RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ιδρύθηκε την 1η Ιουνίου 1998. Αποτελεί νομικό πρόσωπο και είναι απολύτως ανεξάρτητη έναντι των εθνικών και ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Η ΕΚΤ διασφαλίζει την καλή λειτουργία της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης διευθύνοντας το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ). Η αποστολή της είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών με τον καθορισμό της νομισματικής πολιτικής της Ένωσης.

ΠΡΑΞΗ

Πρωτόκολλο για το καταστατικό του ευρωπαϊκού συστήματος κεντρικών τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαρτημένο στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης [Επίσημη Εφημερίδα C 83 της 30.03.2010].

ΣΥΝΟΨΗ

Το παρόν πρωτόκολλο καθορίζει τις αρμοδιότητες των οργάνων λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) που διευθύνει το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ). Το πρωτόκολλο εξηγεί επίσης τους στόχους και τις αποστολές του ΕΣΚΤ. Πρόκειται για πρωτόκολλο που προσαρτήθηκε στις συνθήκες για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και για τη λειτουργία της ΕΕ και που αποτελεί το νομικό θεμέλιο της ΕΚΤ και του ΕΣΚΤ.

Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ)

Το ΕΣΚΤ αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών. Κύριος σκοπός του είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών εντός της ΕΕ. Για το σκοπό αυτό, αποστολή του ΕΣΚΤ είναι:

  • η χάραξη και εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής της Ένωσης·
  • η διενέργεια πράξεων συναλλάγματος του ευρώ έναντι εθνικών νομισμάτων·
  • η κατοχή και διαχείριση των επίσημων συναλλαγματικών διαθεσίμων των κρατών μελών·
  • η προώθηση της ομαλής λειτουργίας των συστημάτων πληρωμών.

Εξάλλου, το ΕΣΚΤ διοικούν τα όργανα λήψης αποφάσεων της ΕΚΤ. Επομένως, η ΕΚΤ είναι υπεύθυνη να διασφαλίζει μέσα από τις δραστηριότητές της την εκτέλεση της αποστολής του ΕΣΚΤ. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών αποτελούν επίσης αναπόσπαστο μέρος του ΕΣΚΤ. Ενεργούν σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές και τις οδηγίες της ΕΚΤ.

Προς υπενθύμιση, το ΕΣΚΤ συγκροτείται από την ΕΚΤ και τις κεντρικές τράπεζες όλων των κρατών μελών, είτε έχουν υιοθετήσει το ευρώ είτε όχι. Αντίθετα, το πρωτόκολλο αναφέρεται επίσης και στο Ευρωσύστημα που συγκροτείται από την ΕΚΤ και τις κεντρικές τράπεζες μόνο των κρατών μελών με νόμισμα το ευρώ. Έτσι, το Ευρωσύστημα έχει ως αποστολή να χαράζει και να διεξάγει τη νομισματική πολιτική της ζώνης ευρώ.

Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)

Τρία όργανα διοικούν την ΕΚΤ:

  • το Διοικητικό Συμβούλιο: το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής και τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών που έχουν υιοθετήσει το ευρώ. Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων της ΕΚΤ. Είναι υπεύθυνο να υιοθετεί τις κατευθυντήριες γραμμές και τις απαραίτητες αποφάσεις για την εκπλήρωση των καθηκόντων της ΕΚΤ. Κύριο καθήκον του είναι ιδίως ο καθορισμός της νομισματικής πολιτικής της ζώνης ευρώ. Για το σκοπό αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί, για παράδειγμα, να καθορίσει το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται οι εμπορικές τράπεζες από την κεντρική τους τράπεζα.
  • η Εκτελεστική Επιτροπή: Η Εκτελεστική Επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο της ΕΚΤ καθώς και από άλλα τέσσερα μέλη. Τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής διορίζονται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Εκτελεστική Επιτροπή εφαρμόζει τη νομισματική πολιτική όπως καθορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Για το σκοπό αυτό, η Εκτελεστική Επιτροπή δίνει τις απαραίτητες οδηγίες στις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Επίσης, προετοιμάζει τις συναντήσεις του διοικητικού συμβουλίου και ασχολείται με την τρέχουσα διαχείριση της ΕΚΤ.
  • το γενικό συμβούλιο: το γενικό συμβούλιο αποτελείται από τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο της ΕΚΤ καθώς και από τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών του συνόλου των κρατών της Ένωσης. Το γενικό συμβούλιο συγκεντρώνει συνεπώς τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών που έχουν εγκρίνει το ευρώ αλλά και όσων δεν το έχουν ακόμα εισαγάγει. Το γενικό συμβούλιο θεωρείται το τρίτο όργανο λήψης αποφάσεων της ΕΚΤ, μολονότι οι αρμοδιότητές του για τη λήψη αποφάσεων είναι λιγότερες. Συγκεκριμένα, η αποστολή του είναι συμβάλλει στα συμβουλευτικά καθήκοντα της ΕΚΤ. Επίσης, είναι υπεύθυνο να συγκεντρώνει στατιστικές πληροφορίες, να εκπονεί εκθέσεις δραστηριότητας, κλπ.

Αρμοδιότητες της ΕΚΤ

Η κύρια αποστολή της ΕΚΤ είναι να διασφαλίζει ότι εκτελούνται οι αποστολές του ΕΣΚΤ. Ενεργεί σε συμφωνία με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών. Ωστόσο, η ΕΚΤ είναι αυτή που αποφασίζει τις προϋποθέσεις βάσει των οποίων οι εθνικές κεντρικές τράπεζες επιτρέπεται να παρεμβαίνουν.

Έτσι, στο πλαίσιο του ΕΣΚΤ, τα νομισματικά καθήκοντα της ΕΚΤ και των κεντρικών τραπεζών περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • η έκδοση χαρτονομισμάτων και κερμάτων.: η ΕΚΤ είναι μόνη αρμόδια για την έγκριση έκδοσης τραπεζογραμματίων στη ζώνη ευρώ. Τα κράτη μέλη μπορούν να εκδίδουν κέρματα, αλλά η ΕΚΤ πρέπει να έχει εγκρίνει προηγουμένως τις ποσότητες της έκδοσης.
  • το άνοιγμα λογαριασμών στην ΕΚΤ και στις εθνικές κεντρικές τράπεζες από πιστωτικά ιδρύματα, δημόσιους οργανισμούς και άλλους φορείς της αγοράς˙
  • τις πράξεις ανοιχτής αγοράς, δηλαδή όταν η ΕΚΤ ή οι εθνικές κεντρικές τράπεζες παρεμβαίνουν στις κεφαλαιαγορές, για παράδειγμα δανειζόμενες ή παρέχοντας πιστώσεις˙
  • τις πιστωτικές εργασίες, με τα πιστωτικά ιδρύματα ή άλλους φορείς της αγοράς˙
  • την επιβολή της υποχρέωσης στα πιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στα κράτη μέλη να συγκροτούν ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεματικά στην ΕΚΤ ή τις εθνικές κεντρικές τράπεζες˙
  • την έγκριση κανονισμών για την αποτελεσματικότητα και τη σταθερότητα των συστημάτων πληρωμών και συμψηφισμού˙
  • τις διεθνείς σχέσεις με τις κεντρικές τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών.

Χρηματοδοτικές και γενικές διατάξεις

Το πρωτόκολλο προβλέπει ορισμένες χρηματοδοτικές διατάξεις έναντι του ΕΣΚΤ. Πρόκειται, για παράδειγμα, για διατάξεις σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς, τον λογιστικό έλεγχο, το κεφάλαιο της ΕΚΤ, την κλείδα κατανομής για την εγγραφή στο κεφάλαιο, τη μεταβίβαση συναλλαγματικών διαθεσίμων στην ΕΚΤ κ.λπ.

Η ΕΚΤ έχει το δικαίωμα να εκδίδει κανονισμούς (άμεσα εφαρμόσιμους σε όλα τα κράτη μέλη) ή να λαμβάνει αποφάσεις (υποχρεωτικές για τους αποδέκτες) που είναι απαραίτητοι για την εκτέλεση των αποστολών που καθορίζονται στο παρόν πρωτόκολλο. Εξάλλου, μπορεί να εκδώσει συστάσεις και γνώμες (νομικά μη δεσμευτικές).

Οι πράξεις ή παραλείψεις της ΕΚΤ υπόκεινται σε έλεγχο ή ερμηνεία από το Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ). Οι διαφορές μεταξύ της ΕΚΤ και των πιστωτών και χρεοφειλετών της ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου εκδικάζονται από τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια, εκτός από τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου. Η ΕΚΤ υπόκειται στο καθεστώς ευθύνης που προβλέπεται στο άρθρο 340 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ. Τέλος, η ΕΚΤ απολαύει στην επικράτεια των κρατών μελών των απαραίτητων προνομίων και ασυλιών για την εκτέλεση των αποστολών της, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο πρωτόκολλο για τα προνόμια και τις ασυλίες της ΕΕ.

Ως έδρα της ΕΚΤ καθορίστηκε με κοινή συμφωνία των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών η Φρανκφούρτη (Γερμανία).

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΘέση σε ισχύΜεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη εφημερίδα

Πρωτόκολλο για το καταστατικό του ευρωπαϊκού συστήματος κεντρικών τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

-

-

Επίσημη Εφημερίδα C 83 της 30.03.2010

Το παρόν δελτίο διανέμεται ενημερωτικά. Δεν έχει ως στόχο να ερμηνεύσει ή να αντικαταστήσει το έγγραφο αναφοράς, που παραμένει η μόνη δεσμευτική νομική βάση.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 07.01.2011

βλέπε και

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας