RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Umowa o handlu, rozwoju i współpracy (TDCA)

Unia Europejska i Republika Południowej Afryki zawarły dwustronną umowę dotyczącą stosunków handlowych, współpracy i rozwoju, współpracy gospodarczej oraz innych licznych dziedzin, takich jak współpraca społeczno-kulturowa oraz dialog polityczny.

AKT

Decyzja Rady 2004/441/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r. dotycząca zawarcia Umowy o handlu, rozwoju i współpracy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Południowej Afryki, z drugiej strony [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Unia Europejska (UE) i Republika Południowej Afryki zawarły umowę o handlu, rozwoju i współpracy (TDCA) mającą na celu wzmocnienie ich współpracy w różnych dziedzinach.
Umowa obejmuje wiele celów: wzmocnienie dialogu miedzy stronami, wsparcie Republiki Południowej Afryki w jej procesie przekształceń gospodarczych i społecznych, wspieranie współpracy regionalnej, integracja gospodarcza państwa z regionem Afryki Południowej i z gospodarką światową oraz ekspansja i liberalizacja handlu towarami, usługami i kapitałem między stronami.

Umowa, oparta na poszanowaniu zasad demokratycznych, praw człowieka i państwa prawa, ustanawia regularny dialog polityczny dotyczący tematów wspólnego zainteresowania na poziomie dwustronnym i regionalnym (w ramach dialogu UE z krajami Afryki Południowej i z grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP).

Umowa została zawarta na czas nieokreślony i przewiduje rewizję w okresie pięciu lat od wejścia w życie w celu wprowadzenia ewentualnych zmian.

Umowa składa się z wielu części oraz klauzuli rozwojowej pozwalającej na rozszerzenie przewidzianego zakresu współpracy.

Część handlowa

TDCA ustanawia między UE i Republiką Południowej Afryki system preferencji handlowych ze stopniowym wprowadzeniem strefy wolnego handlu w zakresie wolnego przepływu towarów. UE jest głównym partnerem Republiki Południowej Afryki, zarówno pod względem handlu, jak i inwestycji. Strefa wolnego handlu ma na celu zapewnienie lepszego dostępu do rynku wspólnotowego dla Republiki Południowej Afryki oraz dostępu do rynku Republiki Południowej Afryki dla UE. Odgrywa zatem ważną rolę dla integracji Republiki Południowej Afryki z gospodarką światową. Umowa dotyczy około 90% obecnych wymian dwustronnych między stronami.

Umowa przewiduje liberalizację 95% importu UE z Republiki Południowej Afryki w ciągu 10 lat i 86% importu Republiki Południowej Afryki z UE w ciągu 12 lat. W celu ochrony wrażliwych sektorów obydwu stron niektóre produkty są wyłączone ze strefy wolnego handlu, zaś inne są objęte częściową liberalizacją. W przypadku UE chodzi szczególnie o niektóre produkty rolne, a w przypadku Republiki Południowej Afryki są to produkty przemysłowe, szczególnie niektóre produkty przemysłu motoryzacyjnego, niektóre tekstylia oraz odzież. Jednak od grudnia 2006 r. umowa przewiduje wzmocnienie liberalizacji wymian handlowych w sektorze motoryzacyjnym.

Umowa definiuje reguły pochodzenia w celu zapewnienia, aby produkty korzystające z systemu preferencyjnego pochodziły wyłącznie z Republiki Południowej Afryki lub z UE. W celu uwzględnienia nowoczesnych międzynarodowych procesów produkcji przewidziano specjalne przepisy umożliwiające większą elastyczność reguł pochodzenia.

Republika Południowej Afryki i UE mogą przyjąć środki ochronne, gdy importowany produkt może spowodować poważną szkodę dla przemysłu krajowego. Umowa pozwala także Republice Południowej Afryki przyjąć przejściowe środki ochronne (na przykład podniesienie lub wprowadzenie opłat celnych). Podobne środki pozwalają na ochronę gospodarek członków Unii celnej Afryki Środkowej oraz najbardziej oddalonych regionów UE (jak wyspa Réunion).

Umowa przewiduje przepisy mające na celu zapobieganie nadużyciom przedsiębiorstw mających dominującą pozycję na rynku, a tym samym zagwarantowanie wolnej konkurencji między przedsiębiorstwami UE i Republiki Południowej Afryki. Współpraca przebiega w ramach konsultacji między kompetentnymi władzami. Ponadto UE dostarcza wsparcia technicznego, aby pomóc Republice Południowej Afryki w restrukturyzacji wykluczających się przepisów. Umowa uznaje także konieczność objęcia odpowiednią ochroną własności intelektualnej i przewiduje w razie potrzeby nagłe konsultacje oraz wsparcie techniczne dla Republiki Południowej Afryki.

Ostatecznie TDCA przewiduje ścisłą współpracę w wielu dziedzinach związanych z handlem, takich jak służby celne, wolny przepływ usług i kapitału, przeszkody techniczne, takie jak certyfikacja i normalizacja.

Współpraca na rzecz rozwoju

Pomoc rozwojowa UE na rzecz Republiki Południowej Afryki jest wdrażana głównie z budżetu wspólnotowego poprzez instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju. Dla okresu 2007–2013 instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju przewiduje dotację wynoszącą 980 mln EUR dla Republiki Południowej Afryki.

Orientacyjny program dla współpracy z Republiką Południowej Afryki na okres 2007–2013 (EN pdf) przewiduje dwa kluczowe sektory: tworzenie miejsc pracy skupiające się na nieformalnym sektorze gospodarki i na jego integracji z sektorem formalnym oraz rozwój możliwości dla dostaw podstawowych usług społecznych i spójności społecznej.

Zdecentralizowana współpraca jest, podobnie jak w innych umowach o współpracy na rzecz rozwoju, podstawowym elementem pomocy. Stąd silne zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego w proces rozwoju.

Współpraca gospodarcza

Obydwie strony wzmacniają swą współpracę gospodarczą w licznych dziedzinach, takich jak przemysł (w celu ułatwienia restrukturyzacji przemysłu Republiki Południowej Afryki), społeczeństwo informacyjne, tworzenie i rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, transport i energia. Współpraca w tej dziedzinie powinna także wspierać zrównoważony rozwój ich gospodarek i chronić środowisko.

Inne aspekty

Przepisy umowy rozciągają się na współpracę w różnych dziedzinach:

  • współpraca społeczna oparta na dialogu dotyczącym wielu aspektów, takich jak wolności stowarzyszeń, prawa pracowników, prawa dzieci, równość płci i przemoc wobec kobiet,
  • współpraca mająca na celu ochronę środowiska, szczególnie w zakresie zmian klimatu,
  • współpraca kulturowa,
  • współpraca w zakresie walki z narkotykami i praniem pieniędzy,
  • współpraca w zakresie zdrowia, szczególnie walki z aids.

Ostatecznie TDCA zawiera przepisy instytucjonalne. Z jednej strony, tworzy Radę Współpracy mającą zapewnić prawidłowe działanie umowy, z drugiej – przewiduje regularne kontakty między stronami, na przykład na szczeblu parlamentarnym oraz między Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i jego odpowiednikiem w Republice Południowej Afryki, Krajową Radą Gospodarczą, Rozwoju i Pracy.

Kontekst

Podpisana 11 października 1999 r. w Pretorii TDCA weszła w pełni w życie 1 maja 2004 r. Jednakże niektóre przepisy wchodzące w zakres kompetencji Wspólnoty są stosowane od 1 stycznia 2000 r.

Umowa jest uzupełniona o trzy dodatkowe umowy: umowę o współpracy naukowej i technologicznej i umowy o winach i napojach spirytusowych. Umowa o rybołówstwie przewidziana przez TDCA nie została zawarta. Republika Południowej Afryki jest także uprawnionym członkiem umowy z Kotonu regulującej stosunki między UE i państwami AKP.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja 2004/441/WE [przyjęcie: procedura zgody AVC/1999/0112]

26.4.2004

Dz.U. L 127 z 29.4.2004

Umowa o handlu, rozwoju i współpracy (TDCA)

1.1.2004

Dz.U. L 311 z 4.12.1999

Akt(-y) zmieniający(-e)Wejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja 2006/166/WE

21.12.2005

Dz.U. L 57 z 28.2.2006

AKTY POWIĄZANE

Wniosek decyzja Rady w sprawie podpisania Umowy pomiędzy Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony, a Republiką Południowej Afryki, z drugiej strony, zmieniającej umowę w sprawie handlu, rozwoju i współpracy [COM(2008) 50 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Komisja proponuje rozszerzenie zakresu współpracy przewidzianego przez TDCA. Nowe dziedziny współpracy przyczynią się szczególnie do efektywnej realizacji programu społeczno-gospodarczego Unii Afrykańskiej. Partnerzy zobowiązują się do kontynuowania swych wysiłków mających doprowadzić do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju. Współpraca rozciągnie się na politykę energii w celu zapewnienia stabilności cen, bezpieczeństwa i dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia, na rozwój nauki, technologii i społeczeństwa informacyjnego, na sektory wzbogacania minerałów, transportu i systemów nawigacji satelitarnej.
Umowa zawiera przepisy na rzecz sprawiedliwości międzynarodowej i Międzynarodowego Trybunału Karnego. Odnosi się do stosowania międzynarodowych instrumentów w dziedzinie rozbrojenia oraz nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Przewiduje zresztą wzmocnienie współpracy w zakresie walki z terroryzmem oraz jego finansowaniem, ze zorganizowaną przestępczością, w zakresie zapobiegania działalności najemników i zwalczania handlu bronią strzelecką. Przewiduje pogłębienie dialogu politycznego dotyczącego kwestii migracji w celu redukcji nielegalnej imigracji, zagwarantowania praw człowieka i wyeliminowania dyskryminacji.
Dyskusje dotyczące kwestii handlowych oraz przepisy w zakresie handlu będą prowadzone w ramach negocjacji związanych z umową o partnerstwie gospodarczym (AKP).

Komunikat Komisji do Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zasiadających w Radzie zawierający wytyczne dla Komisji dotyczące przeglądu Umowy w sprawie handlu, rozwoju i współpracy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Południowej Afryki, z drugiej strony [COM(2006) 348 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Komunikat ten, przyjęty równocześnie z komunikatem proponującym strategiczne partnerstwo między UE i Republiką Afryki Południowej, identyfikuje obszary TDCA, które powinny być przestudiowane w celu ich modyfikacji. Po przyjęciu komunikatu Komisja zatwierdziła w listopadzie 2006 r. mandat negocjacyjny, a Rada Współpracy UE-Republika Afryki Południowej z 14 listopada 2006 r. wyraziła zgodę na rozpoczęcie negocjacji mających na celu rewizję TDCA. Negocjacje zostały zakończone 10 października 2007 r.

Rozporządzenie Rady (WE) 1747/2000 nr 1747/2000 z dnia 7 sierpnia 2000 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2793/1999 w sprawie pewnych procedur stosowania Umowy o handlu, rozwoju i współpracy między Wspólnotą Europejską a Republiką Południowej Afryki [Dz.U. L 200 z 8.8.2000].
Rozporządzenie modyfikuje załącznik do rozporządzenia (WE) nr 2793/1999 w celu zapewnienia jego zgodności z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2204/1999 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz wspólnej taryfy celnej. W związku z tym dostosowuje kody nomenklatury scalonej wspominanego załącznika.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2793/1999 z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie pewnych procedur stosowania Umowy o handlu, rozwoju i współpracy między Wspólnotą Europejską a Republiką Południowej Afryki [Dz.U. L 337 z 30.12.1999].
Rozporządzenie ustanawia głównie sposoby wprowadzenia w życie przepisów handlowych umowy, na przykład kryteria dotyczące obliczania stawek celnych itp. Komisja jest odpowiedzialna za wdrażanie rozporządzenia, wspomaga ją w tym zakresie Komitet Kodeksu Celnego.

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2009
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony