RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Opzettelijke verspreiding van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's)

De bescherming van de volksgezondheid en het milieu vereisen dat er speciale aandacht wordt geschonken aan het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de doelbewuste verspreiding van genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) in het milieu. Om deze reden heeft de Europese Unie (EU) in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel een wettelijk kader vastgesteld met betrekking tot de doelbewuste verspreiding en het in de handel brengen van GGO’s. Dit kader richt zich op de verbetering van de efficiëntie en transparantie van de vergunningsprocedure. Het draagt ook bij tot de invoering van een gemeenschappelijke methode voor de evaluatie van de risico's en een vrijwaringsmechanisme. In het nieuwe wettelijke kader worden de raadpleging van het publiek en de etikettering van de GGO's verplicht gesteld.

BESLUIT

Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad [Zie wijzigingsbesluit(en)].

SAMENVATTING

Deze richtlijn heeft voornamelijk tot doel om de vergunningsprocedure voor de doelbewuste introductie en het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) efficiënter en transparanter te maken, deze vergunning te beperken tot een periode van 10 jaar (verlengbaar) en een verplichte controle in te voeren na het in de handel brengen van het GGO.

Zij voorziet ook in een van geval tot geval toepasbare gemeenschappelijke evaluatiemethode van de risico’s voor het milieu die met de introductie van GGO's verband houden (de bij de afweging van deze risico's te hanteren beginselen zijn uiteengezet in bijlage II van de richtlijn), gemeenschappelijke doelstellingen voor het toezicht op de GGO’s na de doelbewuste verspreiding of het op de markt brengen, alsmede een mechanisme om de omstandigheden van de doelbewuste introductie van een GGO te wijzigen of deze introductie op te schorten of te beëindigen wanneer de bevoegde instanties de beschikking krijgen over nieuwe informatie over de risico's die aan bedoelde introductie verbonden zijn.

Deze richtlijn maakt de raadpleging van het publiek en de etikettering van GGO's verplicht. Het systeem van uitwisseling van de in de kennisgeving vervatte informatie, zoals vastgesteld bij Richtlijn 90/220/EEG wordt gehandhaafd. Krachtens onderhavige richtlijn is de Commissie verplicht de bevoegde wetenschappelijke comités te raadplegen over elke aspect dat gevolgen kan hebben voor de volksgezondheid en/of het milieu. De Commissie kan ook comités over ethische aspecten raadplegen. Door de richtlijn wordt de invoering van verscheidene registers voor de vastlegging van de informatie betreffende genetische modificatie in GGO's en de locatie van geïntroduceerde GGO's verplicht gesteld. Hoe deze registers moeten functioneren is vastgelegd in Beschikking 2004/204/EG (zie onder GERELATEERDE BESLUITEN).

Om de drie jaar publiceert de Commissie een samenvatting van de door de lidstaten genomen maatregelen met het oog op de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Om de drie jaar publiceert de Commissie een verslag over de bij het in de handel brengen van GGO's opgedane ervaring. Dit verslag moet een afzonderlijk hoofdstuk bevatten over de sociaaleconomische voor- en nadelen van elk soort GGO dat op de markt gebracht mag worden, waarbij rekening is gehouden met de belangen van landbouwers en consumenten (het eerste verslag had in 2003 moeten worden gepubliceerd). Jaarlijks wordt ook een rapport over de ethische kwesties gepubliceerd. Bij de richtlijn wordt de Commissie verzocht om een wetgevingvoorstel in te dienen voor de tenuitvoerlegging van het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid, wat heeft geresulteerd in de vaststelling van Verordening (EG) nr.1946/2003 betreffende de grensoverschrijdende verplaatsing van genetisch gemodificeerde organismen.

Richtlijn 90/220/EEG inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu is vanaf 17 oktober 2002 ingetrokken en vervangen door onderhavige richtlijn.

REFERENTIES

BesluitInwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Richtlijn 2001/18/EG

17.4.2001

17.10.2002

L 106 van 17.4.2001

Wijzigingsbesluit(en)InwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 1829/2003

7.11.2003

-

L 268 van 18.10.2003

Verordening (EG) nr. 1830/2003

7.11.2003

-

L 268 van 18.10.2003

Richtlijn 2008/27/CE

21.03.2008

-

L 81 van 20.03.2008

De opeenvolgende wijzigingen en ratificaties van Richtlijn 2001/18/EG zijn opgenomen in de basistekst. Deze geconsolideerde versie  dient slechts als referentie.

GERELATEERDE BESLUITEN

Overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG op de markt gebrachte GGO's
Besluit 2010/135/EU – aardappel EH92-527-1 [Publicatieblad L 53 van 4.3.2010];
Besluit 2009/244/EG – anjer 123.8.12 [Publicatieblad L 72 van 18.3.2009];
Besluit 2007/364/EG – anjer 123.2.38 [Publicatieblad L 138 du 30.5.2007];
Besluit 2007/232/EG – koolzaad Ms8, Rf3 et Ms8xRf3 [Publicatieblad L 100 van 17.4.2007];
Besluit 2006/47/EG - maïs MON863 X MON810 [Publicatieblad L 291 van 31.1.2006];
Besluit 2005/772/EG - maïs 1507 [Publicatieblad L 291 van 5.11.2005];
Besluit 2005/635/EG - koolzaad GT 73 [Publicatieblad L 228 van 3.9.2005] ;
Besluit 2005/608/EG - maïs MON 863 [Publicatieblad L 207 van 10.8.2005];
Besluit 2004/643/EG - maïs NK603 [Publicatieblad L 295 van 18.9.2004].

Verzamelen en beschikbaar stellen van informatie

Besluit 2005/463/EG van de Commissie van 21 juni 2005 tot oprichting van een netwerkgroep voor de uitwisseling en coördinatie van informatie betreffende de co-existentie van genetisch gemodificeerde, conventionele en biologische gewassen [Publicatieblad L 164 van 24.6.2005].

Beschikking 2004/204/EG van de Commissie van 23 februari 2004 tot vaststelling van nadere voorschriften voor het functioneren van de in Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad bedoelde registers voor de vastlegging van informatie betreffende genetische modificaties in GGO's [Publicatieblad L 65 van 3.2.2004].
Overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG moet de Commissie één of meer registers opzetten voor de vastlegging van de informatie betreffende genetische modificaties in GGO's. Overeenkomstig de richtlijn bevatten die registers zowel gegevens die toegankelijk zijn voor het grote publiek als andere informatie die uitsluitend toegankelijk is voor de lidstaten, de Commissie en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. De te registreren gegevens zijn:

  • gedetailleerde informatie betreffende de personen die verantwoordelijk zijn voor de verspreiding of voor het in de handel brengen;
  • algemene gegevens betreffende het GGO (handelsbenaming en wetenschappelijke naam, betrokken lidstaat, het besluit waarbij toelating voor het GGO wordt verleend, enz.);
  • gegevens over het ingebrachte genetische materiaal in het GGO;
  • gegevens over de detectie- en bepalingsmethoden;
  • gegevens over de afgifte, opslag en terbeschikkingstelling van monsters.

Beschikking 2003/701/EG van de Commissie van 29 september 2003 tot vaststelling, overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad, van het formulier waarin de resultaten van doelbewuste introducties van genetisch gemodificeerde hogere planten in het milieu voor andere doeleinden dan het in de handel brengen, moeten worden ingediend [Publicatieblad L 254 van 8.10.2003].

Model voor de samenvatting van het informatiedossier voor kennisgevingen

Beschikking 2002/813/EG van de Raad van 3 oktober 2002 tot vaststelling, overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad, van het model voor de samenvatting van het informatiedossier voor kennisgevingen inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu voor andere doeleinden dan het op de markt brengen ervan [Publicatieblad L 280 van 18.10.2002].

Beschikking 2002/812/EG van de Raad van 3 oktober 2002 tot vaststelling, overeenkomstig Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad, van het model voor de samenvatting van het informatiedossier voor kennisgevingen inzake het op de markt brengen van genetisch gemodificeerde organismen als of in producten [Publicatieblad L 280 van 18.10.2002].

Toelichtingen op de bijlagen

Beschikking 2002/811/EG van de Raad van 3 oktober 2002 tot vaststelling van richtsnoeren ter aanvulling van bijlage VII van Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad [Publicatieblad L 280 van 18.10.2002].

Beschikking 2002/623/EG van de Raad van 24 juli 2002 tot vaststelling van richtsnoeren ter aanvulling van bijlage II van Richtlijn 2001/18/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad [Publicatieblad L 200 van 30.7.2002].

Verslagen

Tweede verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 5 maart 2007 over de ervaringen van de lidstaten met de GGO's die in de handel zijn gebracht krachtens Richtlijn 2001/18/EG inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu [COM(2007) 81 def. - Niet in het Publicatieblad verschenen].
Tussen oktober 2002 en oktober 2005 zijn 13 verzoeken om genetische gemodificeerde planten op de markt te mogen brengen ingediend bij 8 lidstaten en deze verzoeken resulteerden in een toelating voor 5 producten:

  • NK 603 maïs van Monsanto Europe S.A;
  • MON863 maïs van Monsanto Europe S.A;
  • GT73 koolzaad van Monsanto Europe S.A;
  • 1507 maïs van Pioneer Hi-Bred International INC en Mycogen Seeds
  • MON863 X MON810 maïs van Monsanto Europe S.A.

Voorts zijn in diezelfde periode 245 verzoeken om introductie van GGO's voor andere doeleinden dan het in de handel brengen ervan (bijvoorbeeld voor onderzoeksdoeleinden) ingediend bij 13 lidstaten en in 191 gevallen werden deze verzoeken ingewilligd (23 verzoeken waren in oktober 2005 nog in behandeling).
De lidstaten die deze verzoeken hebben behandeld oordelen in het algemeen positief over de tenuitvoerlegging van de richtlijn, ook al moet voor een aantal technische problemen nog een oplossing worden gevonden. In het algemeen is de beoordeling van de richtlijn door de andere belanghebbenden minder positief. Verschillende lidstaten verzoeken om meer en nauwkeuriger gegevens in verband met de beoordeling van het risico voor het milieu en om meer harmonisatie bij de procedure voor de introductie van GGO's voor onderzoeksdoeleinden. De meeste lidstaten wijzen op het belang van een juridisch instrument in het kader waarvan drempelwaarden voor zaad worden vastgesteld.

Verslag van de Commissie van 31 augustus 2004 aan de Raad en het Europees Parlement over de ervaringen van lidstaten met uit hoofde van Richtlijn 2001/18/EG in de handel gebrachte GGO's inclusief een specifiek verslag over de toepassing van de delen B en C van de Richtlijn [COM(2004)575 - Niet verschenen in het Publicatieblad].
Dit rapport heeft slechts betrekking op 15 lidstaten, daar het rapportagetijdvak in kwestie al was afgesloten voordat de toetredingslanden lid werden van de Unie (1 mei 2004).Verreweg de meeste GGO's die tot op heden met het oog op een doelbewuste introductie zijn ontwikkeld, zijn transgene gewassen die zo zijn gemodificeerd dat zij bepaalde onkruidbestrijdingsmiddelen kunnen verdragen of bestand zijn tegen bepaalde schadelijke insecten. Ondanks het feit dat er sinds de inwerkintreding van deze richtlijn slechts in beperkte mate ervaringen zijn opgedaan, onderstreept het rapport dat de richtlijn en de verordeningen die haar aanvullen (zie onder) het vertrouwen in het wetgevingskader helpen vergroten en bijdragen tot een grotere voorspelbaarheid van het besluitvormingsproces.

Laatste wijziging: 11.10.2010
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven