RSS
Werrej alfabetiku
Din il-pagna hija disponibbli fi 23-il lingwa
Lingwi godda disponibbli:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ)

Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) huwa l-istrument ewlieni tal-għajnuna Komunitarja għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp lill-Istati AKP kif ukoll lill-pajjiżi u t-territorji barranin (Overseas Countries and Territories - OCT). It-Trattat ta’ Ruma tal-1957 kien ipprovda għall-ħolqien tiegħu sabiex jagħti għajnuna teknika u finanzjarja, inizjalment lill-pajjiżi Afrikani li dak iż-żmien kienu għadhom kolonji u li magħhom ċerti Stati kellhom rabtiet storiċi.

Għalkemm, wara t-talba tal-Parlament Ewropew, ġie rriżervat titolu għall-Fond fil-baġit Komunitarju mill-1993, il-FEŻ għadu ma jagħmilx parti mill-baġit Komunitarju ġenerali. Huwa ffinanzjat mill-Istati Membri u huwa soġġett għar-regoli finanzjarji tiegħu u amministrat minn kumitat speċifiku. L-għajnuna li tingħata lill-pajjiżi AKP u lill-OCTs sejra tkompli tkun iffinanzjata permezz tal-FEŻ għall-perjodu 2008-2013.

Kull FEŻ huwa konkluż għal perjodu ta’ madwar ħames snin. Mill-konklużjoni tal-ewwel konvenzjoni ta’ sħubija fl-1964, iċ-ċikli tal-FEŻ segwew, ġeneralment, dawk tal-ftehimiet/konvenzjonijiet ta’ sħubija.

  • L-ewwel FEŻ: 1959-1964
  • It-tieni FEŻ: 1964-1970 (Konvenzjoni ta’ Yaoundé I)
  • It-tielet FEŻ: 1970-1975 (Konvenzjoni ta’ Yaoundé II)
  • Ir-raba’ FEŻ: 1975-1980 (Konvenzjoni ta’ Lomé I)
  • Il-ħames FEŻ: 1980-1985 (Konvenzjoni ta’ Lomé II)
  • Is-sitt FEŻ: 1985-1990 (Konvenzjoni ta’ Lomé III)
  • Is-seba’ FEŻ: 1990-1995 (Konvenzjoni ta’ Lomé IV)
  • It-tmien FEŻ: 1995-2000 (Konvenzjoni ta’ Lomé IV u r-reviżjoni IV a tagħha)
  • Id-disa’ FEŻ: 2000-2007 (Ftehim ta’ Cotonou)
  • L-għaxar FEŻ: 2008-2013 (Ftehim ta’ Cotonou rivedut)

Il-FEŻ huwa magħmul minn diversi strumenti, b’mod partikolari l-għajnuna mhux rifondibbli, il-kapital ta’ riskju u s-self lis-settur privat. L-istrumenti Stabex u Sysmin li kellhom l-għan li jgħinu rispettivament lis-settur agrikolu u dak tal-minjieri tneħħew permezz tal-ftehim il-ġdid ta’ sħubija ffirmat f’Cotonou f’Ġunju tal-2000. Dan il-ftehim issemplifika ukoll l-istrumenti tal-FEŻ u daħħal sistema ta’ programmazzjoni kontinwa (rolling) li toffri aktar flessibbiltà u li tagħti aktar responsabbiltà lill-Istati AKP.

Id-disa’ FEŻ kien allokat is-somma ta’ 13.5 biljun euro għall-perjodu ta’ bejn l-2000 u l-2007. Barra minn hekk, il-bilanċi pendenti tal-FEŻ preċedenti jammontaw għal aktar minn 9.9 biljun euro.

Id-Deċiżjoni Nru 6/2005 (DE ) (EN ) (FR ) tal-Kunsill tal-Ministri AKP-KE, tat-22 ta’ Novembru 2005, stabbilixxiet li timpenja 482 miljun euro mis-somma kundizzjonali ta’ biljun euro taħt id-disa’ Fond Ewropew għall-Iżvilupp. Dan l-ammont kien maqsum b’dan il-mod: 352 miljun euro għall-pakkett ta’ appoġġ għall-iżvilupp fit-tul, 48 miljun euro għall-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali u 82 miljun euro għall-faċilità tal-investiment. Barra minn hekk, porzjon ieħor ta’ 250 miljun euro maħsub għat-tieni ħlas għall-Faċilità AKP-UE għall-ilma ġie stabbilit mid-Deċiżjoni Nru 7/2005 (DE ) (EN ) (FR ) tal-Kunsill tal-Ministri AKP-KE.

L-għajnuna għall-iżvilupp ipprovduta mill-FEŻ tagħmel parti minn qafas Ewropew usa’. Fi ħdan l-Unjoni Ewropea, il-fondi tal-baġit ġenerali tal-Komunità jistgħu jintużaw għal ċerti azzjonijiet. Barra minn hekk, filwaqt li tamministra parti mir-riżorsi tal-FEŻ (is-self u l-kapital ta’ riskju), il-kontribuzzjoni tar-riżorsi proprji tal-Bank Ewropew għall-Investiment (BEI) tammonta għal 1.7 biljun euro għall-perjodu kopert mid-disa’ FEŻ.

L-għaxar Fond, li jkopri l-perijodu ta’ bejn l-2008 u l-2013, jipprovdi baġit ta’ 22.682 biljun euro. Minn dan l-ammont, 21.966 biljun euro huma allokati għall-Istati AKP, 286 miljun euro għall-OCTs u 430 miljun euro għall-Kummissjoni taħt in-nefqiet ta’ appoġġ marbuta mal-programmazzjoni u l-implimentazzjoni tal-FEŻ. B’mod partikolari, l-ammont allokat għall-AKP huwa maqsum b’dan il-mod: 17.766 biljun euro għall-finanzjament tal-programmi indikattivi nazzjonali u reġjonali, 2.7 biljun euro għall-finanzjament tal-kooperazzjoni intra-AKP u interreġjonali, 1.5 biljun euro għall-finanzjament tal-faċilità tal-investiment. Parti akbar mill-baġit hija ddedikata għall-programmi reġjonali, biex b’hekk tenfasizza l-importanza li għandha l-integrazzjoni ekonomika reġjonali għall-iżvilupp nazzjonali u lokali li għalih isservi bħala qafas bażiku. Il-ħolqien ta’ “ammonti ta’ inċentivi” għal kull pajjiż huwa innovazzjoni tal-għaxar FEŻ.

L-Istati Membri għandhom il-ftehimiet bilaterali tagħhom u jimplimentaw l-inizjattivi tagħhom stess mal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, li mhumiex iffinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp jew minn fondi Komunitarji oħrajn.

L-aħħar aġġornament: 14.06.2007
Avviż legali | Dwar dan is-sit | Fittex | Kuntatt | It-tarf ta’ fuq tal-paġna