RSS
Innéacs A - Z
Tá an leathanach seo ar fáil i 23 theanga
Teangacha nua atá ar fáil:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Rialacha ginearálta: sábháilteacht táirgí

Cinntíonn an reachtaíocht Eorpach leibhéal ard comhionann cosanta ar shláinte agus ar shlándáil na dtomhaltóirí. Tá na táirgí a chuirtear ar an margadh inmheánach faoi réir riachtanas ginearálta sábháilteachta. Ina theannta sin, chuir an tAontas Eorpach (AE) ar bun córas mear-rabhaidh (RAPEX) le haghaidh na dtáirgí siúd a bhfuil an-phriacal iontu don tomhaltóir.

ACHT

Treoir 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Nollaig 2001 maidir le sábháilteacht ghinearálta táirgí [Iris Oifigiúil L 11 an 15.1.2002].

ACHOIMRE

Cuirtear i bhfeidhm an Treoir seo in éagmais sainrialachán Eorpach a rialaíonn sábháilteacht cineálacha áirithe de tháirgí, nó nuair atá easnamh éigin ar na sainrialacháin (earnála) seo. Thairis sin, cuirtear i bhfeidhm í gan dochar don Treoir 85/374/CEE maidir le dliteanas i leith táirgí lochtacha.

Riachtanas ginearálta sábháilteachta

Cuireann an Treoir riachtanas ginearálta sábháilteachta ar gach aon táirge a chuirtear ar an margadh agus atá do thomhaltóirí nó ar féidir leo é a úsáid, na táirgí a mbaineann tomhaltóirí úsáid astu agus iad i mbun seirbhíse san áireamh. Earraí athláimhe a bhfuil luach mar sheandacht orthu nó a bhfuil deisiú de dhíth orthu, níl siad faoin riachtanas seo.

Táirge sábháilte is ea táirge nach bhfuil aon phriacal ann, nó nach bhfuil ach an fíorbheagán de phriacal ann (ag freagairt d’úsáid an táirge) agus atá inghlactha maidir le cosaint ar shláinte agus ar shlándáil daoine.

Meastar go bhfuil táirge sábháilte má tá sé i gcomhréir le forálacha na sábháilteachta a soláthraíonn reachtaíocht na hEorpa dóibh nó, in éagmais a leithéid de rialacha, má tá sé i gcomhréir le sainrialachán náisiúnta sa Bhallstát a bhfuil sé ar an margadh ann. Breithnítear an táirge sábháilte fosta má tá sé i gcomhréir le riail Eorpach a leagadh síos de réir na Treorach seo. In éagmais a leithéid de rialachán nó de rialacha, tugtar breith ar chomhréireacht táirge de réir:

  • rialacha náisiúnta neamhéigeantacha (a thrasuíonn rialacha ábhartha eile de chuid na hEorpa), moltaí an Choimisiúin (ina leagtar amach treoracha faoi choinne sábháilteacht táirgí a mheasúnú);
  • rialacha an Bhallstáit mar ar táirgeadh é nó mar ar cuireadh ar an margadh é;
  • cóid an dea-chleachtais maidir leis an sábháilteacht nó leis an sláinte;
  • staid reatha an eolais agus na teicníochta;
  • an choinne atá ag na tomhaltóirí leis an sábháilteacht.

Oibleagáidí ar na táirgeoirí agus ar na dáileoirí

Caithfidh na táirgí a chuireann na táirgeoirí ar an margadh a bheith i gcomhréir le riachtanas ginearálta na sábháilteachta. Thairis sin, ní mór do na táirgeoirí:

  • eolas úsáideach a chur ar fáil don tomhaltóir chun na contúirtí atá de dhlúth agus d’inneach i dtáirge a mheasúnú, nuair nach léir iad go díreach;
  • bearta oiriúnacha a dhéanamh chun na contúirtí seo a sheachaint (m.sh. táirgí a bhaint as an margadh, rabhadh a thabhairt do thomhaltóirí, táirgí a soláthraíodh do thomhaltóirí cheana a athghairm, srl.).

Mar an gcéanna, bíonn ar dháileoirí:

  • táirgí a sholáthar atá i gcomhréir le riachtanas ginearálta na sábháilteachta;
  • monatóireacht a dhéanamh ar shábháilteacht na dtáirgí ar an margadh;
  • na doiciméid riachtanacha a chur ar fáil chun inrianaitheacht na dtáirgí a chinntiú.

Má thugann na táirgeoirí nó na dáileoirí faoi deara go bhfuil táirge contúirteach, ní mór dóibh é a chur in iúl don údarás inniúil agus comhoibriú leis, más gá. Léirítear an oibleagáid seo in iarscríbhinn I na Treorach.

Oibleagáidí ar na Ballstáit

Cinntíonn na Ballstáit go ndéanann na táirgeoirí agus na dáileoirí de réir a n-oibleagáidí. Cuireann siad ar bun struchtúir atá freagrach as:

  • na táirgí a bhfuil riachtanas na sábháilteachta ag baint leo a mhaoirsiú;
  • bearta oiriúnacha a dhéanamh i gcás táirgí contúirteacha (m.sh. cosc iad a chur ar an margadh) agus iad a chur in iúl don Choimisiún.

Leagann na Ballstáit rialacha amach maidir le pionós a chur faoi sháruithe agus féachann siad chuige go mbaineann na tomhaltóirí sochar as córas a dhéanann imscrúdú ar ghearáin.

Ról an Choimisiúin

Cuireann an Coimisiún riachtanas ginearálta na sábháilteachta san áireamh agus sainorduithe na gcomhlachtaí Eorpacha um chaighdeánú á sainiú aige, agus foilsíonn sé tagairtí do rialacha Eorpacha in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh chun comhréireacht le riachtanas ginearálta na sábháilteachta a chruthú. Riarann sé an córas mear-rabhaidh RAPEX agus féadann sé “bearta éigeandála” a dhéanamh i gcomhar leis na Ballstáit.

An Córas RAPEX: mear-idirghabháil i dtaobh na dtáirgí a bhfuil contúirt throm iontu

Sainaithníonn na Ballstáit na táirgí siúd a bhfuil contúirt throm don tsláinte agus don tsábháilteacht iontu. Déanann siad mear-idirghabháil chun na tomhaltóirí a chosaint. Sa chás sin, cuireann na Ballstáit in iúl láithreach don Choimisiún trí mheán an chórais RAPEX (EN). Is cóir mear-mhalartú faisnéise idir na Ballstáit agus an Coimisiún é an córas seo. Is féidir dá bharr srian nó cosc a chur ar dhul amach táirgí contúirteacha. Cuirtear síos ar nós imeachta an chórais RAPEX in iarscríbhinn II na Treorach.

Tá córais idirghabhála eile ann i dtaobh bianna, cógas agus leigheasanna.

Nuair a úsáidtear an córas RAPEX, ní mór do na Ballstáit an fhaisnéis seo a leanas ar a laghad ar bith a chur in iúl don Choimisiún:

  • faisnéis chun an táirge a aithint;
  • cur síos ar an gcontúirt atá sa táirge agus doiciméid chun measúnú a dhéanamh;
  • na bearta déanta cheana féin;
  • faisnéis faoi chur amach an táirge.

Ag leibhéal Eorpach, féadann an Coimisiún mear-bhearta a chur i bhfeidhm freisin sa chás gur eol dó contúirt throm a bheith ag baint le táirge. Tar éis dó dul i gcomhairle leis na Ballstáit, féadann sé cinntí a chur i bhfeidhm go ceann bliana, agus iad in-athnuaite go ceann bliana eile. Go háirithe, féadann na cinntí seo:

  • saintreoracha sábháilteachta a chur i bhfeidhm;
  • cosc a chur ar úsáid substaintí áirithe; nó
  • tabhairt ar dhéantóirí rabhadh a chur ar a gcuid táirgí.

Coisteolaíocht

Tugann Coiste Rialála um Shábháilteacht na dTáirgí Tomhaltacha cuidiú don Choimisiún agus é i mbun “beart éigeandála” agus cinntí a bhaineann leis an gcaighdeánú.

Mar an gcéanna, Coiste Comhairleach um Sábháilteacht na dTáirgí Tomhaltacha a chuidíonn leis an gCoimisiún maidir le gnéithe eile den Treoir.

Trédhearcacht

Caithfear faisnéis ar chontúirtí a bhaineann le táirgí a chur ar fáil don phobal. Ní cheadaítear an rúndacht ghairmiúil ach i gcásanna a bhfuil údar maith leo.

Cúlra

Leanann an Treoir seo lorg thuarascáil an Choimisiúin do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle an 29 Márta 2000 ar an taithí a fuair sé tríd an Treoir 92/59/CEE maidir le sábháilteacht ghinearálta na dtáirgí a chur i bhfeidhm. Aisghairtear leis an Treoir seo an Treoir 92/59/CEE (DE) (EN) (ES) (FR) maidir le sábháilteacht ghinearálta na dtáirgí, ón 15 Eanáir 2004 amach.

TAGAIRT

AchtTeacht i bhfeidhmTrasuí sna BallstáitIris Oifigiúil

Treoir 2001/95/CE [glacadh: comhchinneadh COD/2000/0073]

15.1.2002

15.1.2004

IO L 11 an 15.1.2002

Acht leasaitheach/Achtanna leasaitheachaTeacht i bhfeidhmTrasuí sna BallstáitIris Oifigiúil

Rialachán (CE) Uimh. 765/2008

1.1.2010

IO L 218 an 13.8.2008

Rialachán (CE) Uimh. 596/2009

7.8.2009

IO L 188 an 18.7.2009

ACHTANNA GAOLMHARA

Cumarsáid an Choimisiúin i dtaobh chur i bhfeidhm na Treorach 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sábháilteacht ghinearálta na dtáirgí (Téacs a bhaineann leis an LEE) [Iris Oifigiúil C 38 an 17.2.2009].
Foilsíonn an Coimisiún teideal agus tagairt na rialach comhchuibhithe ag an Treoir 2001/95/CE.

Tuarascáil an Choimisiúin do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle an 14 Eanáir 2009 maidir le cur i bhfeidhm na Treorach 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Nollaig 2001 maidir le sábháilteacht ghinearálta na dtáirgí [COM(2008) 905 críochnaitheach - Neamhfhoilsithe san Iris Oifigiúil].
Chuaigh éifeachtacht chreat an Chomhphobail maidir le sábháilteacht na dtáirgí i méad tar éis chur i bhfeidhm na Treorach 2001/95/CE. De thairbhe chóras faisnéise agus rabhaidh na hEorpa, baineadh a lán táirgí contúirteacha as an margadh. Mar sin féin, is féidir feabhas a chur ar ghnéithe áirithe chun lánchosaint na dtomhaltóirí a chinntiú. Leagtar amach sa tuarascáil seo roinnt tosaíochtaí sna réimsí seo a leanas:

  • sábháilteacht na dtáirgí tomhaltacha, go háirithe i dtaobh na hinrianaitheachta, tríd an oibleagáid a neartú ar tháirgeoirí agus ar dháileoirí a gcuid táirgí a shonrú;
  • faireachas ar an margadh ar láimh amháin de, de bharr comhordú níos fearr idir na Ballstáit bunaithe ar an malartú faisnéise agus dea-chleachtas (agus comhoibriú custaim mar aon leis). Agus ar an láimh eile de, tríd an gcóras RAPEX a oscailt d’eagraíochtaí idirnáisiúnta, réigiúnacha nó náisiúnta de chuid tríú tíortha;
  • an caighdeánú, trí nós imeachta a shimpliú maidir le catagóirí áirithe táirgí, agus trí thoimhde a chur ar bun go raibh na rialacha seo i gcomhréir le riachtanas ginearálta na sábháilteachta;
  • na bearta éigeandála a dhéantar de réir an chórais rabhaidh, is féidir iad a dhéanamh níos cinntithí chun táirgí contúirteacha a bhaint as an margadh.

Cuirtear san áireamh sábháilteacht na seirbhísí a sholáthraítear do thomhaltóirí freisin faoi raon na Treorach 2001/95/CE. Trasuíodh í sna Ballstáit go léir.

RAPEX

Cinneadh 2010/15 ón gCoimisiún an 16 Nollaig 2009 a leagann amach treoracha faoin gcóras malartú gasta faisnéise (RAPEX) a riaradh agus faoin nós imeachta um fhógairt, a leagadh síos in Airteagal 12 agus in Airteagal 11 faoi seach den Treoir 2001/95/CE (Treoir maidir le sábháilteacht ghinearálta na dtáirgí) [Iris Oifigiúil L 22 an 26.1.2010].
Glacann an Coimisiún le treoracha nua chun an dá rud a éascú, mar atá riaradh an chórais RAPEX agus an nós imeachta um fhógairt ar tháirgí contúirteacha. Is do na húdaráis náisiúnta i mbun faireachais ar an margadh atá na treoracha seo.

VÁLCAIRÍ

Cinneadh 2009/490/CE ón gCoimisiún an 23 Meitheamh 2009 maidir le riachtanas na sábháilteachta atá le comhlíonadh ag caighdeáin Eorpacha i dtaca le seinnteoirí pearsanta ceoil i gcomhréir leis an Treoir 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (Téacs a bhaineann leis an LEE) [Iris Oifigiúil L 161 an 24.6.2009].
Leag an Coimisiún síos riachtanas sábháilteachta chun seachaint go ndéana airde fuaime na válcairí dochar do chluasa na dtomhaltóirí a bhaineann úsáid astu de réir coinníollacha réasúnta. Caithfear an riachtanas seo a chur san áireamh le linn deartha agus déanta na válcairí. Déanann sé caighdeáin chuí a shainiú d’eagraíochtaí an chaighdeánaithe. Ina theannta sin, caithfear rabhaidh a chur ar na táirgí chun na tomhaltóirí a chur ar a bhfaichill ar na contúirtí.

LASTÓIRÍ

Cinneadh 2009/298/CE ón gCoimisiún an 26 Márta 2009 a chuireann fad le feidhm na Treorach 2006/502/CE a iarrann ar na Ballstáit bearta a dhéanamh chun nach gcuirtear lastóirí ar an margadh ach iad siúd a bhfuil tréithe na sábháilteachta ar leanaí acu, agus chun cosc ar lastóirí nuaga a chur ar an margadh (Téacs a bhaineann leis an LEE) [fógartha faoin uimhir C(2009) 2078].

Cinneadh 2006/502/CE (arna leasú leis na Cinntí 2007/231/CE agus 2008/322/CE) ón gCoimisiún an 11 Bealtaine 2006 a iarrann ar na Ballstáit bearta a dhéanamh chun nach gcuirtear lastóirí ar an margadh ach iad siúd a bhfuil tréithe na sábháilteachta ar leanaí acu, agus chun cosc ar lastóirí nuaga a chur ar an margadh (Téacs a bhaineann leis an LEE) [Iris Oifigiúil L 198 an 20.7.2006].
Drochúsáid na lastóirí – mar a bheadh bréagán iontu – ag leanaí is cúis le 1 500 go 1 900 gortú agus le 34 go 40 éag gach bliain san AE. Chun taismí dá leithéid a sheachaint, tá sásanna sábháilteachta leanaí ann ar éigeantach a n-úsáid sna Stáit Aontaithe, i gCeanada, san Astráil, agus sa Nua-Shéalainn le 10 mbliana anuas. De bharr riachtanas na sábháilteachta leanaí a thionscnamh sna Stáit Aontaithe, tháinig laghdú 60 % ar líon na dtaismí.
Chun taismí breise a sheachaint, an 11 Bealtaine 2006 ghlac an Coimisiún le Cinneadh 2006/502/CE a iarrann ar na Ballstáit bearta a dhéanamh chun nach gcuirtear lastóirí ar an margadh ach iad siúd a bhfuil sás na sábháilteachta leanaí orthu, agus chun cosc a chur ar lastóirí nuaga a chur ar an margadh.

Cinneadh 2008/357/CE ón gCoimisiún an 23 Aibreán 2008 maidir le sainriachtanais i dtaca leis an sábháilteacht leanaí atá le comhlíonadh ag caighdeáin Eorpacha maidir le lastóirí, i gcomhréir leis an Treoir 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [Iris Oifigiúil L 120 an 7.5.2008].
Tá na riachtanais do lastóirí maidir leis an sábháilteacht leanaí le bunú i gcomhréir le forálacha an Airteagail 4 den Treoir 2001/95/CE agus mar chuspóir acu iarr ar eagraíochtaí an chaighdeánaithe an caighdeán EN 13869 a athchóiriú agus tagairt don chaighdeán athchóirithe a fhoilsiú san Iris Oifigiúil.
Ní mór don Choiste Eorpach um Chaighdeánú an caighdeán EN 13869 – maidir le sábháilteacht na lastóirí agus modhanna trialach – a athchóiriú de réir an riachtanais sábháilteachta a leagadh síos sa chinneadh seo.

TOITÍNÍ

Cinneadh 2008/264/CE ón gCoimisiún an 25 Márta 2008 maidir leis na saintreoracha i dtaobh na sábháilteachta dóiteáin a gcaithfidh na caighdeáin Eorpacha maidir leis na toitíní iad a chomhlíonadh i gcomhréir leis an Treoir 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [Iris Oifigiúil L 83 an 26.3.2008].
Is mór an chontúirt do shábháilteacht na dtomhaltóirí iad na toitíní lasta á bhfágáil gan faire. Meastar go bhfaigheann tuairim is míle duine bás gach bliain sa Chomhphobal Eorpach dá mbarr. Ach tá teicníochtaí ann a mhaolaíonn dó na toitíní chun iad a mhúchadh de thairbhe bandaí páipéir ina n-orlaí tríd an toitínpháipéar. De bharr na teicníochta seo, den chuid is mó, múchtar lasán an toitín gan faire mar gheall ar an easpa aeir.
Leagan an cinneadh seo riachtanas sábháilteachta síos, agus dá réir sin sásaíonn an Coiste Eorpach um Chaighdeánú an t-iarratas ar chaighdeán chun laghdú a dhéanamh ar chlaonadh na dtoitíní chun tine a thógadh. Tá an riachtanas seo ar shábháilteacht na dtoitíní bunaithe ar an Treoir 2001/95/CE.
Deimhneofar éifeachtacht an chaighdeáin seo trí shamplaí de na toitíní atá ar an margadh a thástáil. Ba chóir nach ndó ó cheann ceann níos mó ná 25 % de na toitíní.

NAÍONÁIN AGUS LEANAÍ

Cinneadh 2010/9/AE ón gCoimisiún an 6 Eanáir 2010 maidir leis na riachtanais sábháilteachta le comhlíonadh ag caighdeáin Eorpacha maidir le fáinní folctha, áiseanna folctha, folcadáin agus tacaí faoi fholcadáin do naíonáin agus do leanaí in aois óg i gcomhréir leis an Treoir 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (Téacs a bhaineann leis an LEE) [fógartha faoin uimhir C(2009) 10290].
Caithfidh táirgí faoi choinne fholcadh na naíonán agus na leanaí óga a bheith i gcomhréir leis an riachtanas ginearálta maidir le sábháilteacht na dtáirgí. Mar sin tá ar na heagraíochtaí Eorpacha um an gcaighdeánú caighdeáin sábháilteachta a leagan síos maidir le:

  • suíocháin folctha: gan le húsáid ach do naíonáin atá in ann suí, ach nach féidir leo seasamh;
  • áiseanna folctha: faoi choinne naíonáin a choinneáil claonta nó ina luí, ó bhreith go dtí go bhfuil siad in ann an suíomh a choinneáil leo féin;
  • na folcadáin a úsáidtear ó bhreith go dtí bliain d'aois: is é sin, na táirgí siúd a chuirtear isteach i bhfolcadán tí nó a ghreamaítear dá imeall, nó a chuirtear ar an urlár go díreach nó cosa tacaíochta faoi.

Cinneadh 2010/11/AE ón gCoimisiún an 7 Eanáir 2010 maidir leis na riachtanais sábháilteachta atá le comhlíonadh ag caighdeáin Eorpacha i dtaobh bacainní linbh a chuireann an tomhaltóir féin ar fhuinneoga agus ar dhoirse balcóine, de bhun na Treorach 2001/95/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (Téacs a bhaineann leis an LEE) [fógartha faoin uimhir C(2009) 10298].
Díoltar ina gcodanna scartha le cur le chéile “leat féin” sásanna áirithe a úsáidtear le bac a chur le naíonáin os comhair fuinneoige nó dorais. Caithfear glacadh le sainchaighdeáin sábháilteachta Eorpacha maidir leis na meicníochtaí seo faoi choinne naíonán faoi bhun 51 mí d’aois.

TÁIRGÍ BITHICÍDE

Cinneadh 2009/251/CE ón gCoimisiún an 17 Márta 2009 a iarrann ar na Ballstáit féachaint chuige nach gcuirtear ar an margadh ná ar fáil don mhargadh táirge ar bith a bhfuil fúmaráit démheitile (táirge bithicíde) ann (Téacs a bhaineann leis an LEE) [Iris Oifigiúil L 74 an 20.3.2009].
Is táirge bithicíde í an fhúmaráit démheitile (DMF) a úsáidtear le hearraí áirithe tomhaltacha a chosaint le linn a stórála agus a n-iompartha (troscán, coisbheart, éadaí leathair, srl.). Féadann an DMF a bheith ina cúis le freagairtí craicneacha (deirmitíteas teagmhála), agus cruthaíodh a héifeachtaí dochracha trí staidéir chliniciúla.
Ón 1 Bealtaine 2009 féachann na Ballstáit chuige go gcoisctear ar tháirge ar bith a bhfuil DMF ann a chur ar an margadh nó ar fáil don mhargadh. Na táirgí siúd atá ar fáil cheana féin, caithfear iad a athghairm agus caithfear an chontúirt a bhaineann leis na táirgí seo a chur in iúl do thomhaltóirí. Má tá níos mó ná 0.1 mg DMF in aghaidh kg an táirge nó in aghaidh kg cuid den táirge, is “táirge a bhfuil DMF ann” é.
Cuireadh an cinneadh seo i bhfeidhm go dtí an 15 Márta 2010, agus d’fhéadfaí fad a chur leis más gá.

Nuashonrú is déanaí: 10.02.2010
Fógra dlíthiúil | Maidir leis an láithreán seo | Cuardaigh | Teagmháil | Barr an leathanaigh