RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Boete-immuniteit en boetevermindering: clementieregeling in kartelzaken

Het clementiebeleid wordt nader uitgewerkt om meer ondernemingen die bij kartels betrokken zijn, aan te zetten deze praktijken bij de mededingingsautoriteiten te melden

SAMENVATTING

Het clementiebeleid beloont de ondernemingen die kartels * waarbij zij betrokken zijn, melden; in ruil krijgen zij volledige boete-immuniteit of een vermindering van de geldboete die hun anders zou zijn opgelegd.

Het clementiebeleid blijkt een bijzonder doeltreffend instrument te zijn om (met name geheime) kartels op te sporen, te destabiliseren en te doen stopzetten. Het ligt immers voor de hand dat het bijzonder moeilijk is geheime kartels op te sporen en te onderzoeken zonder de medewerking van een van de deelnemers.

Het ontmantelen van kartels levert zowel qua economische welvaart als voordelen voor de consumenten onbetwistbaar veel meer op dan het belang om ondernemingen financieel te straffen die met de mededingingsautoriteiten hebben meegewerkt.

De clementieregeling is op diverse punten verbeterd om meer ondernemingen die bij kartels betrokken zijn, aan te zetten deze praktijken bij de mededingingsautoriteiten te melden.

Boete-immuniteit

Een onderneming die bij een kartel betrokken is en die een kartel wil melden, kan volledige boete-immuniteit vragen indien zij de eerste is die bewijsmateriaal verschaft dat de Europese Commissie nog niet bekend was. Wanneer de Commissie al op de hoogte was van het bestaan van een kartel, kan een onderneming ook boete-immuniteit krijgen wanneer zij de eerste is die elementen aandraagt die van doorslaggevend belang zijn om het bestaan van het kartel aan te tonen.

De nieuwe mededeling geeft precies aan welke bewijsdrempel moet worden gehaald, om boete-immuniteit te kunnen krijgen. Zo geeft zij een gedetailleerd overzicht van welke informatie en bewijselementen de ondernemingen moeten verschaffen.

De bewijsdrempel houdt nauw verband met de informatie die de Commissie nodig heeft om gerichte inspecties uit te kunnen voeren. Ondernemingen die overwegen een clementieverzoek in te dienen moeten de in de mededeling vermelde gegevens en bewijzen verschaffen. Bij het opstellen van hun clementieverzoek moeten ondernemingen er op bedacht zijn niets te doen dat de inspecties van de Commissie in het gedrang kan brengen.

De Commissie kan ook een immuniteitsverzoek accepteren op basis van beperkte informatie. In dat geval kan de Commissie een marker toekennen waarmee de plaats van de onderneming in de rij met clementieverzoeken gedurende een bepaalde tijd wordt gereserveerd; in die periode kan de onderneming dan de nodige informatie en het nodige bewijsmateriaal verzamelen.

Het beginsel blijft gehandhaafd dat een onderneming die andere ondernemingen onder druk heeft gezet aan een kartel deel te nemen of binnen het kartel te blijven, geen boete-immuniteit kan krijgen.

Boetevermindering

Een onderneming die geen aanspraak kan maken op volledige boete-immuniteit, kan toch om boetevermindering verzoeken wanneer zij bewijsmateriaal aandraagt dat een significant toegevoegde waarde heeft vergeleken met het bewijsmateriaal waarover de Commissie reeds beschikt.

Als bewijsmateriaal met "significante toegevoegde waarde" geldt bewijsmateriaal dat, door de aard en/of nauwkeurigheid ervan, de Commissie beter in staat stelt het bestaan van het kartel te bewijzen.

Ook de mate waarin bevestiging door andere bronnen nodig is, heeft invloed op de waarde van dat bewijsmateriaal. Zo is bewijsmateriaal dat niet door andere bronnen hoeft te worden bevestigd, van grotere waarde dan bewijsmateriaal waarvoor verdere bevestiging of staving nodig is.

De eerste onderneming die aan deze voorwaarden voldoet, ziet de geldboete die haar anders was opgelegd, met tussen 30 en 50 % verminderd, de tweede met tussen 20 en 30 % en de overige tot 20 %. Hoe het bedrag van de boetevermindering binnen deze marges wordt vastgesteld, hangt af van het tijdstip waarop het bewijsmateriaal is verschaft en van de toegevoegde waarde van het bewijsmateriaal.

Voortaan kunnen ook bewijzen van verdere feiten die de zwaarte of de duur van de inbreuk doen toenemen, worden beloond doordat zij niet worden meegerekend bij het bepalen van de geldboete die de onderneming krijgt opgelegd die dat bewijsmateriaal heeft verschaft.

Voorwaarden voor boete-immuniteit en boetevermindering

Boete-immuniteit of boetevermindering kan alleen worden verleend wanneer de onderneming gedurende de hele administratieve procedure volledig, onafgebroken en snel medewerking verleent. Daarnaast is nu ook een oprechte medewerking vereist. De onderneming moet namelijk precieze, niet misleidende en volledige informatie verstrekken.

De onderneming moet ook onmiddellijk haar deelneming aan het kartel stopzetten. Deze voorwaarde wordt echter versoepeld wanneer de Commissie denkt dat de integriteit van de inspecties daardoor in het gedrang komt.

Voortaan mag de onderneming ook geen bewijsmateriaal van het kartel hebben vernietigd, vervalst of verborgen in de periode dat zij eraan dacht een clementieverzoek in te dienen.

Ondernemingsverklaringen

In deze nieuwe regeling is ook voorzien in een procedure om de verklaringen die worden afgelegd in het kader van de clementieregeling, te beschermen tegen discovery in burgerlijke procedures met schadeclaims.

De model-clementieregeling van het ECN: "één loket"

De model-clementieregeling van het European Competion Network (ECN) * legt de voornaamste aspecten vast van de procedure die een onderneming moet volgen, wil zij boete-immuniteit of boetevermindering kunnen krijgen.

Door de clementieregelingen af te stemmen op het ECN-model, komt er een "één loket"-systeem tot stand. Doel daarvan is het voor ondernemingen die bij internationale kartels betrokken zijn, eenvoudiger te maken clementieverzoeken in te dienen. Zo hoeven ondernemingen zich niet te laten ontmoedigen door complexe en uiteenlopende procedures.

De nieuwe clementieregeling van de Commissie volgt de ECN-modelregeling.

Inwerkingtreding

De clementieregeling treedt in werking de dag dat ze in het Publicatieblad (PB) wordt gepubliceerd. Zij is van toepassing op alle clementieverzoeken in kartelzaken waarvoor nog geen onderneming met de Commissie samenwerkt.

De procedure ter bescherming van ondernemingsverklaringen geldt vanaf de datum van publicatie in het Publicatieblad, en dit niet alleen voor nieuwe verzoeken, maar ook voor verzoeken die al in behandeling zijn.

Context

Met zware geldboetes kunnen ondernemingen die bij kartels zijn betrokken, worden bestraft. Tegelijk hebben geldboetes ook een ontradend effect wat betreft het ontstaan van nieuwe kartels.

Een clementiebeleid is een doeltreffende aanvulling in de strijd tegen kartels omdat in een klimaat van wantrouwen bestaande kartels worden gedestabiliseerd.

Het EU-clementiebeleid, dat voor het eerst in 1996 werd uitgewerkt en is geïnspireerd op de betrokken praktijk in de Verenigde Staten, is een belangrijk hulpmiddel geweest in de strijd tegen kartels, met name geheime kartels.

De verbeteringen die de Commissie voorstelt, zijn de neerslag van de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van de clementieregeling, die in 2002 al een eerste keer is aangepast. Doel daarvan is meer transparantie en grotere rechtszekerheid.

Belangrijkste begrippen
  • Kartels: overeenkomsten en/of onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen twee of meer concurrenten met als doel hun concurrerend handelen op de markt te coördineren en/of de relevante concurrentieparameters op de interne markt te beïnvloeden via praktijken zoals het afspreken van aan- of verkoopprijzen, de toewijzing van productie- of verkoopquota, de verdeling van markten (met inbegrip van offertevervalsing). Kartels zijn schadelijk voor consumenten, omdat zij leiden tot hogere prijzen en een beperkter aanbod. Zij zijn een ernstige schending van artikel 81 van het EG-Verdrag.
  • European Competition Network (ECN): netwerk waarbinnen de mededingingsautoriteiten van de EU-lidstaten met de Europese Commissie samenwerken.

GERELATEERDE BESLUITEN

Richtsnoeren voor de berekening van geldboetes die uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd [Publicatieblad C 210 van 1.9.2006].

Laatste wijziging: 17.05.2011

Zie ook

  • Voor meer informatie, met name over de procedure voor het indienen van een clementieverzoek bij de Europese Commissie, kunt u de clementiepagina (EN) van de website van directoraat-generaal Concurrentie raadplegen
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven