RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Wytyczne w sprawie ograniczeń wertykalnych

Wytyczne stanowią ramy mające pomóc firmom w prowadzeniu oceny w zakresie konkretnego przypadku przystawalności porozumień wertykalnych do przepisów Unii Europejskiej (UE) dotyczących konkurencji. Opisują one metodę analizy oraz politykę egzekwowania prawa stosowaną przez Komisję w indywidualnych przypadkach dotyczących porozumień wertykalnych na mocy art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

AKT

Zawiadomienie Komisji z dnia 10 maja 2010 r.: Wytyczne w sprawie ograniczeń wertykalnych [SEC (2010) 411 wersja ostateczna].

STRESZCZENIE

Art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zakazuje zawierania porozumień, które mogą wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej (UE) i które wyłączają, ograniczają lub naruszają konkurencję. Art. 101 ust. 3 TFUE wyłącza te porozumienia, które przynoszą dostatecznie dużo korzyści, aby przeważyć skutki antykonkurencyjne.

Porozumienia wertykalne to porozumienia dotyczące zakupu lub sprzedaży towarów lub usług, które są zawierane między przedsiębiorstwami funkcjonującymi na różnych szczeblach obrotu w zakresie produkcji lub sprzedaży. Typowymi przykładami porozumień wertykalnych są porozumienia dotyczące dystrybucji pomiędzy przedsiębiorcami a hurtownikami lub detalistami. Porozumienia wertykalne, które po prostu określają cenę i ilość w odniesieniu do określonej transakcji kupna i sprzedaży, zwykle nie ograniczają konkurencji. Jednakże ograniczenie konkurencji mogą pojawić się wówczas, gdy dane porozumienie zawiera ograniczenia dotyczące dostawcy bądź nabywcy. Tego typu ograniczenia wertykalne mogą być nie tylko negatywne w skutkach, ale także pozytywne. Mogą na przykład pomóc producentowi wejść na nowy rynek lub uniknąć sytuacji, w której jeden dystrybutor „pasożytuje” na działaniach promocyjnych innego dystrybutora, lub umożliwić dostawcy amortyzację inwestycji poczynionej na rzecz konkretnego klienta.

To, czy porozumienie wertykalne rzeczywiście ogranicza konkurencję i czy, w tym przypadku, korzyści przeważają nad skutkami antykonkurencyjnymi, często zależy od struktury rynku. Z założenia wymaga to indywidualnej oceny. Jakkolwiek Komisja przyjęła rozporządzenie (UE) nr 330/2010 w sprawie wyłączeń grupowych, które stanowi bezpieczną przystań dla większości porozumień wertykalnych. Rozporządzenie (UE) nr 330/2010 sprawia, poprzez zastosowanie wyłączeń grupowych, że zakaz ustanowiony w art. 101 ust. 1 TFUE nie ma zastosowania do porozumień wertykalnych, które spełniają określone wymagania.

Cel wytycznych

Określają one podejście stosowane wobec porozumień wertykalnych nieobjętych rozporządzeniem w sprawie wyłączeń grupowych. W szczególności rozporządzenie to nie ma zastosowania, jeśli udział w rynku dostawcy i/lub nabywcy przekracza 30%. Jednakże przekroczenie 30% progu udziału w rynku nie stanowi domniemania sprzeczności z prawem. Próg ten pozwala jedynie odróżnić porozumienia, które czerpią korzyści z domniemania zgodności z prawem, od tych, które wymagają indywidualnego badania. Wytyczne pomagają firmom w prowadzeniu tego typu badań.

Określą one ogólne przepisy w zakresie oceny ograniczeń wertykalnych oraz przedstawiają kryteria oceny najbardziej powszechnych rodzajów ograniczeń wertykalnych, takich jak: jednomarkowość (zobowiązanie do niekonkurowania), dystrybucja wyłączna, przydział klientów, dystrybucja selektywna, franchising, wyłączność dostaw, opłaty za dostęp wnoszone z góry, porozumienia dotyczące zarządzania kategoriami produktów, sprzedaż wiązana i ograniczenia cen odsprzedaży.

Ogólne zasady dotyczące oceny ograniczeń wertykalnych

W sytuacji gdy rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych nie obowiązuje, do oceny ograniczeń wertykalnych Komisja stosuje następujące zasady ogólne.

W przypadku indywidualnego badania przez Komisję ponosi ona ciężar udowodnienia, że przedmiotowe porozumienie narusza przepisy art. 101 ust. 1 TFUE. Przedsiębiorstwa powołujące się na przywilej wynikający z art. 101 ust. 3 TFUE ponoszą ciężar udowodnienia, że spełnione zostały warunki zawarte w tym ustępie.

Ocena tego, czy porozumienie wertykalne skutkuje ograniczeniem konkurencji, dokonana zostanie poprzez porównanie rzeczywistej lub prawdopodobnej przyszłej sytuacji na właściwym rynku, na którym istnieją ograniczenia wertykalne, z sytuacją, w która istniałaby w przypadku braku ograniczeń wertykalnych w porozumieniu.

Istnieje prawdopodobieństwo, że znaczące skutki antykonkurencyjne wystąpią, kiedy co najmniej jedna ze stron ma lub uzyskuje pewną znaczącą władzę rynkową, zaś porozumienie przyczynia się do stworzenia, utrzymania i wzmocnienia tej władzy rynkowej, lub też umożliwia stronom wykorzystanie takiej władzy rynkowej.

Negatywne skutki na rynku mogące wynikać z ograniczeń wertykalnych, którym stara się zapobiegać unijne prawo dotyczące konkurencji, są następujące:

  • antykonkurencyjne zamknięcie dostępu do rynku innym dostawcom lub innym nabywcom,
  • złagodzenie konkurencji pomiędzy dostawcą a jego konkurentami lub ułatwienie zmowy pomiędzy tymi dostawcami,
  • złagodzenie konkurencji pomiędzy nabywcą a jego konkurentami lub ułatwienie zmowy pomiędzy tymi konkurentami,
  • stworzenie przeszkód dla integracji rynku.

Na rynku, na którym indywidualni dystrybutorzy dystrybuują markę (marki) tylko jednego dostawcy, zmniejszenie konkurencji pomiędzy dystrybutorami tej samej marki doprowadzi do zmniejszenia konkurencji międzymarkowej wewnętrznej pomiędzy tymi dystrybutorami. Jeśli jednak konkurencja międzymarkowa zewnętrzna jest zacięta, mało prawdopodobne jest, by zmniejszenie konkurencji międzymarkowej wewnętrznej miało negatywne skutki dla konsumentów.

Uzgodnienia o charakterze wyłącznym mają zasadniczo gorszy wpływ na konkurencję niż uzgodnienia o charakterze niewyłącznym. Przykładowo w ramach zakazu konkurowania nabywca kupuje tylko jedną markę. Z kolei narzucanie minimalnej wielkości zakupów pozostawia nabywcy pewien zakres możliwości zakupu konkurencyjnych towarów, w związku z tym stopień zamknięcia dostępu do rynku może być mniejszy.

Ograniczenia wertykalne uzgodnione w odniesieniu do niemarkowych towarów i usług są zwykle mniej szkodliwe od ograniczeń dotykających dystrybucję markowych towarów i usług. Rozróżnienie między markowymi i niemarkowymi towarami lub usługami często będzie zbieżne z rozróżnieniem między towarami i usługami pośrednimi oraz towarami i usługami końcowymi.

Ważne jest uznanie, że ograniczenia wertykalne mogą mieć pozytywne skutki, w szczególności dzięki promowaniu konkurencji pozacenowej i lepszej jakości usług. Generalnie argument dotyczący efektywności jest najpoważniejszy w przypadku ograniczeń wertykalnych o ograniczonym czasie trwania, sprzyjających wprowadzeniu nowych złożonych produktów lub chroniących inwestycje związane z konkretnymi umowami, lub sprzyjających przekazywaniu know-how.

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony