RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς

Οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν ένα πλαίσιο που βοηθά τις εταιρείες να αξιολογούν κατά περίπτωση τη συμβατότητα των κάθετων συμφωνιών βάσει των κανόνων ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Περιγράφουν τη μέθοδο ανάλυσης και την πολιτική εφαρμογής των κανόνων που ακολουθεί η Επιτροπή σε μεμονωμένες περιπτώσεις, οι οποίες αφορούν κάθετες συμφωνίες βάσει του άρθρου 101 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

ΠΡΑΞΗ

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 10ης Μαΐου 2010: Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς [SEC (2010) 411 τελικό].

ΣΥΝΟΨΗ

Το άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) απαγορεύει τις συμφωνίες που μπορεί να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και οι οποίες παρεμποδίζουν, περιορίζουν ή στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Συμφωνίες που αποφέρουν επαρκή οφέλη ώστε να υπερκαλύπτουν τα δυσμενή για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα απαλλάσσονται από αυτή την απαγόρευση δυνάμει του άρθρου 101 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ.

Οι κάθετες συμφωνίες είναι συμφωνίες για την πώληση και την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών, οι οποίες συνάπτονται μεταξύ εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικό επίπεδο της αλυσίδας παραγωγής ή διανομής. Οι συμφωνίες διανομής μεταξύ κατασκευαστών και εμπόρων χονδρικής ή λιανικής πώλησης, αποτελούν τυπικό παράδειγμα κάθετων συμφωνιών. Κάθετες συμφωνίες οι οποίες απλά καθορίζουν την τιμή και την ποσότητα για μια συγκεκριμένη συναλλαγή αγοραπωλησίας, δεν περιορίζουν συνήθως τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, ενδέχεται να προκύψει περιορισμός του ανταγωνισμού εάν η συμφωνία περιλαμβάνει περιορισμούς για τον προμηθευτή ή τον αγοραστή. Αυτοί οι κάθετοι περιορισμοί μπορεί να μην έχουν μόνο αρνητικά αποτελέσματα, αλλά και θετικά. Μπορούν, για παράδειγμα, να βοηθήσουν έναν κατασκευαστή να μπει σε μια νέα αγορά ή να αποφύγει μια κατάσταση κατά την οποία ένας διανομέας «παρασιτεί» επί των προσπαθειών προώθησης ενός άλλου διανομέα ή επιτρέπουν σε έναν προμηθευτή να αποσβέσει την επένδυση που πραγματοποίησε για έναv συγκεκριμένο πελάτη.

Το κατά πόσο μια κάθετη συμφωνία περιορίζει πραγματικά τον ανταγωνισμό και κατά πόσο σε αυτή την περίπτωση τα οφέλη υπερκαλύπτουν τα δυσμενή για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα, εξαρτάται συχνά από τη δομή της αγοράς. Καταρχήν, κάτι τέτοιο απαιτεί επιμέρους αξιολόγηση. Ωστόσο, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, τον κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορίες (ΚΑΚ), ο οποίος παρέχει μια περιοχή ασφαλείας για τις περισσότερες κάθετες συμφωνίες. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 330/2010 καθιστά, μέσω της απαλλαγής κατά κατηγορία, ανεφάρμοστη την απαγόρευση του άρθρου 101 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ σε κάθετες συμφωνίες οι οποίες πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Σκοπός των κατευθυντήριων γραμμών

Σε αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές περιγράφεται η προσέγγιση που ακολουθείται σε σχέση με τις κάθετες συμφωνίες που δεν καλύπτονται από τον ΚΑΚ. Συγκεκριμένα, ο ΚΑΚ δεν εφαρμόζεται εάν το μερίδιο αγοράς του προμηθευτή ή/και του αγοραστή υπερβαίνει το 30 %. Ωστόσο, η υπέρβαση του ορίου 30 % του μεριδίου της αγοράς δεν αποτελεί τεκμήριο μη νομιμότητας. Αυτό το όριο εξυπηρετεί μόνο στη διάκριση των συμφωνιών που ωφελούνται από το τεκμήριο νομιμότητας από εκείνες για τις οποίες απαιτείται μεμονωμένη εξέταση. Οι κατευθυντήριες γραμμές βοηθούν τις επιχειρήσεις στη διεξαγωγή αυτής της εξέτασης.

Οι κατευθυντήριες γραμμές θεσπίζουν γενικούς κανόνες για την αξιολόγηση των κάθετων περιορισμών και παρέχουν κριτήρια για την αξιολόγηση των συνηθέστερων μορφών κάθετων περιορισμών: προώθηση συγκεκριμένου σήματος (υποχρεώσεις μη άσκησης ανταγωνισμού), αποκλειστική διανομή, παραχώρηση πελατείας, επιλεκτική διανομή, δικαιόχρηση, αποκλειστική προμήθεια, τέλη αρχικής πρόσβασης, συμφωνίες διαχείρισης κατά κατηγορία, δεσμευμένες πωλήσεις και περιορισμοί στις τιμές μεταπώλησης.

Γενικοί κανόνες αξιολόγησης των κάθετων περιορισμών

Η Επιτροπή εφαρμόζει τους παρακάτω γενικούς κανόνες κατά την αξιολόγηση των κάθετων περιορισμών σε καταστάσεις στις οποίες δεν εφαρμόζεται ο ΚΑΚ.

Σε περίπτωση επιμέρους εξέτασης από την Επιτροπή, η Επιτροπή φέρει το βάρος της απόδειξης ότι η εν λόγω συμφωνία παραβιάζει το άρθρο 101 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ. Η επιχείρηση που επικαλείται το ευεργέτημα του άρθρου 101 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ φέρει το βάρος της απόδειξης ότι πληρούνται οι αναγκαίοι όροι.

Για να διαπιστωθεί αν μια κάθετη συμφωνία συνεπάγεται περιορισμό του ανταγωνισμού, εξετάζεται η κατάσταση που επικρατεί ή που είναι πιθανόν να επικρατήσει στο μέλλον στη σχετική αγορά με τους κάθετους περιορισμούς σε ισχύ, σε σχέση με την κατάσταση που θα επικρατούσε αν δεν υπήρχαν οι κάθετοι περιορισμοί.

Αισθητές αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις είναι πιθανό να υπάρξουν όταν τουλάχιστον ένα από τα μέρη έχει ή αποκτά ορισμένη ισχύ στην αγορά και η συμφωνία συμβάλλει στη δημιουργία, διατήρηση ή ενίσχυση της εν λόγω ισχύος ή επιτρέπει στα μέρη να εκμεταλλεύονται την ισχύ τους στην αγορά.

Τα αρνητικά αποτελέσματα στην αγορά που ενδέχεται να προκληθούν από κάθετους περιορισμούς και στων οποίων την αποτροπή αποβλέπει η νομοθεσία ανταγωνισμού της ΕΕ, είναι τα εξής:

  • αντιανταγωνιστικός αποκλεισμός άλλων προμηθευτών ή άλλων αγοραστών·
  • άμβλυνση του ανταγωνισμού και διευκόλυνση αθέμιτων συμπράξεων μεταξύ του προμηθευτή και των ανταγωνιστών του·
  • άμβλυνση του ανταγωνισμού και διευκόλυνση αθέμιτων συμπράξεων μεταξύ του αγοραστή και των ανταγωνιστών του·
  • δημιουργία εμποδίων στην ενοποίηση των αγορών.

Σε μια αγορά όπου οι μεμονωμένοι διανομείς διανέμουν το σήμα ή τα σήματα ενός μόνο προμηθευτή, ο περιορισμός του ανταγωνισμού μεταξύ των διανομέων του ίδιου σήματος θα οδηγήσει σε μείωση του ενδοσηματικού ανταγωνισμού. Ωστόσο, εάν ο διασηματικός ανταγωνισμός είναι οξύς, είναι απίθανο να έχει αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές ο περιορισμός του ενδοσηματικού ανταγωνισμού.

Οι συμφωνίες αποκλειστικότητας είναι εν γένει χειρότερες για τον ανταγωνισμό από ό,τι οι συμφωνίες που δεν προβλέπουν το στοιχείο της αποκλειστικότητας. Για παράδειγμα, η υποχρέωση μη άσκησης ανταγωνισμού αναγκάζει τον αγοραστή να αγοράζει μόνο ένα συγκεκριμένο σήμα. Η υποχρέωση αγοράς ελάχιστων ποσοτήτων, από την άλλη, μπορεί να αφήνει περιθώριο στον αγοραστή να αγοράσει ανταγωνιστικά προϊόντα και συνεπώς ο βαθμός αποκλεισμού ενδέχεται να είναι (πολύ) μικρότερος.

Οι κάθετοι περιορισμοί που συμφωνούνται για προϊόντα τα οποία δεν φέρουν συγκεκριμένο σήμα είναι εν γένει λιγότερο επιβλαβείς από τους περιορισμούς που αφορούν τη διανομή προϊόντων συγκεκριμένου σήματος. Η διάκριση μεταξύ προϊόντων που δεν φέρουν συγκεκριμένο σήμα και προϊόντων συγκεκριμένου σήματος συμπίπτει συχνά με τη διάκριση μεταξύ ενδιάμεσων και τελικών προϊόντων.

Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι οι κάθετοι περιορισμοί μπορεί να παράγουν θετικά αποτελέσματα, μέσω κατά κύριο λόγο της προαγωγής του ανταγωνισμού σε επίπεδα που δεν σχετίζονται με τις τιμές και της βελτιωμένης ποιότητας των υπηρεσιών. Το επιχείρημα της αύξησης της αποτελεσματικότητας ευσταθεί εν γένει περισσότερο για τους κάθετους περιορισμούς περιορισμένης χρονικής διάρκειας που διευκολύνουν την εισαγωγή νέων σύνθετων προϊόντων, προστατεύουν επενδύσεις που συναρτώνται με συγκεκριμένη εμπορική σχέση ή διευκολύνουν τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 03.12.2010
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας