RSS
Innéacs A - Z
Tá an leathanach seo ar fáil i 23 theanga
Teangacha nua atá ar fáil:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Tabhairt isteach an euro: critéir um chóineasú

Sula bhféadann sé glacadh leis an euro ina airgeadra aonair, caithfidh Ballstát coinníollacha áirithe eacnamaíocha agus airgeadais a chomhlíonadh a dtugtar “critéir um chóineasú” orthu. Tá ceithre choinníoll ann:

  • cobhsaíocht na bpraghsanna;
  • staid an airgeadais phoiblí;
  • rannpháirtíocht i meicníocht rátaí malairte an chórais Eorpaigh airgeadaíochta;
  • cóineasú rátaí úis.

Mar sin, nuair a iarrann Ballstát teacht isteach san euro, deimhníonn Comhairle an Aontais Eorpaigh (AE) go gcomhlíonann an Ballstát sin na ceithre choinníoll go léir. Más amhlaidh go gcomhlíonann, glacann an Chomhairle le cinneadh chun údarás a thabhairt don Bhallstát teacht isteach san euro agus sonraíonn sí toradh an Bhallstáit sin maidir leis na critéir um chóineasú.

Cobhsaíocht na bpraghsanna

Caithfidh a bheith ann sna Ballstáit cobhsaíocht praghsanna atá inbhuanaithe. Chun na critéir seo a dheimhniú, breathnaíonn an Chomhairle ráta boilscithe an Bhallstáit i rith bliana. Cuireann sí an ráta seo i gcomparáid le ráta boilscithe na dtrí Bhallstát lena mbaineann na torthaí cobhsaíochta praghsanna is fearr. Mura dtéann ráta an Bhallstáit is iarrthóir thar ráta na dtrí Bhallstát is fearr de níos mó ná 1.5 %, is amhlaidh go gcomhlíonann sé critéar chobhsaíocht na bpraghsanna.

Staid an airgeadais phoiblí

Caithfidh a bheith ag an mBallstát is iarrthóir airgeadas poiblí inbhuanaithe . Is ionann sin agus a rá nár chóir easnamh iomarcach a bheith le feiceáil i riocht buiséadach an Bhallstáit.

Rannpháirtíocht i meicníocht rátaí malairte an chórais Eorpaigh airgeadaíochta

Is meicníocht rátaí malairte í an mheicníocht rátaí malairte Eorpach idir an euro agus airgeadraí na mBallstát nár tháinig isteach san euro. Is é a príomhchuspóir ná rátaí malairte Eorpacha a chobhsú trí luaineachtaí rómhór a sheachaint idir luach an euro agus luach na n-airgeadraí náisiúnta eile.

Ballstát is iarrthóir chun teacht isteach san euro, ba chóir gur ghlac sé páirt i meicníocht rátaí malairte Eorpach le dhá bhliain ar a laghad. Ina theannta sin, nár chóir go raibh géartheannas ar an airgeadra aige an dá bhliain sin.

Cóineasú rátaí úis fadtéarmacha

Ríomhtar rátaí úis fadtéarmacha de réir iasachtaí na mBallstát, is é sin, nuair a eisíonn siad bannaí nó urrúis choibhéiseacha.

Ansin cuirtear ráta úis fadtéarmach an Bhallstáit is iarrthóir chun teacht isteach san euro i gcomparáid le luach tagartha. Ríomhtar an luach tagartha seo ó mheánráta úis fadtéarmach sna trí Bhallstát Eorpacha lena mbaineann na torthaí cobhsaíochta praghsanna. Chun an critéar seo a chomhlíonadh, nár chóir go dtéann ráta úis fadtéarmach an Bhallstáit is iarrthóir thar an luach thagartha de níos mó ná 2 %.

Tuarascálacha cóineasaithe

Cuirtear na Ballstáit siúd nach gcomhlíonann na critéir um chóineasú faoi réir maolaithe ar tríú céim an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta. Gach dara bliain ar a laghad, leagann an Coimisiún Eorpach agus an Banc Ceannais tuarascálacha cóineasaithe amach faoi na Ballstáit seo. Sna tuarascálacha seo déantar scrúdú ar an dul chun cinn a bhain na Ballstáit amach maidir le comhlíonadh na gcritéar um chóineasú.

Dála an scéil, maitheadh tríú céim an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta don Danmhairg agus don Ríocht Aontaithe. Níl rún ag an dá Bhallstát seo teacht isteach san euro faoi láthair. Mar sin ní bhaineann coinníollacha na gcritéar um chóineasú leo.

Cúlra

Is é bunús dlí na gcritéar um chóineasú Airteagal 140 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (AE) agus tá siad faoi réir prótacail Uimh. 13 atá ina iarscríbhinn i gconarthaí bunaidh an AE.

Nuashonrú is déanaí: 15.10.2010
Fógra dlíthiúil | Maidir leis an láithreán seo | Cuardaigh | Teagmháil | Barr an leathanaigh