RSS
Innéacs A - Z
Tá an leathanach seo ar fáil i 23 theanga
Teangacha nua atá ar fáil:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


An Ciste Eorpach Forbraíochta (CEF)

Is é an Ciste Eorpach Forbraíochta (CEF) príomhionstraim an Chomhphobail maidir le comhar um fhorbairt na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (ACC) chomh maith leis na dtíortha agus na gcríoch thar lear (TCTL). Rinneadh foráil don chiste i gConradh na Róimhe 1957 d’fhonn cúnamh teicniúil agus airgeadais a thabhairt, ar dtús, do thíortha Afracacha a bhí ina gcóilíneachtaí fós ag an am sin agus a raibh naisc stairiúla acu le Stáit áirithe den Chomhphobal.

Cé gur cuireadh cúlchiste in áirithe don Chiste sa bhuiséad ón mbliain 1993 ar aghaidh, de bharr éilimh a rinne Parlaimint na hEorpa, ní chuirtear an CEF san áireamh i mbuiséad ginearálta an Chomhphobail fós. Is iad na Ballstáit a mhaoiníonn an Ciste agus is faoi réir a chuid rialacha airgeadais féin agus faoi bhainistiú choiste ar leith atá sé. Leanfaidh an CEF ar aghaidh ag maoiniú an chúnaimh a thugtar do thíortha ACC agus TCTL ar an dóigh chéanna don tréimhse 2008-2013.

Déantar gach CEF a thabhairt i gcrích do thréimhse tuairim is cúig bliana. Ónar tugadh i gcrích an chéad choinbhinsiún comhpháirtíochta sa bhliain 1964, leanann timthriallta an CEF, de ghnáth, timthriallta chomhaontas/choinbhinsiún na comhpháirtíochta.

  • An chéad CEF: 1959-1964
  • An dara CEF: 1964-1970(Coinbhinsiún Yaoundé I)
  • An tríú CEF: 1970-1975(Coinbhinsiún Yaoundé II)
  • An ceathrú CEF: 1975-1980(Coinbhinsiún Lomé I)
  • An cúigiú CEF: 1980-1985(Coinbhinsiún Lomé II)
  • An séú CEF: 1985-1990(Coinbhinsiún Lomé III)
  • An seachtú CEF: 1990-1995(Coinbhinsiún Lomé IV)
  • An t-ochtú CEF: 1995-2000(Coinbhinsiún Lomé IV agus Lomé IV athbhreithnithe)
  • An naoú CEF: 2000-2007(Comhaontú Cotonou)
  • An 10ú CEF: 2008-2013(Comhaontú Cotonou athbhreithnithe)

Tá an CEF comhdhéanta d’ionstraimí éagsúla, go háirithe an cúnamh neamh-inaisíoctha, an caipiteal riosca agus iasachtaí don earnáil phríobháideach. Cuireadh deireadh leis na hionstraimí Stabex agus Sysmin a thug cúnamh do na hearnálacha talmhaíochta agus mianadóireachta faoi seach tar éis an comhaontú um chomhpháirtíocht a thabhairt isteach a síníodh ag Cotonou i Meitheamh 2000. Rinne an comhaontú sin ionstraimí an CEF a chuíchóiriú freisin agus thionscain sé córas rollach ar mhaithe le tuilleadh solúbthachta a thabhairt don Chiste, chomh maith le freagracht níos mó a thabhairt do na Stáit ACC.

Cuireadh maoiniú EUR 13.5 mhilliún ar fáil don naoú CEF don tréimhse 2000 go dtí 2007. Thairis sin, is ionann iarmhéid na CEFanna a tháinig roimhe seo agus breis is EUR 9.9 milliún.

Faoi Chinneadh Uimh. 6/2005 (DE ) (EN ) (FR ) ó Chomhairle na nAirí ACC-CE an 22 Samhain 2005 cuireadh EUR 482 milliún den tsuim choinníollach EUR 1 billiún in áirithe don naoú Ciste Eorpach Forbraíochta. Leithdháiltear an tsuim sin mar seo a leanas: EUR 352 milliún don leithreasú beartaithe le haghaidh forbartha fadtréimhsí, EUR 48 milliún don chomhar agus don lánpháirtíocht réigiúnach agus EUR 82 milliún don saoráid infheistíochta. Thairis sin, cuireadh dara tráthchuid de EUR 250 milliún ar fáil chun Saoráid Uisce ACC-AE a bhunú de réir Cinneadh Uimh. 7/2005 (DE ) (EN ) (FR ) ó Chomhairle na nAirí ACC-AE.

Is faoi chuimsiú chreata Eorpaigh níos fairsinge atá an cúnamh forbraíochta a sholáthraíonn an CEF. San Aontas Eorpach, is féidir ciste bhuiséad ginearálta an Chomhphobail a úsáid do bhearta ar leith. Thairis sin, chomh maith le bainistiú a dhéanamh ar acmhainní an CEF (iasachtaí agus caipiteal riosca), cuirfidh an Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) EUR 1.7 billiún dá acmhainní féin ar fáil don tréimhse cuimsithe ag an naoú CEF.

Déanann an deichiú Chiste, a chuimsíonn an tréimhse ón mbliain 2008 go dtí an bhliain 2013, foráil do leithreasú buiséadach EUR 22,682 milliún. As an méid sin, leithdháileadh EUR 21,966 milliún do na Stáit ACC, EUR 286 milliún do na tíortha agus críocha thar lear (TCTL) agus EUR 430 milliún don Choimisiún mar chúlchiste le haghaidh an chaiteachais a bheidh le tabhú de bharr chláreagrú agus chur i bhfeidhm an CEF. Leithdháiltear an méid atá ag dul do na Stáit ACC, ach go háirithe, mar seo a leanas: EUR 17,766 milliún chun cláir tháscaigh náisiúnta agus idirnáisiúnta a mhaoiniú, EUR 2,700 milliún chun comhar laistigh de na Stáit ACC agus go hidir-réigiúnach a mhaoiniú, agus EUR 1,500 milliún chun an tSaoráid Infheistíochta a mhaoiniú. Cuirtear méid níos mó fós den bhuiséad ar fáil do chláir réigiúnacha, rud a chuireann béim ar an tábhacht a bhaineann le lánpháirtíocht eacnamaíoch réigiúnach atá mar chreat bunaidh don fhorbairt náisiúnta agus áitiúil. Is beart nuálach de chuid an deichiú CEF é "méideanna dreasachta" a chur ar fáil do gach tír.

Tá a gcuid chomhaontuithe déthaobhacha féin ag na Ballstáit agus gabhann siad de láimh a gcuid tionscnamh féin leis na tíortha atá i mbéal forbartha, tionscnaimh nach bhfaigheann maoiniú ón gCiste Eorpach Forbraíochta nó ó chistí eile an Chomhphobail.

Nuashonrú is déanaí: 14.06.2007
Fógra dlíthiúil | Maidir leis an láithreán seo | Cuardaigh | Teagmháil | Barr an leathanaigh