RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Wyłączenie dotyczące porozumień wertykalnych w sprawie dostaw i dystrybucji

Niektóre rodzaje porozumień wertykalnych mogą poprawiać efektywność gospodarczą w ramach łańcucha produkcji lub dystrybucji przez umożliwienie lepszej koordynacji między przedsiębiorstwami uczestniczącymi. W szczególności mogą one prowadzić do obniżenia kosztów transakcji i dystrybucji stron porozumienia oraz do optymalizacji ich poziomów sprzedaży i inwestycji. W związku z ogólnie pozytywnymi doświadczeniami zgromadzonymi podczas stosowania rozporządzenia nr 2790/1999, Komisja przyjęła nowe rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych.

AKT

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 330/2010 z dnia 20 kwietnia 2010 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych.

STRESZCZENIE

Art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (dawniej art. 81 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)) zakazuje porozumień, które mogłyby mieć wpływ na handel pomiędzy państwami Unii Europejskiej (UE) i które uniemożliwiają, ograniczają lub zakłócają konkurencję. Art. 101 ust. 3 TFUE (dawniej art. 81 ust. 3 TWE) wyłącza te porozumienia, które przynoszą dostatecznie dużo korzyści, aby przeważyć skutki antykonkurencyjne.

Porozumienia wertykalne to porozumienia dotyczące zakupu lub sprzedaży towarów lub usług, które są zawierane między przedsiębiorstwami funkcjonującymi na różnych szczeblach obrotu w zakresie produkcji lub sprzedaży. Typowymi przykładami porozumień wertykalnych są porozumienia dotyczące dystrybucji pomiędzy przedsiębiorcami a hurtownikami lub detalistami. Porozumienia wertykalne, które po prostu określają cenę i ilość w odniesieniu do określonej transakcji kupna i sprzedaży zwykle nie ograniczają konkurencji. Jednakże ograniczenie konkurencji może mieć miejsce, gdy porozumienie zawiera ograniczenia dotyczące dostawcy bądź kupującego, na przykład zobowiązanie nabywcy do nienabywania produktów konkurujących producentów. Tego typu ograniczenia wertykalne mogą być nie tylko negatywne w skutkach, ale także pozytywne. Mogą na przykład pomóc producentowi wejść na nowy rynek lub uniknąć sytuacji, w której jeden dystrybutor „pasożytuje” na działaniach promocyjnych innego dystrybutora, lub umożliwić dostawcy amortyzację inwestycji poczynionej na rzecz konkretnego klienta.

To, czy porozumienie wertykalne rzeczywiście ogranicza konkurencję, i czy, w tym przypadku, korzyści przeważają skutki antykonkurencyjne, często zależy od struktury rynku. Z założenia wymaga to indywidualnej oceny. Jakkolwiek Komisja przyjęła rozporządzenie (UE) nr 330/2010, rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych, które stanowi bezpieczną przystań dla większości porozumień wertykalnych. Rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych sprawia, poprzez zastosowanie wyłączeń grupowych, że zakaz ustanowiony w art. 101 ust. 1 TFUE nie ma zastosowania do porozumień wertykalnych, które spełniają określone wymagania. Komisja opublikowała także wytyczne w sprawie ograniczeń wertykalnych. Określają one podejście stosowane wobec porozumień wertykalnych nieobjętych rozporządzeniem w sprawie wyłączeń grupowych.

Wymagania w sprawie stosowania rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych

Rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych zawiera pewne wymagania, które należy spełnić, zanim określone porozumienie wertykalne zostanie zwolnione z przestrzegania zakazu przewidzianego w art. 101 ust. 1 TFUE. Pierwszy z wymogów przewiduje, by dane porozumienie nie zawierało żadnego z najpoważniejszym ograniczeń określonych w rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych. Drugi wymóg dotyczy progu udziału w rynku w wysokości 30% zarówno dla dostawców, jak i nabywców. Po trzecie, rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych zawiera warunki związane z trzema szczególnymi ograniczeniami.

Najpoważniejsze ograniczenia

Rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych obejmuje pięć najpoważniejszych ograniczeń, które prowadzą do wykluczenia całego porozumienia z korzyści, jakie niesie ze sobą to rozporządzenie, nawet jeśli udziały w rynku dostawcy i nabywcy są poniżej 30%. Najpoważniejsze ograniczenia uznawane są za poważne ograniczenia konkurencji ze względu na prawdopodobieństwo szkód, jakie wyrządzają konsumentom. W większości przypadków będą one zakazane, przy czym uznaje się za mało prawdopodobne, że porozumienia wertykalne zawierające tego typu najpoważniejsze ograniczenia będą spełniały warunki art. 101 ust. 3 TFUE.

Pierwsze najpoważniejsze ograniczenie dotyczy utrzymania cen odsprzedaży: dostawcom nie wolno ustanawiać sztywnej (minimalnej) ceny, za którą dystrybutorzy mogliby odsprzedawać swoje produkty.

Drugie najpoważniejsze ograniczenie dotyczy ograniczeń w sprawie terytorium lub kręgu klientów, na które lub na którym nabywca może sprzedawać towary lub usługi. To ograniczenie związane jest z podziałem rynku na terytoria lub na klientów. Dystrybutorzy muszą zachować swobodę wyboru w kwestii terytorium sprzedaży lub kręgu klientów. Rozporządzenie zawiera wyjątki od tej reguły, które, na przykład, pozwalają firmom opracować system dystrybucji wyłącznej lub selektywnej.

Trzecie i czwarte najpoważniejsze ograniczenie dotyczy dystrybucji selektywnej. Po pierwsze, wybranych dystrybutorów, których obowiązuje zakaz sprzedaży dystrybutorom nieautoryzowanym, nie można ograniczyć w kwestii wyboru użytkowników końcowych, którym mogą sprzedawać towary i usługi. Po drugie, wyznaczeni dystrybutorzy muszą zachować swobodę sprzedaży lub kupna towarów lub usług objętych porozumieniem innym i od innych wyznaczonych dystrybutorów w obrębie sieci.

Piąte najpoważniejsze ograniczenie dotyczy dostarczania części zamiennych. Porozumienie między producentem części zamiennych a nabywcą, który je wbudowuje do własnych produktów, nie może uniemożliwiać ani ograniczać producenta tych części w sprzedaży ich użytkownikom końcowy, niezależnym zakładom naprawczym ani usługodawcom.

30% próg udziału w rynku

Porozumienie wertykalne zostanie objęte rozporządzeniem w sprawie wyłączeń grupowych, o ile ani dostawca, ani nabywca towarów i usług nie posiadają udziału w rynku przekraczającego 30%. W przypadku dostawcy chodzi o udział we właściwym rynku dostaw, tj. w rynku, na którym dostawca sprzedaje towary lub usługi decydującym o zastosowaniu wyłączenia grupowego. W przypadku nabywcy chodzi o udział we właściwym rynku zakupów, tj. w rynku, na którym nabywca kupuje towary lub usługi decydującym o zastosowaniu przepisów rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych.

Ograniczenia wyłączone

Rozporządzenie ma zastosowanie do wszelkich ograniczeń wertykalnych poza wspomnianymi wyżej najpoważniejszymi ograniczeniami. Jednakże nie narzuca ono określonych warunków w odniesieniu do następujących trzech ograniczeń wertykalnych:

  • zobowiązań do niekonkurowania podczas trwania umowy,
  • zobowiązań do niekonkurowania po zakończeniu umowy,
  • wykluczenia określonych marek w systemie dystrybucji selektywnej.

W przypadku niespełnienia warunków, owe ograniczenia wertykalne zostają wyłączone z zakresu rozporządzenia o wyłączeniach grupowych. Jednakże rozporządzenie to nadal ma zastosowanie do pozostałej części porozumienia wertykalnego, jeśli ta część da się oddzielić (tj. może działać niezależnie) od zobowiązań niezwolnionych.

To rozporządzenie zostało przyjęte po wygaśnięciu rozporządzenia nr 2790/1999.

ODNIESIENIA

AktWejście w życie – Data wygaśnięciaTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Rozporządzenie nr 330/2010

1.6.2010–31.5.2022

Dz.U. L 102 z 23.4.2010

Ostatnia aktualizacja: 24.11.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony