·
  • τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1174/2011 σχετικά με κατασταλτικά μέτρα για τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ευρωζώνη·
  • τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1175/2011 που τροποποιεί τον παρόντα κανονισμό για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης·
  • τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 σχετικά με κατασταλτικά μέτρα για τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ευρωζώνη·
  • τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1177/2011 που τροποποιεί τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος·
  • την οδηγία αριθ. 2011/85/ΕΕ σχετικά με τις απαιτήσεις για τα δημοσιονομικά πλαίσια των κρατών μελών.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1466/97

1.7.1998

-

ΕΕ L 209 της 2.8.1997

Πράξη (εις) τροποποίησηςΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1055/2005

27.7.2005

-

ΕΕ L 174 της 7.7.2005

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1175/2011

13.12.2011

-

EE L 306 της 23.11.2011

 
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 06.01.2012

βλέπε και

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων:

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας