RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Financiële doorzichtigheid tussen EU-landen en openbare bedrijven en binnen bepaalde ondernemingen

Transparantie in de financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven en doorzichtigheid in de financiën en de interne organisatie van bepaalde ondernemingen zijn voor de Commissie van essentieel belang om een doeltreffende en billijke toepassing te kunnen waarborgen van de regelgeving inzake overheidssteun.

BESLUIT

Richtlijn 2006/111/EG van de Commissie van 16 november 2006 betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen.

SAMENVATTING

Openbare bedrijven * spelen een belangrijke rol in de nationale economie van de landen van de Europese Unie (EU). Overeenkomstig artikel 106, lid 1 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (voorheen artikel 86, lid 1 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap) moeten deze bedrijven, net als bedrijven waaraan bijzondere * of uitsluitende * rechten zijn toegekend, zich net zoals de particuliere ondernemingen houden aan de mededingingsregels. Artikel 345 van het Verdrag betreffende de werking van de EU (voorheen artikel 295 van het Verdrag tot oprichting van de EG) bepaalt dat het Verdrag de regeling van het eigendomsrecht in de EU-landen onverlet laat. Bij de toepassing van de mededingingsregels mag zich derhalve geen ongerechtvaardigde discriminatie tussen openbare en particuliere ondernemingen voordoen. Artikel 106, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de EU, voorziet evenwel in uitzonderingen voor openbare of particuliere ondernemingen die met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belast zijn.

Een doeltreffende en billijke toepassing van de verdragsbepalingen inzake overheidssteun vergt doorzichtigheid in de vaak bijzonder complexe financiële betrekkingen tussen openbare bedrijven en overheden.

Ook doorzichtigheid in de financiën en de interne organisatie van openbare en particuliere ondernemingen waaraan bijzondere of uitsluitende rechten zijn toegekend of die belast zijn met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang en met betrekking tot deze dienst in enigerlei vorm compensatie ontvangen en die andere activiteiten uitoefenen, is absoluut noodzakelijk. Een belangrijk hulpmiddel hierbij is de verplichting tot het voeren van een gescheiden boekhouding. Overcompensatie van de kosten van het beheer van de dienst van algemeen belang en kruissubsidiëring naar andere economische activiteiten van de betrokken onderneming moeten hoe dan ook voorkomen worden.

Daarom is het van fundamenteel belang dat de Commissie kan beschikken over gedetailleerde gegevens. Alleen op die manier kan zij waarborgen dat de EU-landen geen steunmaatregelen ten behoeve van openbare bedrijven of particuliere ondernemingen treffen die onverenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt.

Financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven

De EU-landen verschaffen inzicht in de financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven door opening van zaken te geven over zowel de rechtstreekse en onrechtstreekse (via openbare bedrijven of financiële instellingen) beschikbaarstellingen van openbare middelen als de daadwerkelijke besteding van deze middelen.

De financiële betrekkingen waarin inzicht dient te worden verschaft, zijn vooral:

  • vergoeding van bedrijfsverliezen;
  • het afzien van een normale beloning voor de aangewende openbare middelen;
  • kapitaalinbreng of dotatie;
  • inbreng à fonds perdu en leningen tegen gunstige voorwaarden;
  • verlening van financiële voordelen door het achterwege laten van de inning van winsten of vorderingen;
  • vergoeding van door overheden opgelegde lasten.

De EU-landen moeten de nodige maatregelen nemen om te waarborgen dat de gegevens betreffende de financiële betrekkingen tussen openbare bedrijven en overheden gedurende vijf jaar ter beschikking van de Commissie blijven. Bovendien zijn zij verplicht om de gegevens aan de Commissie te doen toekomen indien zij daarom verzoekt.

Tot het voeren van een gescheiden boekhouding verplichte ondernemingen

De verplichting tot het voeren van een gescheiden boekhouding is van toepassing op elke particuliere en openbare onderneming waaraan een EU-land bijzondere of uitsluitende rechten heeft verleend of die belast is met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang en met betrekking tot deze dienst in enigerlei vorm compensatie ontvangt en die andere activiteiten uitoefent. De rekeningen moeten inzicht geven in de scheiding tussen de verschillende activiteiten, de met elke activiteit verband houdende kosten en opbrengsten en de methoden voor de toerekening van de kosten en opbrengsten.

De EU-landen moeten de nodige maatregelen nemen om te waarborgen dat de gegevens betreffende de financiën en de interne organisatie van de betrokken ondernemingen gedurende vijf jaar ter beschikking van de Commissie blijven. Bovendien zijn zij verplicht om de gegevens aan de Commissie te doen toekomen indien zij daarom verzoekt.

Industriesector

Er gelden specifieke bepalingen voor openbare bedrijven die werkzaam zijn in de industriesector en een jaaromzet van meer dan 250 miljoen EUR hebben, aangezien onverenigbare steun aan grote ondernemingen de concurrentie ernstig kan verstoren.

De EU-landen moeten jaarlijks het jaarverslag en de jaarrekening van alle betrokken bedrijven overleggen alsmede aankondigingen van aandeelhoudersvergaderingen en andere ter zake doende gegevens. Bovendien moeten de EU-landen de Commissie uiterlijk op 31 maart van elk jaar de lijst van betrokken ondernemingen doen toekomen.

Vrijstellingsvoorwaarden

Deze richtlijn is niet van toepassing op:

  • openbare en particuliere ondernemingen die belast zijn met het verlenen van diensten welke de handel tussen de EU-landen niet aanmerkelijk kunnen beïnvloeden;
  • centrale banken;
  • openbare kredietinstellingen wat betreft deposito's van openbare middelen die door de overheden bij hen tegen normale commerciële voorwaarden zijn belegd;
  • openbare bedrijven waarvan de totale nettojaaromzet minder dan 40 miljoen EUR heeft bedragen gedurende de twee boekjaren voorafgaande aan het boekjaar waarin de beschikbaarstelling van de openbare middelen heeft plaatsgevonden (voor openbare kredietinstellingen geldt als drempel een balanstotaal van 800 miljoen EUR);
  • openbare en particuliere ondernemingen waarvan de totale nettojaaromzet minder dan 40 miljoen EUR heeft bedragen gedurende de twee boekjaren voorafgaande aan enig jaar waarin een EU-land aan de onderneming een bijzonder of uitsluitend recht heeft verleend of waarin zij belast is met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang (voor openbare kredietinstellingen geldt als drempel een balanstotaal van 800 miljoen EUR);
  • ondernemingen die voor een redelijke periode met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang belast zijn indien de compensatie die zij in enigerlei vorm ontvangen, is vastgesteld ingevolge een open, doorzichtige en niet-discriminerende procedure.

Context

Deze richtlijn leidt tot intrekking van Richtlijn 80/723/EEG betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven.

Belangrijkste begrippen
  • Openbare bedrijven: elk bedrijf waarover overheden rechtstreeks of middellijk een dominerende invloed kunnen uitoefenen uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of voorschriften die op het bedrijf betrekking hebben.
  • Bijzondere rechten: rechten die door een EU-land aan een beperkt aantal ondernemingen worden verleend bij een wetgevend of bestuursrechtelijk besluit waarbij binnen een bepaald geografisch gebied: het aantal van deze ondernemingen die een dienst mogen verrichten of een activiteit mogen uitoefenen, op een andere wijze dan volgens objectieve, evenredige en niet-discriminerende criteria, tot twee of meer wordt beperkt; verscheidene concurrerende ondernemingen die een dienst mogen verrichten of een activiteit mogen uitoefenen op een andere wijze dan volgens deze criteria worden aangewezen; aan een onderneming of aan ondernemingen op een andere wijze dan volgens deze criteria wettelijke of bestuursrechtelijke voordelen worden toegekend waardoor enige andere onderneming aanzienlijke moeilijkheden ondervindt om onder in wezen gelijkwaardige voorwaarden dezelfde dienst te verrichten of dezelfde activiteit uit te oefenen binnen hetzelfde geografische gebied.
  • Uitsluitende rechten: rechten die door een lidstaat aan een onderneming worden verleend bij een wetgevend of bestuursrechtelijk besluit, waarbij voor die onderneming het recht wordt voorbehouden om binnen een bepaald geografisch gebied een dienst te verrichten of een activiteit uit te oefenen.

REFERENTIES

BesluitInwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Richtlijn 2006/111/EG

20.12.2006

L 318, 17.11.2006

Laatste wijziging: 15.11.2011
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven