RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Współpraca między Komisją a sądami krajowymi

Z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 przedsiębiorstwa i podmioty prywatne mogą powoływać się na zasady konkurencji Unii Europejskiej (UE) przed sądami krajowymi. Oznacza to również, że sądy krajowe odpowiadają za wdrożenie art. 101 i 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (wcześniejsze art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)). Zawiadomienie to ilustruje, jak przebiega nowa współpraca między Komisją a sądami krajowymi.

AKT

Commission Notice on the co-operation between the Commission and the courts of the EU Member States in the application of Articles 81 and 82 EC [OJ C 101 of 27.4.2004] (Zawiadomienie Komisji w sprawie współpracy pomiędzy Komisją i sądami w państwach członkowskich UE odnośnie do stosowania art. 81 i 82 Traktatu WE).

STRESZCZENIE

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (wcześniejsze art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)) ustanawia system równoległych kompetencji, zgodnie z którym Komisja, właściwe organy krajowe państw członkowskich ds. konkurencji oraz sądy krajowe * mogą stosować się do art. 101 i 102 TFUE. Współpraca pomiędzy sądami krajowymi a Komisją regulowana jest nie tylko niniejszym zawiadomieniem, ale także Obwieszczeniem w sprawie współpracy w ramach sieci organów ochrony konkurencji.

Zastosowanie wspólnotowych zasad konkurencji przez sądy krajowe

Sądy krajowe mogą stosować art. 101 i 102 TFUE bez konieczności równoległego stosowania krajowych przepisów w zakresie konkurencji. Jednak w przypadkach gdy sądy krajowe stosują krajowe przepisy o ochronie konkurencji do porozumień, decyzji oraz praktyk, które mogą mieć wpływ na handel między państwami członkowskimi w znaczeniu art. 101 ust. TFUE (wcześniejszy art. 81 ust. 1 TWE) lub stanowić nadużycie zakazane w art. 102 TFUE, muszą także wobec tych porozumień, decyzji oraz praktyk stosować wspólnotowe zasady konkurencji. Równoległe stosowanie krajowych przepisów o ochronie konkurencji może nie prowadzić do rezultatów innych niż w przypadku zastosowania wspólnotowych zasad konkurencji.

Innymi słowy, w razie równoległego zastosowania krajowych przepisów o ochronie konkurencji i wspólnotowych zasad konkurencji, porozumienia:

  • które nie naruszają postanowień zawartych w art. 101 ust. 1 TFUE lub które spełniają warunki przedstawione w art. 101 ust. 3 TFUE (wcześniejszy art. 81 ust. 3 TWE) nie mogą być zakazane na mocy krajowych przepisów o ochronie konkurencji (art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003),
  • które naruszają art. 101 ust. 1 i nie spełniają warunków przedstawionych w art. 101 ust. 3 nie mogą zostać utrzymane w mocy zgodnie z prawem krajowym (orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości).

Odnośnie do art. 102 TFUE, art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 nie przewiduje analogicznego obowiązku zbieżności. Jednakże w przypadku sprzecznych postanowień, z ogólnej zasady pierwszeństwa prawa Unii wynika, że sądy krajowe winny mieć obowiązek zaprzestania stosowania jakichkolwiek przepisów prawa krajowego, które są sprzeczne z wdrożonym przepisem UE, niezależnie od tego, czy przepis krajowy został wprowadzony przed, czy po wprowadzeniu przepisu UE.

Sądy krajowe, w razie konieczności zastosowania wspólnotowych zasad konkurencji, mogą znaleźć wytyczne w orzecznictwie sądów Unii lub w rozporządzeniach, decyzjach, zawiadomieniach i wytycznych Komisji odnoszących się do stosowania art. 101 i 102 TFUE. Jeśli narzędzia te nie zapewniają wystarczających wytycznych, sąd krajowy może zwrócić się do Komisji o opinię w sprawie kwestii dotyczących stosowania wspólnotowych przepisów o konkurencji.

W razie braku przepisów prawa UE dotyczących procedur i sankcji związanych z egzekwowaniem przepisów UE o konkurencji przez sądy krajowe, sądy te stosują krajowe prawo proceduralne. Jednakże stosowanie takich przepisów krajowych musi być zgodne z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, np. poprzez umożliwienie Komisji i krajowym organom ds. konkurencji przedstawienia sądom obserwacji w formie pisemnej.

Równoczesne lub kolejne stosowanie wspólnotowych przepisów o konkurencji oraz współpraca między Komisją a sądami krajowymi

Sąd krajowy może stosować wspólnotowe przepisy o konkurencji do porozumienia mającego wpływ na transakcje między państwami członkowskimi w tym samym czasie, co Komisja lub później.

Jeśli sąd krajowy podejmie decyzję zanim zrobi to Komisja, musi on unikać podejmowania decyzji, która mogłaby być sprzeczna z decyzją rozpatrywaną przez Komisję. Aby to osiągnąć, sąd krajowy może zwrócić się do Komisji z zapytaniem, czy wszczęła postępowanie dotyczące tych samych porozumień, a jeśli tak, zwrócić się z zapytaniem o prawdopodobieństwo podjęcia decyzji w tej sprawie. Sąd krajowy może, jeśli uzna to za niezbędne ze względu na pewność prawną, rozpatrzyć także wstrzymanie postępowania do chwili podjęcia decyzji przez Komisję. Jeśli Komisja podejmie decyzję w określonej sprawie zanim zrobi to sąd krajowy, sąd krajowy może, w razie gdy podda w wątpliwość legalność decyzji Komisji, przekazać sprawę do Trybunału Sprawiedliwości. Jednakże sąd krajowy w żadnym przypadku nie może podjąć decyzji sprzecznej z decyzją Komisji.

System równoczesnego lub kolejnego stosowania zasad konkurencji musi opierać się na skutecznej współpracy. Jeśli jednak prawodawstwo UE nie zawiera wyraźnych przepisów w tym zakresie, sądy wspólnotowe uznały, że art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) (wcześniejszy art. 10 TWE), który zobowiązuje państwa członkowskie do ułatwienia realizacji zobowiązań UE, nakłada na instytucje europejskie oraz państwa członkowskie wzajemny obowiązek lojalnej współpracy zmierzającej do realizacji celów Traktatu. Artykuł 4 ust. 3 implikuje zatem, że:

  • Komisja musi zapewnić sądom krajowym pomoc w stosowaniu prawa wspólnotowego,
  • sądy krajowe mogą być w równym stopniu zobowiązane do zapewnienia Komisji pomocy w realizacji jej zadań.

Komisja musi zapewnić sądom krajowym pomoc w sposób neutralny i obiektywny, niebędący prawnie wiążącym dla sądu krajowego. Sądy krajowe mogą przesyłać do Komisji pisemne prośby o pomoc. Komisja przedstawia swoją opinię poprzez:

  • przekazanie informacji: sąd krajowy może na przykład zwrócić się do Komisji o udostępnienie posiadanych przez nią dokumentów lub informacji o charakterze proceduralnym w celu ustalenia, czy dane postępowanie toczy się przed Komisją, czy Komisja wszczęła postępowanie lub czy już zajęła stanowisko w danej sprawie. Komisja zobowiąże się do zapewnienia sądowi krajowemu żądanej opinii w ciągu miesiąca od daty otrzymania wniosku,
  • udzielanie opinii: sąd krajowy może zwrócić się do Komisji o opinię w kwestiach gospodarczych, rzeczowych lub prawnych, nie naruszając, rzecz jasna, uprawnienia czy zobowiązania sądu krajowego do zwracania się do Trybunału Sprawiedliwości o opinię doradczą dotyczącą wykładni czy ważności prawa wspólnotowego zgodnie z art. 267 TFUE (wcześniejszy art. 234 TFUE). Przy udzielaniu opinii Komisja ograniczy się do przedstawienia sądowi krajowemu informacji rzeczowych lub objaśnień gospodarczych czy prawnych, bez rozpatrywania kwestii merytorycznych sprawy toczącej się przed sądem krajowym. Ponadto opinia Komisji nie jest prawnie wiążąca dla sądu krajowego,
  • przedkładanie uwag: krajowe organy ochrony konkurencji i Komisja mogą przedkładać uwagi sądowi krajowemu. Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy wymaga tego spójne stosowanie art. 101 lub 102 TFUE. Aby umożliwić Komisji przedkładanie użytecznych uwag, sądy krajowe mogą przyjmować wnioski o przekazanie lub zapewnienie przekazania Komisji kopii wszystkich dokumentów niezbędnych do oceny sprawy.

Obowiązek lojalnej współpracy implikuje także, że organy państw członkowskich zapewnią pomoc Komisji w realizacji jej celów. Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 podaje trzy przykłady takiej współpracy:

  • przekazanie dokumentów niezbędnych do oceny sprawy, w przypadku której Komisja pragnie przedłożyć uwagi,
  • przekazanie orzeczeń stosujących art. 101 lub 102 TFUE: zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 państwa członkowskie przekazują Komisji kopię wszelkich pisemnych orzeczeń sądów krajowych, stosujących art. 101 lub 102, bezzwłocznie po przekazaniu stronom na piśmie pełnego orzeczenia,
  • uczestnictwo w inspekcjach: Komisja może wystąpić z wnioskiem do sądów krajowych o odgrywanie roli w kontekście przeprowadzania inspekcji przedsiębiorstw i stowarzyszeń przedsiębiorstw.

Jeśli decydującym momentem współpracy między Komisją a sądami krajowymi jest wymiana informacji, nie może się ona odbywać z uszczerbkiem dla zasady przestrzegania tajemnicy zawodowej (art. 339 TFUE (wcześniejszy art. 287 TWE)). Nawet gdy obowiązek lojalnej współpracy ze strony Komisji nakłada na Komisję obowiązek dostarczania sądowi krajowemu wszelkich informacji, o jakie ten sąd się zwróci, także informacji objętych tajemnicą zawodową, Komisja może odmówić dostarczenia takich informacji, w przypadku gdy sąd krajowy nie może zagwarantować ochrony informacji poufnych i tajemnic handlowych. Komisja może także odmówić przekazywania informacji sądom krajowym z powodów nadrzędnych odnoszących się do potrzeby chronienia interesów UE.

Komisja opublikuje podsumowanie dotyczące jej współpracy z sądami krajowymi zgodnie z niniejszym zawiadomieniem w swoim sprawozdaniu rocznym. Może także opublikować opinie i uwagi na swojej stronie internetowej.

Kontekst

Zawiadomienie to zastępuje 1993 Notice on cooperation between national courts and the Commission in applying Articles 85 and 86 of the EC Treaty (Obwieszczenie w sprawie współpracy między sądami krajowymi a Komisją w zakresie stosowania art. 85 i 86 Traktatu WE z 1993 r.).

Pojęcia kluczowe stosowane w akcie
  • Sądy krajowe państw członkowskich: sądy i trybunały w państwie członkowskim, które stosują art. 101 i 102 TFUE i które są uprawnione, zgodnie z art. 267 TFUE, do zwracania się do Trybunału Sprawiedliwości o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Ostatnia aktualizacja: 22.02.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony