RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking

De Europese Unie en Zuid-Afrika hebben een bilaterale overeenkomst gesloten betreffende hun onderlinge handelsbetrekkingen, ontwikkelingssamenwerking, economische samenwerking en talloze andere gebieden, zoals de sociale en culturele samenwerking en de politieke dialoog.

BESLUIT

Besluit 2004/441/EG van de Raad van 26 april 2004 betreffende de sluiting van de Overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Zuid-Afrika, anderzijds [Zie wijzigingsbesluiten].

SAMENVATTING

De Europese Unie en Zuid-Afrika hebben een overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking gesloten om hun onderlinge samenwerking op verschillende gebieden te versterken.
Deze overeenkomst heeft diverse doelstellingen: de versterking van de dialoog tussen de partijen, de ondersteuning van Zuid-Afrika in het economische en sociale overgangsproces, de bevordering van regionale samenwerking, de economische integratie van het land in zuidelijk Afrika en in de wereldeconomie, alsmede de uitbreiding en liberalisatie van de handel in goederen, diensten en kapitaal tussen de partijen.

De overeenkomst is gebaseerd op de eerbiediging van de democratische beginselen, de mensenrechten en de rechtsstaat en heeft betrekking op de instelling van een regelmatige politieke dialoog over onderwerpen van gemeenschappelijk belang, zowel op bilateraal als regionaal niveau (in het kader van de dialoog tussen de EU en de landen van zuidelijk Afrika en met de groep van - ACS-staten).

De overeenkomst is gesloten voor onbepaalde duur en voorziet in herziening binnen vijf jaar na de inwerkingtreding, om eventueel wijzigingen aan te brengen in de bepalingen.

De overeenkomst omvat verschillende onderdelen en een aanpassingsclausule om de reikwijdte van de samenwerking eventueel uit te breiden.

HANDEL

De overeenkomst stelt een preferentiële handelsregeling in tussen de EU en Zuid-Afrika, inclusief de geleidelijke totstandbrenging van een vrijhandelszone voor het vrije verkeer van goederen. De EU is de voornaamste handelspartner van Zuid-Afrika qua handel en qua investeringen. Doel van de vrijhandelszone is de toegang van Zuid-Afrika tot de communautaire markt te verbeteren, alsmede de toegang van de EU tot de Zuid-Afrikaanse markt. De vrijhandelszone speelt dus een belangrijke rol in de integratie van Zuid-Afrika in de wereldeconomie. De overeenkomst dekt ongeveer 90 % van het huidige bilaterale handelsverkeer tussen beide partijen.

De overeenkomst voorziet in de liberalisering van 95 % van de EU-invoer uit Zuid-Afrika binnen 10 jaar en 86 % van de Zuid-Afrikaanse invoer uit de EU binnen 12 jaar. Om de gevoelige sectoren van beide partijen te beschermen, vallen bepaalde producten niet onder de vrijhandelszone en geldt voor andere een gedeeltelijke liberalisering. Wat de EU betreft, zijn de betrokken producten voornamelijk landbouwproducten, terwijl het voor Zuid-Afrika vooral om industrieproducten gaat, waaronder producten van de auto-industrie en textiel- en kledingproducten. Sinds december 2006 voorziet de overeenkomst echter in sterkere liberalisering van het handelsverkeer in de automobielsector.

De overeenkomst stelt oorsprongsregels vast om te waarborgen dat alle onder de preferentiële regeling vallende producten daadwerkelijk uit Zuid-Afrika of de EU afkomstig zijn. In verband met de moderne internationale productieprocessen zijn speciale bepalingen vastgesteld om de oorsprongsregels flexibeler te maken.

Zuid-Afrika en de EU kunnen vrijwaringsmaatregelen nemen wanneer een invoerproduct de industrie ernstig nadeel dreigt te berokkenen. Op basis van de overeenkomst kan Zuid-Afrika ook tijdelijke vrijwaringsmaatregelen nemen (bijvoorbeeld het verhogen of opnieuw instellen van douanerechten). Met hetzelfde type maatregelen kunnen ook de economieën van de lidstaten van de SACU en de meer perifere regio’s van de EU (zoals Réunion) worden beschermd.

De overeenkomst voorziet in bepalingen om misbruik door ondernemingen met een dominante positie op de markt te voorkomen en om de vrije mededinging tussen ondernemingen uit de EU en Zuid-Afrika te waarborgen. In het kader van de samenwerking wordt overleg gepleegd door de bevoegde autoriteiten. Voorts levert de EU technische bijstand om Zuid-Afrika te helpen de mededingingswetgeving te herstructureren. De overeenkomst erkent tevens de noodzaak om intellectuele eigendom adequaat te beschermen en voorziet, voor zover noodzakelijk, in spoedoverleg en technische bijstand ten behoeve van Zuid-Afrika.

Tenslotte voorziet de overeenkomst in nauwe samenwerking op een groot aantal met de handel verband houdende gebieden, zoals douanediensten, vrij verkeer van diensten en kapitaal en technische handelsbelemmeringen, zoals certificering en normalisatie.

ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

De ontwikkelingsbijstand van de EU ten gunste van Zuid-Afrika wordt voornamelijk gefinancierd uit de communautaire begroting, op basis van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking. Voor de periode 2007-2013 is in het kader van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking voor Zuid-Afrika 980 miljoen euro uitgetrokken.

Het indicatieve programma voor de samenwerking met Zuid-Afrika in de periode 2007-2013 (EN pdf) voorziet in twee concentratiesectoren: het creëren van werkgelegenheid in met name de informele sector van de economie en integratie van die sector in de formele economie en de ontwikkeling van de capaciteit voor de verlening van sociale basisdiensten en sociale cohesie.

Gedecentraliseerde samenwerking is, evenals in andere overeenkomsten inzake ontwikkelingssamenwerking, een belangrijk onderdeel van de steun. Dit verklaart de sterke betrokkenheid van maatschappelijke organisaties bij het ontwikkelingsproces.

ECONOMISCHE SAMENWERKING

Beide partijen versterken de economische samenwerking op talloze gebieden, zoals de industriesector (met het doel de herstructurering van de Zuid-Afrikaanse industrie te vergemakkelijken), de informatiemaatschappij, de totstandbrenging en ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf, vervoer en energie. De samenwerking op dit gebied moet tevens duurzame ontwikkeling steunen in hun economieën en het milieu beschermen.

ANDERE ASPECTEN

De bepalingen van de overeenkomst strekken zich uit tot de samenwerking op uiteenlopende gebieden, zoals:

  • sociale samenwerking, gebaseerd op een dialoog die verschillende aspecten omvat, zoals de vrijheid van vereniging, rechten van werknemers, rechten van kinderen, gelijkberechtiging van vrouwen en bestrijding van geweld tegen vrouwen;
  • samenwerking met het oog op de bescherming van het milieu, met name met betrekking tot klimaatverandering;
  • culturele samenwerking;
  • samenwerking bij de bestrijding van drugs en de bestrijding van het witwassen van geld;
  • samenwerking op gezondheidsgebied en met name bij de bestrijding van aids.

Tot slot bevat de overeenkomst institutionele bepalingen. Enerzijds voorziet de overeenkomst in de instelling van een Samenwerkingsraad, die toeziet op het goede functioneren van de overeenkomst, anderzijds in regelmatig contact tussen beide partijen, bijvoorbeeld op parlementair niveau of op het niveau van het Europees Economisch en Sociaal Comité en zijn Zuid-Afrikaanse tegenhanger, de Nationale Raad voor economische ontwikkeling en arbeid (Nedlac).

ACHTERGROND

De overeenkomst is op 11 oktober 1999 in Pretoria ondertekend en op 1 mei 2004 in werking getreden. Enkele bepalingen van de overeenkomst, die onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen, worden evenwel al sinds 1 januari 2000 toegepast.

De overeenkomst wordt door drie overeenkomsten aangevuld: de overeenkomst inzake wetenschap en technologie en de overeenkomsten inzake wijn en sterke drank. Het in de overeenkomst genoemde visserijakkoord is nog niet gesloten. Zuid-Afrika is eveneens gekwalificeerd lid van de vereenkomst van Cotonou. Die overeenkomst regelt de betrekkingen tussen de EU en de ACS-staten.

REFERENTIES

BesluitInwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad
Besluit 2004/441/EG
[vaststelling: instemmingsprocedure AVC 1999/0112]

26.4.2004

-

L 127 van 29.4.2004

Overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking

1.1.2004

-

L 311 van 4.12.1999

Wijzigingsbesluit(en)InwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad
Besluit 2006/166/EG

21.12.2005

-

L 57 van 28.2.2006

GERELATEERDE BESLUITEN

Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de ondertekening van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Zuid-Afrika, anderzijds, tot wijziging van de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerkin [COM(2008) 50 – Niet in het Publicatieblad verschenen].
De Commissie stelt voor de samenwerking in het kader van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en Zuid-Afrika anderzijds uit te breiden. De nieuwe samenwerkingsgebieden moeten namelijk bijdragen tot de effectieve tenuitvoerlegging van het sociaaleconomische programma van de Afrikaanse Unie. De partners verbinden zich ertoe zich te blijven inzetten voor de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. De samenwerking moet worden uitgebreid naar het energiebeleid, om te zorgen voor prijsstabiliteit, een veilige bevoorrading en de spreiding van de bevoorradingsbronnen, alsook naar de ontwikkeling van de wetenschap, de technologie en de informatiemaatschappij en de sectoren van de verrijking van ertsen, vervoer en satellietnavigatiesystemen.

De overeenkomst omvat bepalingen ter ondersteuning van het internationaal recht en het Internationaal Strafhof en verwijst naar de internationale overeenkomsten inzake ontwapening en non-proliferatie van massavernietigingswapens. Hij voorziet bovendien in een intensievere samenwerking in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, terrorisme en de financiering ervan alsook met betrekking tot de preventie van activiteiten van huurlingen en het uitroeien van de illegale handel in handvuurwapens. De overeenkomst voorziet in een diepgaander politieke dialoog inzake migratie om de illegale immigratie te stoppen, de naleving van de mensenrechten te garanderen en discriminatie uit te roeien.

De handelskwesties en de bepalingen inzake handel worden besproken in het kader van de onderhandelingen over een economische partnerschapsovereenkomst.

Mededeling van de Commissie aan de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 28 juni 2006 betreffende richtsnoeren aan de Commissie voor de herziening van de Overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Zuid-Afrika, anderzijds [COM(2006) 348 def. – Niet in het Publicatieblad verschenen].
In deze mededeling, die gelijktijdig met het voorstel voor een strategisch partnerschap van de EU en Zuid-Afrikais vastgesteld, worden diverse onderdelen van de overeenkomst geïdentificeerd die moeten worden onderzocht en eventueel aangepast. Naar aanleiding van deze mededeling heeft de Raad in november 2006 onderhandelingsrichtsnoeren vastgesteld en is de Samenwerkingsraad EU-Zuid-Afrika op 14 november 2006 akkoord gegaan met de start van de onderhandelingen over wijziging van de overeenkomst. Deze onderhandelingen werden afgerond op 10 oktober 2007.

Verordening (EG) nr. 1747/2000 van de Raad van 7 augustus 2000 tot vervanging van de bijlage van Verordening (EG) nr. 2793/1999 tot vaststelling van procedures voor de toepassing van de Overeenkomst betreffende handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika [Publicatieblad L 200 van 8.8.2000].
Deze verordening wijzigt de bijlage bij Verordening (EG) nr. 2793/1999, teneinde die in overeenstemming te brengen met Verordening (EG) nr. 2204/1999 van de Commissie met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief. De verordening past de GN-codes aan van bedoelde bijlage.

Verordening (EG) nr. 2793/1999 van de Raad van 17 december 1999 tot vaststelling van procedures voor de toepassing van de Overeenkomst betreffende handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika [Publicatieblad L 337 van 30.12.1999].
Deze verordening stelt met name bepalingen vast voor de tenuitvoerlegging van de handelsbepalingen van de overeenkomst, bijvoorbeeld de criteria voor de berekening van de douanerechten, enz. De Commissie is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van de verordening en wordt bijgestaan door het Comité douanewetboek.

Laatste wijziging: 10.03.2009
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven