RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Europejski Bank Centralny (EBC)

Europejski Bank Centralny (EBC) utworzono dnia 1 czerwca 1998 r. Ma on osobowość prawną i jest w pełni niezależny od instytucji krajowych i unijnych. EBC zarządza Europejskim Systemem Banków Centralnych (ESBC), zapewniając sprawne funkcjonowanie unii gospodarczej i walutowej. Jego głównym celem jest utrzymanie stabilności cen poprzez definiowanie polityki pieniężnej Unii.

AKT

Protokół w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, załączony do Traktatu o Unii Europejskiej oraz do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej [Dz.U. C 83 z 30.3.2010].

STRESZCZENIE

Niniejszy protokół określa odpowiedzialność organów decyzyjnych Europejskiego Banku Centralnego (EBC), który kieruje Europejskim Systemem Banków Centralnych (ESBC). Protokół także objaśnia cele i zadania ESBC. Chodzi tu o protokół, który został załączony do Traktatu o Unii Europejskiej (UE) oraz do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, i który stanowi podstawę prawną EBC i ESBC.

Europejski System Banków Centralnych (ESBC)

ESBC składa się Centralnego Banku Europejskiego i z krajowych banków centralnych państw członkowskich. Jego głównym celem jest utrzymywanie stabilności cen wewnątrz UE. W związku z tym działania ESBC polegają na:

  • definiowaniu i realizacji polityki pieniężnej Unii,
  • prowadzeniu operacji wymiany euro na waluty krajowe,
  • określaniu i zarządzaniu rezerwami walutowymi państw członkowskich,
  • prowadzeniu działań na rzecz należytego funkcjonowania systemów płatności.

Oprócz tego ESBC jest zarządzany przez organy decyzyjne EBC. Tak więc to EBC swoimi działaniami zapewnia wykonanie zadań ESBC. Krajowe banki centralne państw członkowskich stanowią integralną część ESBC. Działają one zgodnie z kierunkami i instrukcjami dostarczanymi przez EBC.

Dla przypomnienia, ESBC skupia EBC oraz banki centralne wszystkich państw członkowskich, bez względu na to, czy przyjęły one euro czy nie. I odwrotnie, protokół odnosi się także do Eurosystemu, który skupia EBC oraz banki centralne państw członkowskich, które przyjęły euro. Celem Eurosystemu jest określenie i prowadzenie polityki monetarnej strefy euro.

Europejski Bank Centralny (EBC)

EBC jest kierowany przez trzy organy:

  • Radę Gubernatorów: Rada Gubernatorów składa się z członków zarządu oraz z gubernatorów banków centralnych państw członkowskich, które przyjęły euro. Rada Gubernatorów jest najważniejszym organem decyzyjnym EBC. Jej zadaniem jest ustalanie kierunków i podejmowanie decyzji niezbędnych do wykonywania zadań EBC. Jej głównym zadaniem jest określanie polityki monetarnej strefy euro. W tym celu Rada Gubernatorów może np. ustalać poziomy stóp procentowych, na jakich banki komercyjne mogą pożyczać walutę w swoim banku centralnym,
  • zarząd: zarząd składa się z przewodniczącego, wiceprzewodniczącego EBC i czterech członków. Członkowie zarządu są mianowani przez Radę Europejską. Zarząd prowadzi politykę monetarną określoną przez Radę Gubernatorów. W tym celu zarząd wydaje niezbędne instrukcje krajowym bankom centralnym. Przygotowuje także spotkania Rady Gubernatorów i zajmuje się bieżącym zarządzaniem EBC,
  • radę ogólną: rada ogólna składa się z przewodniczącego i wiceprzewodniczącego EBC oraz z gubernatorów banków centralnych wszystkich państw członkowskich Unii. Rada ogólna skupia gubernatorów banków centralnych państw członkowskich, które wprowadziły euro, i tych, które tego jeszcze nie zrobiły. Rada ogólna jest uznawana za trzeci organ decyzyjny EBC, mimo tego, iż jej moc decyzyjna jest słabsza. Jej zadaniem jest wspieranie funkcji doradczych EBC. W jej gestii leży także gromadzenie informacji statystycznych, tworzenie sprawozdań itp.

Kompetencje EBC

Głównym zadaniem EBC jest realizacja zadań ESBC. Działa on w porozumieniu z krajowymi bankami centralnymi państw członkowskich. Jednak to EBC ustala warunki, na jakich mogą interweniować krajowe banki centralne.

I tak, w ramach ESBC, działania monetarne EBC oraz krajowych banków centralnych obejmują m.in.:

  • emisję banknotów i monet: EBC jest wyłącznym podmiotem upoważnionym do wydawania zgody na emisję banknotów banków strefy euro. Państwa członkowskie mogą emitować monety, ale to EBC musi wcześniej wydać zezwolenie się na daną ilość,
  • otwieranie rachunków bankowych w EBC i krajowych bankach centralnych instytucjom kredytowym, organom publicznym i innym uczestnikom rynku,
  • operacje otwartego rynku, tj. kiedy EBC lub krajowe banki centralne przeprowadzają interwencje na rynkach kapitałowych, obracając wierzytelnościami,
  • operacje kredytowe prowadzone z instytucjami kredytowymi lub innymi podmiotami działającymi na rynku,
  • nakazanie instytucjom kredytowym z siedzibami w państwach członkowskich utworzenia obowiązkowych rezerw na rachunkach EBC lub krajowych banków centralnych,
  • przyjmowanie odpowiednich regulacji w celu zapewnienia skuteczności i rzetelności systemów rozliczeń i płatności,
  • kontakty międzynarodowe z bankami centralnymi i instytucjami kredytowymi krajów trzecich oraz organizacjami międzynarodowymi.

Postanowienia finansowe i postanowienia ogólne

Protokół przewiduje kilka postanowień finansowych wobec ESBC. Są to np. postanowienia dotyczące rachunków bankowych, weryfikacji rachunków, kapitału ESBC, klucza subskrypcji kapitału, transferu aktywów zerowych i walutowych w EBC itp.

EBC może przyjmować odpowiednie regulacje (stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich) lub podejmować decyzje (obowiązkowe dla adresata) niezbędne do wykonania zadań określonych w niniejszym protokole. Oprócz tego może on wydawać zalecenia i opinie (które nie mają wiążącej mocy prawnej).

Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) zapewnia kontrolę sądową nad dokumentami i uchybieniami EBC. Na szczeblu krajowym sądy państw członkowskich są sądami właściwymi do rozstrzygania sporów między EBC a jego wierzycielami, dłużnikami i każdą inną osobą, chyba że Trybunał stwierdzi, że to on jest kompetentny. EBC podlega odpowiedzialności zgodnie z artykułem 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wreszcie EBC korzysta na terytorium państw członkowskich z przywilejów i immunitetu niezbędnych do realizacji swoich zadań zgodnie z warunkami ustalonymi w Protokole w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.

Siedziba EBC za zgodą wszystkich szefów państw lub rządów państw członkowskich znajduje się we Frankfurcie (w Niemczech).

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Protokół (nr 4) w sprawie statutu europejskiego systemu banków centralnych i Europejskiego Banku Centralnego

Dz.U. C 83 z 30.3.2010

Niniejsze streszczenie jest rozpowszechniane wyłącznie w celach informacyjnych i nie służy interpretacji ani nie zastępuje dokumentu odniesienia, który pozostaje jedyną wiążącą podstawą prawną.

Ostatnia aktualizacja: 07.01.2011

Zobacz także

Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony